اقتصاد۲۴- افسردگی در افراد مسن گاهی فقط یک مشکل روانی نیست؛ پژوهش جدید نشان میدهد ممکن است نشانهای اولیه از آغاز بیماریهای عصبی مانند پارکینسون یا زوال عقل اجسام لویی باشد. مطالعهای که در مجله General Psychiatry منتشر شده، جامعترین شواهد طولی تاکنون را ارائه میدهد و نشان میدهد افسردگی اغلب سالها پیش از تشخیص این بیماریها ظاهر میشود و حتی مدتها پس از تشخیص نیز در سطح بالایی باقی میماند.
پژوهشگران با استفاده از پایگاههای ملی سلامت دانمارک، یک مطالعه مورد–شاهدی گذشتهنگر روی ۱۷٬۷۱۱ فرد مبتلا به پارکینسون یا زوال عقل اجسام لویی بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۹ انجام دادند.
برای مقایسه، این افراد با بیماران همسن و همجنس مبتلا به بیماریهای مزمن دیگر مانند:
آرتریت روماتوئید
بیماری مزمن کلیه
پوکی استخوان
مقایسه شدند.
افسردگی سالها قبل از تشخیص شروع میشود
نتایج الگوی مشخصی را نشان داد:
افسردگی در افرادی که بعدها به پارکینسون یا زوال عقل مبتلا شدند، زودتر و بیشتر رخ داد
خطر افسردگی بهتدریج افزایش یافت و در سه سال قبل از تشخیص به اوج رسید
بیشتر بخوانید:لرزش بدن یا ترمور چیست و چه زمانی خطرناک است؟ + ۷ روش درمان
حتی پس از تشخیص نیز میزان افسردگی در این بیماران بالاتر از سایر بیماریهای مزمن باقی ماند
مهمتر اینکه این روند صرفاً به فشار روانی ناشی از بیماری مزمن قابل توضیح نبود؛ زیرا بیماریهای ناتوانکننده دیگر چنین افزایشی را نشان ندادند؛ بنابراین محققان نتیجه گرفتند افسردگی احتمالاً بازتاب تغییرات اولیه مغزی و فرایند تخریب عصبی است، نه فقط واکنش احساسی به کاهش سلامت.
یافتهها در مورد زوال عقل اجسام لویی حتی چشمگیرتر بود؛ میزان افسردگی در این بیماران هم قبل و هم بعد از تشخیص از پارکینسون بالاتر بود. پژوهشگران تفاوت در روند بیماری و شیمی مغز را دلیل احتمالی این موضوع میدانند.
اجسام لویی (Lewy bodies)، تجمع غیرطبیعی پروتئینی به نام آلفا-سینوکلئین در سلولهای عصبی مغز هستند که با مختل کردن عملکرد مغز، باعث دمانس (زوال عقل) و پارکینسون میشوند. این تودههای کروی باعث زوال عقل پیشرونده، توهم، نوسانات شناختی، و مشکلات حرکتی شده و به مرور زمان وضعیت فرد مبتلا را بدتر میکنند.
کریستوفر روهد، نویسنده اول مقاله، گفت: «تداوم شیوع بالاتر افسردگی پس از تشخیص نشان میدهد باید آگاهی بالینی افزایش یابد و غربالگری منظم علائم افسردگی در این بیماران انجام شود.» وی افزود نتیجه اصلی تحقیق پابرجاست: «پارکینسون و زوال عقل اجسام لویی با افزایش قابل توجه خطر افسردگی، هم پیش و هم پس از تشخیص، در مقایسه با سایر بیماریهای مزمن همراه هستند.»
پژوهشگران تأکید میکنند این یافته به معنای آن نیست که هر فرد مبتلا به افسردگی دچار پارکینسون یا زوال عقل خواهد شد. اما اگر افسردگی برای نخستینبار در سنین بالا ظاهر شود، آگاهی و پیگیری پزشکی دقیقتر توصیه میشود. در حال حاضر درمان قطعی برای پارکینسون یا زوال عقل اجسام لویی وجود ندارد، اما تشخیص و درمان زودهنگام افسردگی میتواند کیفیت زندگی بیماران و روند مراقبت از آنها را در طول پیشرفت بیماری بهبود دهد.