اقتصاد۲۴- میکویان-گورویچ میگ-۲۱، که درناتو با نام فیشبد شناخته میشود، یک جت جنگنده رهگیر مافوق صوت است که توسط دفتر طراحی میکویان-گورویچ شوروی طراحی شد. این اولین طرح موفق شوروی بود که نقشهای جنگنده و رهگیر را در یک بدنه سبک و تک موتوره با پیکربندی بال دلتای دمدار برای عملیات در سرعتهای بالا ترکیب کرد.
توسعه این هواپیما در اوایل دهه ۱۹۵۰ به عنوان پاسخی به تهدیدهای نوظهور مافوق صوت آغاز شد. نمونه اولیه آن اولین پرواز خود را در ۱۶ ژوئن ۱۹۵۵ انجام داد. گونه اولیه تولید شده، MiG-۲۱F-۱۳، در سال ۱۹۵۹ وارد خدمت نیروی هوایی شوروی شد. بیش از ۱۱۰۰۰ فروند از این هواپیما در انواع مختلف، از جمله شناسایی (میگ-۲۱آر) و مدلهای چندمنظوره ارتقا یافته مانند میگ-۲۱بیس، تولید شد و آن را به پرکارترین هواپیمای نظامی مافوق صوت ساخته شده تاکنون و یکی از اجزای اصلی نیروهای هوایی پیمان ورشو و کشورهای همسو تبدیل کرد.
میگ-۲۱ دارای بال دلتای دمدار با زاویه پسروی لبه جلویی ۵۷ درجه و مقطع ایرفویل TsAGI S-۱۲ با زاویه برخورد صفر درجه و دوسطحی -۲ درجه است. این ساختار دلتای برشخورده، جریان هوای پایدار را در زوایای حمله بالا تا ۲۵ تا ۳۰ درجه ارتقا میدهد و چابکی برتر در سرعتهای پایین از جمله چرخشهای پایدار در شتاب گرانش بالا را ممکن میسازد، در حالی که پروفیل نازک بال از عملکرد شتاب مافوق صوت پشتیبانی میکند.
بدنه هواپیما از یک ساختار کوتاه و نیمه تکرنگ با مقطع بیضوی با حداکثر عرض ۱.۲۴ متر و طول کلی تقریباً ۱۴.۷ متر استفاده میکند که در حالت فراصوتی، نیروی پسای موج را به حداقل میرساند. یک باله شکمی که در زیر بدنه عقب قرار گرفته است، انحراف و پایداری جهت را فراهم میکند و با لغزش جانبی ناشی از اگزوز نامتقارن در هنگام استفاده از پسسوز مقابله میکند. میگ-۲۱ با وزن خالی تقریباً ۵۳۰۰ کیلوگرم، نرخ صعود اولیه استثنایی را که در شرایط جنگی به ۲۳۵ متر بر ثانیه میرسد، امکانپذیر میکند.
میگ-۲۱ عمدتاً از موتورهای توربوجت پسسوز ساخت دفتر طراحی تومانسکی نیرو میگرفت که از سری R-۱۱ در مدلهای اولیه به R-۲۵ قدرتمندتر در مدلهای بعدی مانند میگ-۲۱بیس تکامل یافته بود. R-۱۱F۲S-۳۰۰ که در هواپیماهای تولیدی اولیه استفاده میشد، با پسسوز ۶۰.۸ کیلونیوتن نیروی رانش تولید میکرد.
بیشتر بخوانید: ویژگی جنگنده اف-۱۵ئی استرایک ایگل
R-۲۵-۳۰۰ که در اواسط دهه ۱۹۷۰ برای نسخههای ارتقا یافته معرفی شد، با پسسوز تا ۶۹.۶ کیلونیوتن نیرو تولید میکرد و در شرایط خاص ارتفاع پایین، حالت رانش موقت بیش از ۹۷ کیلونیوتن را ارائه میداد. این ساختار تک موتوره موجب سبک وزنی هواپیما می شد به طوری که وزن خشک R-۲۵ تقریباً ۱۲۱۲ کیلوگرم بود.
حداکثر سرعت میگ-۲۱ در سطح زمین در ارتفاع ۱۳۰۰۰ متری به ۲۱۷۵ کیلومتر بر ساعت (۲.۰۵ ماخ) میرسید، در حالی که سرعت پرواز سریع در سطح دریا به حدود ۱۲۷۵ کیلومتر بر ساعت (۱.۰۵ ماخ) محدود میشد. سقف پرواز تقریباً ۱۷۵۰۰ متر بود و ظرفیت سوخت داخلی، شعاع عملیاتی حدود ۱۱۰۰ کیلومتر را بدون مخازن سوخت فراهم میکرد.
تسلیحات میگ-۲۱ شامل یک توپ داخلی دو لولهای ۲۳ میلیمتری GSh-۲۳L داخلی بود که در قسمت جلویی بدنه با ۲۰۰ گلوله مهمات نصب میشد و پایلونهای زیر بال امکان حمل دو تا چهار موشک هوا به هوا را فراهم می کرد. انواع اولیه تولید مانند میگ-۲۱اف-۱۳ به دو موشک هدایتشونده مادون قرمز ویمپل K-۱۳ (نام ناتو: AA-۲ آتول) مجهز بودند که قابلیت نبرد نزدیک برد را برای هواپیما فراهم می کردند.
در مدلهای بعدی سری PF، توپ حفظ شد و تسلیحات اصلی K-۱۳ باقی ماند. در مدلهای بیس و بعدی، با انجام ارتقاءهایی موشک کوتاهبرد R-۶۰ (AA-۸ Aphid) روی ریلهای جفتشده زیر بال نصب شد که امکان حمل حداکثر چهار سلاح از این نوع را برای درگیری کوتاهبرد بهبود یافته بدون افزایش قابل توجه نیروی پسا فراهم میکرد.
سیستمهای الکترونیکی میگ-۲۱ شامل رادار SPO-۳ سیرنا-۳M RWR، رادار RP-۲۱M، سیستم تشخیص دوست از دشمن Khrom-Nikel' SRZO-۲، سیستم تشخیص دوست از دشمن RSBN-۲N بود.
نقش: جنگنده رهگیر
کشور سازنده: شوروی سابق
شرکت سازنده: میکویان-گورویچ
پیشرانه:۱ موتور Tumansky R-۲۵-۳۰۰
نوع موتور: جت
نیروی رانش: ۱۵،۶۴۰ پوند-نیرو · ۷۰ کیلونیوتن
سیستمهای الکترونیکی: رادار SPO-۳ Sirena-۳M RWR، رادار RP-۲۱M، سیستم تشخیص دوست از دشمن Khrom-Nikel' SRZO-۲، سیستم تشخیص دوست از دشمن RSBN-۲N
تعداد صندلی: ۱