اقتصاد۲۴؛ میناسادات حسینی- بازار دلار و طلا و سکه در نخستین روز هفته با روند نزولی بازگشایی شد. بازارها در نیمه دوم معاملات هم کاهش قیمت تدریجی را به ثبت رساندند؛ به گونهای که اسکناس آمریکایی با کاهش ۳۵۰۰ تومانی وارد کانال ۱۵۶ هزار تومانی شد.
هرچند سیگنالهای امیدوارکننده از پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا باعث شد در آغاز سومین هفته بهمن ماه ۱۴۰۴ بازارهای مالی وارد فاز اصلاحی شوند، اما کارشناسان همچنان نسبت به پایداری این کاهشها محتاطاند و با دیده تردید به آن مینگرند؛ اما آیا این کاهش قیمتها ادامهدار خواهد بود؟
عدم تاثیر نتیجه فعلی مذاکرات ایران و آمریکا بر بازارها
در همین زمینه، سهراب دلانگیزان، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه در مورد سرنوشت بازارهای ارز و طلا با توجه به ادامه روند مذاکرات ایران و آمریکا به اقتصاد۲۴ گفت: نتیجه مذاکرات انجامشده میان ایران و آمریکا تا شب جمعه به نظر نمیرسد که تاثیر معنیداری روی کاهش یا افزایش نرخ در بازارها بگذارد و این موضوع روی بازارها خنثی است.
وی در مورد دلیل خنثی بودن نتیجه مذاکرات تاکنون، گفت: علت عدم تاثیر نتیجه فعلی مذاکرات ایران و آمریکا این است که این شرایط چندین بار برای اقتصاد ایران اتفاق افتاده است و فعالان اقتصادی از این نوع شرایط، پیام آرامش یا پیام تنش نمیگیرند، بلکه پیام تداوم شرایط قبلی را دریافت میکنند.
اثرگذاری مشروط نتایج مذاکرات بر قیمت طلا و ارز
عضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه با بیان اینکه باید خبر قابل اعتماد، شفاف، قابل درک و دارای معنای دقیقی باشد تا بر بازارهای مالی اثر بگذارد، افزود: اخبار مبهم به سمت منفی میتواند استرس را در بازارهای مالی افزایش دهد و همین اخبار مبهم اگر به سمت مثبت باشد، میتواند استرس را در فضای بازار کاهش دهد.
بیشتر بخوانید: پس لرزه خبر لغو مذاکرات در بازار طلا
به گفته دلانگیزان، شرط تاثیرگذاری مذاکرات بر بازارها این است که نتیجه و اخبار آن، واقعا شفاف باشد. این در حالی است که اخبار مذاکرات و صحبتهای رئیسجمهور آمریکا، نشاندهنده تداوم شرایط قبلی است، چون هیچگونه اعتمادی به صحبتهای ترامپ نیست.
کاهش قیمتها در بازارهای مالی آنچنانی نیست
این اقتصاددان با بیان اینکه یک نوع بیاعتباری برای اخبار این حوزه نه فقط در ایران، که در همه جهان شکل گرفته است، گفت: همین رفتار رئیسجمهور آمریکا در مذاکرات قبلی با ایران میتوانست قیمت نفت را تا ۲۰ دلار کاهش یا افزایش دهد؛ اما در حال حاضر قیمت نفت تنها ۱.۵ دلار تغییر میکند آن هم نه برای حرف ترامپ، بلکه برای برگزاری یا عدم برگزاری مذاکرات.
دلانگیزان ادامه داد: از روز جمعه تاکنون قیمت دلار، تتر و طلا در بازار داخل، حساسیت شدیدی نشان نداده و تقریبا روند یک هفته گذشته را طی کرده و روی میانگینهای یک هفته گذشته متمرکز است؛ یعنی درصد کاهش آن در حدِ نوسان روزانه است که نشان میدهد خبر مذاکرات تاثیر آنچنانی بر بازار نداشته است.
نشانههایی از افزایش قیمت دلار تا پایان سال
عضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه با تاکید بر اینکه میزان عرضه دلار در بازار ایران کاهش پیدا کرده است، گفت: طبق گزارش بانک مرکزی، در یک هفته گذشته ۵۹۰ میلیون دلار در بازارهای حواله و نقد مبادله شده که نشاندهنده کمبود دلار در بازار است و این کمبود میتواند بهویژه در انتهای سال موجب افزایش قیمت دلار شود.
