اقتصاد۲۴- تا به امروز صندوقهای ارزی که نوید پذیرهنویسی آنها توسط شخص وزیر اقتصاد اعلام شده بود، ابهامات بسیاری داشتند. همچنین از ابتدای اعلام این خبر تا چند روز گذشته، نمایندگان مجلس و برخی از کارشناسان این حوزه به بیان مزیت چنین صندوقهایی پرادختند و برخی بر این موضوع تاکید کردند که دلارهای خانگی جذب این صندوقها میشوند.
مرکز مبادله طلا و ارز جزئیات و ویژگیهای این صندوقها را منتشر و اعلام کرده است: هدف اصلی ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت ارزی، جمعآوری منابع ارزی از عموم سرمایهگذاران مانند مردم و فعالان اقتصادی و هدایت آن به سمت سرمایهگذاری در داراییهای ارزی، به منظور تأمین مالی طرحهای صادراتمحور، مدیریت ریسک ارزی و استفاده از صرفهجویی ناشی از مقیاس است.
ترسی که تا پیش از انتشار این اطلاعیه وجود داشت این بود که اگر این صندوق مانند صندوق طلا قابلیت تسویه ریالی داشت و سرمایهگذاران میتوانستند با ریال اقدام به خرید آن کنند، عملا دلارهای زیرفرشی و گاو صندوقی به سمت آن حرکت نمیکردند. البته این را نمیتوان انکار کرد که اگر امکان تسویه ریالی وجود داشت، سرمایه بسیار زیادتری جذب این صندوقها میشد، چراکه این صندوقها به دنبال سود جلوتو از دلار هستند به این معنا که اگر دلار در سال پیش رو x درصد بازدهی داشته باشد، بازدهی این صندوقها x+n خواهد بود. مقدار n نیز بستگی به مدیریت آن صندوق دارد، اما باید به این مهم توجه شود که قطعا در اساسنامه این صندوقها محدودیتهایی ذکر میشود تا n هرگز منفی نشود.
همه مردم میتوانند اسکناس دلار را به بانکهایی که مدیر عملیات ارزی هر صندوق است، ببرند و در این صندوقها سرمایهگذاری کنند، ضمن اینکه درآمدهای ارزی غیرصادراتی مازاد بر تعهدات ارزی صادراتی و ارزهای با منشاء خارجی نیز منابع مجاز برای سرمایهگذاری هستند. البته صادرکنندگان نمیتوانند ارز حاصل از صادرات را که مکلف به بازگرداندن آن هستند، در این صندوقها سرمایهگذاری کنند. پرداخت سود و اصل منابع سرمایهگذاریشده نیز صرفاً به صورت ارزی و در قالب «ارز منتخب» صندوق (مانند یورو، دلار، درهم) انجام میشود. برای ماندههای کمتر از ۵۰ واحد ارز منتخب، ارز به حساب ارزی سرمایهگذار واریز میشود.
بیشتر بخوانید:امکان خرید واحدهای صندوق ارزی با ریال وجود دارد؟
مدیر پرتفوی صندوق میتواند دارایی ارزی صندوق را در در اوراق ارزی و گواهی سپرده مدتدار ویژه سرمایهگذاری خاص ارزی، سرمایهگذاری کند. ضمن اینکه داراییهای موجد در صندوق ارزی میتوانند نقش تعهد پذیرهنویسی و تعهد خرید را در این ابزار ایفا کند. همچنین بخشی از منابع صندوقها در بانکهای کشور به صورت ارزی سپردهگذاری میشود.
سازمان بورس و اوراق بهادار، نهاد ناظر بر فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری است. مرکز مبادله ایران نیز دریافت برخی گزارشهای دورهای از صندوقها، بررسی تغییرات احتمالی اساسنامه و امیدنامه صندوقها و همکاری با بانک مرکزی در زمینه صدور مجوزهای ناظر بر عملیات ارزی صندوق را برعهده دارد.
تنها بخشی که در این صندوقها کارمزد ریالی دریافت میکنند متولی و حسابرس هستند که مسئولیت نظارت بر عملکرد مدیر صندوق و حسابرسی صورتهای مالی را دارند. ضمن اینکه کارمز ریالی این بخش مهم در صندوق نیز میتواند از محل تسعیر دارایی ارزی به نرخ فروش اسکناس ارز مسافرتی مبادله ایران تأمین شود.
البته که هنوز برای اشراف کامل بر روی این صندوقها نیاز است نمونه اساسنامه و امیدنامه آنها منتشر شود، ضمن اینکه امید میرود حداقل سود سرمایهگذاری برای این صندوقها اعلام نشود تا انتظار تورمی برای قیمت دلار ایجاد نکند. در پایان باید گفت که ایجاد چنین اتفاقی میتواند عامل کاهش محدودیت ارزی بانک مرکزی شود و بخشی از نیاز آن از این محل برطرف شود.