اقتصاد۲۴- ونزوئلا بعد از مادورو هنوز وارد مرحلهای نشده که بتوان با اطمینان از جهش رشد یا بهبود سریع رفاه حرف زد. با این حال نشانههایی از باز شدن کانال درآمدهای ارزی، تلاش برای بازنویسی قانون نفت و بازی پیچیده قدرتهای خارجی روی بازار فروش نفت مشهود است
در دوران نیکولاس مادورو، تولید ناخالص داخلی بهشدت افت کرد و کشور وارد چرخه ابرتورم شد. ارزش بولیوار، واحد پول ونزوئلا، سقوط کرد و اقتصاد عملا به سمت دلاریزهشدن حرکت کرد. تحریمهای نفتی و محدودیت دسترسی به ارز، همراه با کنترلهای قیمتی و ارزی، کمبود کالا، سقوط سرمایهگذاری و مهاجرت گسترده نیروی کار را تشدید کرد. صنعت نفت که ستون اصلی درآمد ارزی بود، بهعلت فرسودگی، سوءمدیریت و کمبود سرمایهگذاری افت تولید پیدا کرد و این کاهش ارز، تورم و فقر را تشدید کرد.
بعد از برکناری مادورو، طبق گزارشها دولت موقت اعلام کرده از محل فروش نفت ۳۰۰میلیون دلار دریافت شده و قرار است این منابع از طریق چند بانک داخلی و با هدایت بانک مرکزی به بازار ارز برسد. همزمان، صحبتها از بسته اصلاح قانون نفت برای جذب سرمایه خارجی و افزایش تولید مطرح شده و بحث قراردادهای جدید و سرمایهگذاری بیشتر، جدی شده است.
انتظار تغییر سریع در «وضعیت اقتصادی» یک کشور انتظار غیر واقعبینانهای است؛ زیرا اکثر متغیرهای مهم اقتصادی حاصل فرآیندهای بلندمدت هستند. تولید ناخالص داخلی و رشد واقعی و اشتغال پایدار، با یک تغییر سیاسی ناگهانی، در کوتاهمدت تغییری نمیکنند؛ اما دلار، انتظارات و وضعیت صادرات نفت میتوانند سریع تغییر کنند. برای مثال انتظار رونق اقتصادی، باعث رونق در بورس کاراکاس و جهش قیمت مسکن شده و قیمت اوراق بدهی ونزوئلا که سالها در نکول بوده نیز بالا رفته است.
آنچه در هفتههای پسامادورو اتفاق افتاد، بیش از هر چیز در همین سه حوزه خود را نمایان کرده است: نشانههایی از باز شدن کانال درآمدهای ارزی، تلاش برای بازنویسی قانون نفت و بازی پیچیده قدرتهای خارجی بر سر تحریمها و بازار فروش نفت. اگر عرضه دلار در بازار افزایش یابد، حتی با همان سطح تولید داخلی، میشود نوسان نرخ ارز را کمتر کرد و از آن کانال، بخشی از فشار تورمی را کاهش داد.
اصلاحات نفتی جدید در کاراکاس بعد از یک توافق نفتی با واشنگتن مطرح شده و همین رابطه جدید، زمینه ورود ارز و باز شدن برخی مسیرهای فروش را فراهم کرده است. تا همینجا هم میشود دید که «اقتصاد پسامادورو» چقدر به نفت و سیاست خارجی گره خورده است.
ونزوئلا بعد از مادورو هنوز وارد مرحلهای نشده است که بتوان با اطمینان از جهش رشد یا بهبود سریع رفاه حرف زد. دولت جدید میتواند با آزادسازی منابع بلوکهشده، با تزریق محدود ارز، و با بازنویسی قواعد نفتی، در کوتاهمدت نرخ ارز و تورم انتظاری را آرامتر کند. اما اینکه آرامش ایجاد شده به بهبودی پایدار تبدیل شود، به ایجاد اعتماد و به تغییر قواعد بازی وابسته است.