به گفته دلانگیزان، در پایان سال، رشد نقدینگی به علت تسویههای دولت برای قراردادها و تسویه شرکتها برای پایان سال و پرداخت عیدی کارکنان، افزایش مییابد. همچنین، تنخواهگردانی که دولت در دو ماه پایانی سال از بانک مرکزی دریافت میکند خیلی بیشتر از ماههای قبل است؛ اما در مقابل، شاهد کاهش عرضه دلار در بازار هستیم. همه این دلایل، نشانههایی از افزایش قیمت دلار تا پایان سال است که به جریان عرضه و تقاضای ریال و دلار برمیگردد.
کاهش قیمت دلار مشروط شد
این اقتصاددان در مورد چشمانداز قیمت دلار تا پایان سال، گفت: به نظر نمیرسد تداوم مذاکرات ایران و آمریکا و صحبتهای رئیس جمهور آمریکا در این مورد تاکنون، اثر معنیداری روی قیمت دلار داشته باشد و احتمالا قیمت دلار روی روند کنونی در بلندمدت تا پایان سال حرکت خواهد کرد مگر اینکه رفتارهای معنیداری در مورد مذاکرات اتفاق بیفتد مثل تمام رفتارهای معنیداری که از ابتدای سال تاکنون اتفاق افتاده است.
دلانگیزان افزود: صحبت ترامپ در مورد مذاکرات با ابهام مثبت همراه بود که باعث شد قیمت دلار حداکثر تا یک درصد تاثیر کاهشی داشته باشد. این یک درصد در دلار ۱۵۰ هزار تومانی همان ۱۵۰۰ تومانی است که حدودا در حال حاضر شاهد این نوسان در بازار هستیم؛ اما اگر این ابهام منفی بود همین نوسان را به صورت افزایشی در قیمت دلار میدیدیم.
سناریوهای پیش روی قیمت دلار تا پایان سال
عضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه با بیان اینکه اگر خبر مذاکره، خیلی معنیدار باشد بین ۳ تا ۵ درصد و اگر بازهم معنیدارتر باشد، تا ۱۰ درصد روی قیمت تاثیر میگذارد، گفت: کاهش قیمت دلار یا تتر در هفته گذشته نمونه بارز خبر معنیدار مذاکرات ایران و آمریکا بود، قیمت دلار که تا ۱۶۷ هزار تومان پیشروی کرده بود، با خبر برگزاری مذاکرات به یک باره به کانال ۱۵۰ هزار تومانی بازگشت.
دلانگیزان تاکید کرد: بازار در حال حاضر نسبت به حرفهای ترامپ بیاعتماد است و ترامپ به نوعی در حکم چوپان دروغگوست.
صلح برای کاهش قیمت دلار لازم است ولی کافی نیست
این اقتصاددان در پاسخ به این سوال اقتصاد ۲۴ مبنی بر اینکه «اگر شاهد توافق قطعی در مذاکرات ایران و آمریکا باشیم، قیمت دلار در چه مسیری حرکت خواهد کرد؟» گفت: اگر واقعا ما به سمت یک صلح واقعی حرکت کنیم برای آنکه عرضه دلار منطقی شود، ملزوماتی نیاز دارد.
دلانگیزان در تشریح این موضوع، گفت: ما با دو کسری مواجه هستیم، یکی کسری بودجه که دولت آن را به شیوههای مختلف از طریق نقدینگی؛ آشکار یا پنهان و مستقیم یا غیر مستقیم آن را تامین میکند. دیگری، کسری بودجه بخش خصوصی است که آن بخش نیز آن را مستقیم یا غیر مستقیم و پنهان یا آشکار، تامین میکند.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر ما با بیدروپیکری برداشت دولت از نقدینگی و بیدروپیکری برداشت بخش خصولتی مواجهیم که اگر صلح شود، اما این مسیر ادامه یابد، ممکن است در دوره کوتاهی شاهد کاهش ۵ تا ۱۰ درصدی قیمت دلار و یا کاهش طلا و سکه باشیم، ولی دوباره قیمتها به روند افزایشی بازخواهند گشت، چون اساساً بحران اصلی در اقتصاد وجود دارد؛ بنابراین شرط کاهش قیمتها چیز دیگری است نه صرفا به نتیجه رسیدن مذاکرات ایران و آمریکا.