اقتصاد ۲۴ - با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان، بازار کالاهای اساسی در حالی وارد یکی از حساسترین مقاطع سال میشود که بسیاری از خانوارها از کاهش جدی قدرت خرید خود خبر میدهند. هرچند مسئولان و فعالان صنفی از وفور کالا و نبود مشکل در تأمین سخن میگویند، اما واقعیتهای بازار نشان میدهد افزایش قیمتها باعث شده بخشی از مردم از خرید برخی اقلام پرمصرف این ماه صرفنظر کنند یا مصرف خود را به حداقل برسانند.
بررسی میدانی بازار و اظهارات بنکداران مواد غذایی حاکی از آن است که کالاهای اساسی از جمله برنج، روغن، شکر، خرما و حبوبات به اندازه کافی در بازار موجود است و کمبودی در عرضه دیده نمیشود. با این حال، فعالان بازار تأکید میکنند مشکل اصلی نه در سمت عرضه، بلکه در کاهش تقاضای مؤثر مردم است؛ موضوعی که مستقیماً به افت توان خرید خانوارها بازمیگردد.
به گفته فروشندگان، بسیاری از مشتریان خریدهای همیشگی ماه رمضان را به تعویق انداختهاند یا به خرید مقادیر کمتر و اقلام ارزانتر روی آوردهاند؛ روندی که نشان میدهد افزایش قیمتها بیش از آنکه به رونق بازار منجر شود، مصرف را محدود کرده است.
اگرچه نرخ تورم بهعنوان یک شاخص عمومی بر همه کالاها اثر گذاشته، اما همزمانی این فشار تورمی با ماه رمضان، آثار آن را پررنگتر کرده است. در سالهای گذشته، ماه رمضان معمولاً با افزایش تقاضا برای برخی اقلام همراه بود، اما امسال فعالان بازار از تغییر الگوی مصرف مردم خبر میدهند، تغییری که ناشی از فاصله میان درآمدها و هزینههای معیشتی است.
بیشتر بخوانید: حداقل هزینه سفره ساده افطار برای یک خانواده ۴ نفره چند تومان است؟/ دو وعده سحری و افطار نصف حقوق کارگر را میبلعد
آنچه بیش از هر چیز خودنمایی میکند، واقعیتی است که مردم هر روز با آن مواجهاند: افزایش قیمتها نهتنها به رونق بازار منجر نشده، بلکه قدرت خرید را کاهش داده و تقاضا را محدود کرده است؛ مسئلهای که اگر برای آن چارهای اندیشیده نشود، میتواند ماه رمضان امسال را برای بسیاری از خانوارها به دورهای دشوارتر از سالهای گذشته تبدیل کند.
خرما یکی از محصولات پُر تقاضا در ماه رمضان است به طوری هر سال میزان مصرف خرما در این ماه بیش از سایر ماه های سال است. در همین رابطه محمد رشید فرخی، رئیس انجمن خرمای کشور با اشاره به وضعیت تولید خرما در ایران به اقتصاد ۲۴ گفت: بهطور متوسط، میزان تولید سالانه خرما در کشور بین یک میلیون و ۳۰۰ هزار تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن است. خوشبختانه امسال نیز با وجود مشکلات و محدودیتهای متعدد، از جمله شرایط نامساعد آبوهوایی، کمبود منابع آبی و چالشهای حوزه انرژی، توانستیم به همین سطح متوسط تولید دست پیدا کنیم.
وی افزود: در سالهای مختلف، بهطور معمول حدود ۳۰ درصد از خرمای تولیدی کشور صادر و ۷۰ درصد آن در بازار داخلی مصرف میشود. این الگو طی سالهای گذشته همواره برقرار بوده و امیدواریم امسال نیز بدون اختلال ادامه یابد.
فرخی با اشاره به تأثیر تورم بر قیمت محصولات کشاورزی تصریح کرد: در کشور شاخصی به نام نرخ تورم وجود دارد که بهطور میانگین بر همه کالاها اثر میگذارد. نمیتوان انتظار داشت تورم بر بسیاری از اقلام اثرگذار باشد، اما خرما از این قاعده مستثنا بماند.
رئیس انجمن خرمای کشور ادامه داد: تشکلها و انجمنها صرفاً قیمت مبدأ را تعیین میکنند و قیمت در مقصد بر عهده نهادهای نظارتی است. ما نه اختیار اجرایی برای دخالت مستقیم در قیمتهای بازار داریم و نه امکان ورود به این حوزه؛ با این حال امیدواریم در ماه مبارک رمضان، قیمتها در مبدأ منطقی و منصفانه باشد و در مقصد نیز همه فعالان بازار، انصاف را رعایت کرده و شرایط مردم ایران را در نظر بگیرند.
وی در پایان تأکید کرد: خرما همواره یکی از مظلومترین محصولات کشاورزی بوده است. حتی با در نظر گرفتن نرخ تورم، قیمتهایی که اتحادیه کشاورزان در ابتدای فصل تعیین کرده بود، همچنان تقریباً در حال اجراست. در شرایط فعلی تورمی، خرما در مقایسه با بسیاری از کالاها، کمترین میزان افزایش قیمت را تجربه کرده است.