اقتصاد۲۴- پایان معاملات روز دوشنبه با ادامه رکود در دادوستدها و افت معنادار شاخصها رقم خورد. حجم و ارزش معاملات خرد کاهش چشمگیری نسبت به روز یکشنبه داشت و بازار نتوانست نشانهای از بازگشت تقاضای موثر بروز دهد. فضای عمومی بازار از روز دوشنبه و در آستانه تعطیلات پایان هفته، تحت تاثیر نگرانی از شکست مذاکرات ایران و آمریکا، به سمت نقدشدن حرکت کرده و همین موضوع موج تازهای از فروش را به بازار تحمیل کرده است.
همزمان، بازگشت جذابیت سرمایهگذاری در بازارهای ارز و طلا نیز بخشی از نقدینگی را از بورس خارج کرد و فشار عرضه را تشدید ساخت. نتیجه این شرایط، شکلگیری صفهای فروش سنگین در بخش قابل توجهی از بازار بود.
در پایان دادوستدهای روز دوشنبه، ارزش صفهای فروش پنج خط اول سهام از ۴.۲ همت عبور کرد؛ در حالی که ارزش سفارشهای خرید تنها حدود یک همت برآورد شد. این اختلاف آشکار میان عرضه و تقاضا نشان میدهد که دست برتر بازار همچنان با فروشندگان است و خریداران در موضع انتظار قرار دارند.
شاخص کل بورس در معاملات دوشنبه ۱۰۵ هزار و ۷۹۵ واحد افت کرد و با کاهش ۲.۵۳ درصدی در سطح چهار میلیون و ۶۸ هزار و ۵۸۸ واحد قرار گرفت. شاخص هموزن نیز ۲۰ هزار و ۴۵۶ واحد کاهش یافت و با افت ۱.۹۸ درصدی به سطح یک میلیون و ۱۰ هزار و ۱۸۲ واحد رسید. این همجهتی ریزشی شاخصها بیانگر فراگیر بودن فشار فروش در کلیت بازار است. همچنین در معاملات دوشنبه دو هزار و ۳۵۶ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد که نشان از ریسکگریزی حقیقیها دارد.
رفتار بورس تهران در معاملات دوشنبه بار دیگر نشان داد که بازار سهام در مقطع فعلی، نه بر مبنای متغیرهای بنیادی و نه حتی بر اساس جریان نقدینگی، بلکه به شدت تحت تاثیر فضای سیاسی و سرنوشت مذاکرات عمان حرکت میکند. تا زمانی که این مذاکرات به نتیجهای شفاف و قابل اتکا نرسد، انتظار شکلگیری یک روند پایدار در بازار چندان واقعبینانه نیست.
بیشتر بخوانید: بازار سرمایه چشمانتظار نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا
از روز دوشنبه و همزمان با نزدیک شدن به تعطیلات پایان هفته، ترس از شکست مذاکرات ایران و آمریکا در رفتار معاملهگران پررنگتر شده است. این نگرانی، میل به نقد شدن داراییها را افزایش داده و باعث شده سرمایهگذاران، بهویژه در نمادهای کوچکتر و کمعمقتر، ترجیح دهند در حاشیه بایستند. همین رویکرد محافظهکارانه، فشار فروش را تشدید کرده و تعادل بازار را بر هم زده است.
در کنار ریسکهای سیاسی، بازگشت جذابیت بازارهای موازی نیز نقش مهمی در تضعیف بورس ایفا میکند. رشد قیمتها در بازار ارز و طلا، بخشی از نقدینگی کوتاهمدت را از بازار سهام خارج کرده و به سمت این بازارها سوق داده است. این جابهجایی سرمایه، بهویژه در شرایطی که ارزش معاملات خرد در سطوح پایینی قرار دارد، میتواند اثرگذاری بالایی بر روند شاخصها داشته باشد.
با توجه به تداوم خروج پول حقیقی، سنگینی صفهای فروش و ضعف تقاضای موثر، انتظار میرود بورس در معاملات سهشنبه همچنان در فضای نااطمینانی حرکت کند. بازار توانی برای بازگشت تقاضا در اختیار ندارد؛ بنابراین محتملترین سناریو، نوسان شاخصها در محدودههای منفی و کمجان است.
در مجموع، تا زمانی که سیگنال روشنی از سمت مذاکرات مخابره نشود و ریسکهای سیاسی کاهش پیدا نکند، بازار سهام در وضعیت بلاتکلیفی باقی میماند و تصمیمگیری معاملهگران بیش از هر زمان دیگری به اخبار لحظهای گره خورده است. بر این اساس، بورس سهشنبه ۲۱ بهمن را میتوان بازاری نوسانی با گرایش منفی ارزیابی کرد؛ بازاری که همچنان منتظر یک خبر تعیینکننده برای خروج از این وضعیت فرسایشیست.