اقتصاد ۲۴- انتشار اسنادی درباره دیدار محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین ایران، با جفری اپستین، سرمایهدار جنجالی آمریکایی، در روزهای اخیر واکنشهایی را در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی برانگیخته است؛ دیداری که هرچند به سالهای گذشته بازمیگردد، اما همزمانی طرح آن با بازگشت پرونده اپستین به صدر اخبار جهانی، بار دیگر توجهها را به حاشیههای پنهان دیپلماسی غیررسمی جلب کرده است.
وزارت دادگستری آمریکا در راستای «قانون شفافیت اسناد اپستین»، حجم عظیمی از اطلاعات درباره این میلیاردر و مجرم جنسی آمریکایی منتشر کرده است. اسنادی که نشان از رابطه بسیاری از ثروتمندان و سیاستمداران جهان با او دارد و توجه رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی را جلب کرده است. در یکی از اسناد که پرینت ایمیلی از سوی «رابرت تریورز» زیست شناس تکاملی و جامعه شناس آمریکایی به جفری اپستین است به اینکه اپستین با محمود احمدی نژاد رئیس جمهور وقت ایران پس از سخنرانیاش در سازمان ملل در نیویورک ملاقات کرده اشاره شده است.
در این ایمیل که در مارس ۲۰۱۸ برای اپستین فرستاده شده است تریورز به ارزیابی شخصیت سیاسی پیچیده و متناقض او پرداخته است و شگفتی خود را از ملاقات این میلیاردر یهودی آمریکایی با فیدل کاسترو و همچنین ترتیب دادن دیداری با محمود احمدی نژاد در نیویورک آن هم پس از سخنان تند او علیه اسرائیل ابراز کرده است.
تاکنون نیز هیچ توضیح رسمی از سوی احمدینژاد یا نزدیکان او درباره چارچوب این ملاقات منتشر نشده است. همین ابهام، زمینهساز گمانهزنیهای گستردهای شده؛ گمانهزنیهایی که بیش از آنکه متکی بر اطلاعات مستند باشند، بر سابقه پرحاشیه فردی، چون ابستین استوارند.
طرح نام احمدینژاد در حاشیه این پرونده، واکنشهایی را در میان کاربران شبکههای اجتماعی و برخی فعالان سیاسی برانگیخته است. محور اصلی این واکنشها نه اتهامزنی مستقیم، بلکه طرح پرسشهایی درباره چرایی و چارچوب چنین دیداری است؛ بهویژه با توجه به شعارهای ضداستکباری که در دوران ریاستجمهوری احمدینژاد برجسته میشد.
در عین حال، تاکنون موضع رسمی مشخصی از سوی نهادهای مسئول یا تیم رسانهای احمدینژاد منتشر نشده و واکنشها بیشتر در سطح تحلیلها و اظهار نظرهای غیررسمی باقی مانده است.
در همین راستا حسام الدین آشنا مشاور رئیس جمهور در دولت روحانی، در صفحه توییتر خود، از احمدینژاد خواسته در این زمینه سکوت نکرده و ماجرا را تکذیب کند. او همچنین قضیه را با حاشیهسازیهایی که از جمله ادعای تکراری حسین شریعتمداری مبنی برد دیدار خاتمی با سوروس مقایسه کرده است.
جفری اپستین، میلیاردر و فعال مالی آمریکایی، بهدلیل پروندههای سنگین سوءاستفاده جنسی و اتهام اداره شبکهای سازمانیافته برای بهرهکشی از دختران نوجوان، به یکی از جنجالیترین چهرههای دو دهه اخیر آمریکا تبدیل شد. او در سال ۲۰۱۹ بازداشت شد و اندکی بعد در زندان جان باخت؛ مرگی که مقامهای رسمی آن را خودکشی اعلام کردند، اما همچنان محل تردید و بحث است.
اهمیت پرونده اپستین تنها به اتهامات اخلاقی محدود نمیشود. ارتباطات گسترده او با سیاستمداران، سرمایهداران و چهرههای بانفوذ در آمریکا و اروپا باعث شد این پرونده به نمادی از «روابط پنهان قدرت» و شکافهای عمیق در نظام سیاسی و قضایی ایالات متحده بدل شود.
به باور ناظران، حساسیت فعلی بیش از آنکه ناشی از خود دیدار باشد، به بازگشت پرونده اپستین به کانون توجه رسانههای جهانی و افزایش حساسیت افکار عمومی نسبت به ارتباطات پنهان سیاستمداران بازمیگردد. در چنین فضایی، هر سند یا نامی که به این شبکه ارتباطی گره بخورد، ناگزیر با دقت و تردید بیشتری بررسی میشود.
اسناد منتشرشده درباره دیدار احمدینژاد با جفری اپستین، فعلاً بیش از آنکه پاسخ روشنی ارائه دهند، پرسشهای تازهای را مطرح کردهاند. تا زمانی که جزئیات دقیقتری درباره زمان، ماهیت و چارچوب این ملاقات ارائه نشود، این پرونده در حد یک حاشیه خبرساز باقی خواهد ماند؛ حاشیهای که بار دیگر نشان میدهد چگونه پروندههای پرابهام بینالمللی میتوانند سالها بعد، سیاستمداران را دوباره به مرکز توجه بازگردانند.