اقتصاد۲۴- در حالی که با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، تب و تاب تعیین عیدی به کارکنان دولت و بازنشستگان داغ شده، دولت از افزایش چشمگیر عیدی کارمندان خود خبر داد. بر اساس آخرین مصوبات هیئت وزیران، رقم عیدی کارکنان دولت دو برابر شد. اما در این میان، آنچه موجب نگرانی و گلای شده، سکوت نهادهای متولی درباره وضعیت دقیق عیدی بازنشستگان کشوری و لشکری است. این ابهام زمانی پررنگتر میشود که بدانیم بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی نیز طی یک رویه نادرست از سالهای گذشته، همواره از مصوبات مربوط به بازنشستگان کشوری تبعیت کرده و اکنون در انتظار تعیین تکلیف نهایی به سر میبرند.
در هفته گذشته، مبلغ پایه عیدی برای سال جاری معادل ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شد. در آن مقطع اعلام شد که این رقم نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و علاوه بر مبلغ پایه، حق عائلهمندی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی و حق اولاد ۵۰۰ هزار تومانی به ازای هر فرزند نیز به آن اضافه خواهد شد. حتی در برخی گزارشهای تکمیلی، سخن از مبلغ ۵.۵ میلیون تومانی به میان آمد که به عنوان سقف انتظارات اولیه در نظر گرفته میشد.
در پی انتشار خبر افزایش عیدی کارمندان به ۱۰ میلیون تومان، خبرگزاری ایلنا در گزارشی به بررسی احتمال تسری این رقم به جامعه بازنشستگان تأمین اجتماعی پرداخت.
بازرس کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران در گفتوگو با این رسانه تأکید کرد که طبق روال سالهای گذشته، سازمان تأمین اجتماعی معمولاً از مبلغ اعلامی دولت برای بازنشستگان کشوری تبعیت میکند. بر این اساس، انتظار میرود که رقم ۱۰ میلیون تومانی مصوب هیئت دولت، علیالقاعده به بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز تعلق بگیرد.
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی نیز پیش از این وعده داده بود که منابع این عیدی از محل سود سهام شرکت سرمایهگذاری تأمین اجتماعی (شستا) تأمین شده و در نیمه دوم بهمنماه به حساب این عزیزان واریز خواهد شد. با این وجود، تا زمان ابلاغ رسمی و نهایی، همچنان سایه تردید بر میزان دریافتی بازنشستگان سنگینی میکند.
در شرایط کنونی حتی در صورت افزایش دوبرابری عیدی بازنشستگان نیز، ارقام اعلام شده فرسنگها با واقعیتهای معیشتی و تورم حاکم بر بازار فاصله دارد. کارشناسان بازار کار معتقدند رقم پایه اولیه که ۴.۵ میلیون تومان اعلام شده بود به دلیل عدم تناسب با هزینههای سرسامآور شب عید، نوعی بیتوجهی به کرامت بازنشستگان تلقی میشود. در تحلیلهای ارائه شده، تأکید شد که این مبالغ حتی کفاف خرید یک دست پوشاک مناسب یا تأمین هزینههای اولیه میهمانیهای نوروزی را نمیدهد و تنها به عنوان یک مسکن کوتاهمدت عمل میکند.
از سوی دیگر، سالهاست که دخالت دولت در تعیین عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی به اعتقاد فعالان کارگری از اساس دارای ایراد قانونی است. سازمان تأمین اجتماعی به عنوان یک نهاد عمومی غیردولتی که منابع آن از حق بیمه کارگران و بیمهشدگان تأمین میشود، نباید تابع مصوبات بودجهای دولت برای کارمندان باشد. این رویه غلط باعث شده که بازنشستگان تأمین اجتماعی علیرغم پرداخت حق بیمههای بالا در دوران اشتغال، در زمان بازنشستگی با ارقامی مواجه شوند که با قانون کار و نرخ واقعی تورم همخوانی ندارد؛ بنابراین تا زمانی که ساختار تعیین عیدی از حالت «دیکته شده» توسط دولت خارج نشود و به سمت مبالغ متناسب با معیشت بازنشستگان حرکت نکند، مشکلات اقتصادی این قشر همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند.