اقتصاد۲۴- بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تاثیر همزمان تنشهای ژئوپلیتیکی میان ایران و ایالات متحده آمریکا، تحولات مربوط به مذاکرات هستهای، نگرانی از اختلال در تنگه هرمز و نیز چشمانداز افزایش تولید ائتلاف اوپک پلاس، نوسانات قابل توجهی را تجربه کرد. گرچه در ابتدای هفته قیمتها با احتیاط و تغییرات محدود همراه بود، اما در نیمه دوم هفته نگرانیهای عرضه موجب جهش محسوس بهای نفت شد و در نهایت بازار با روندی صعودی به کار خود پایان داد.
در معاملات روز دوشنبه، قیمت نفت تغییر چندانی نداشت. هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ۷ سنت افزایش یعنی ۰.۱۰ درصد به ۶۷ دلار و ۸۲ سنت رسید. نفت وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۷ سنت افزایش یعنی ۰.۱۱ درصد در سطح ۶۲ دلار و ۹۶ سنت معامله شد.
با وجود افزایش جزئی روزانه، هر دو شاخص در مجموع هفته پیش از آن کاهش یافته بودند. برنت ۰.۵ درصد و نفت آمریکا حدود یک درصد افت هفتگی را ثبت کرده بودند. عامل اصلی حمایت از قیمتها در این روز، نگرانی از احتمال اختلال در عرضه نفت به دلیل تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا بود. در مقابل، تمایل ائتلاف اوپکپلاس به افزایش تولید از ماه آوریل، مانعی در برابر رشد بیشتر قیمتها محسوب میشد. بازار در این مقطع میان ریسک ژئوپلیتیکی و چشمانداز افزایش عرضه در حال نوسان بود.
در روز سهشنبه، بازار نفت با نوسانات متفاوتی در دو شاخص اصلی همراه شد. نفت برنت با ۲۷ سنت کاهش یعنی ۰.۳۹ درصد به ۶۸ دلار و ۳۸ سنت رسید، در حالی که نفت وستتگزاس اینترمدیت با ۶۶ سنت افزایش یعنی ۱.۰۵ درصد در سطح ۶۳ دلار و ۵۵ سنت معامله شد.
گفته میشود دلیل این تفاوت آن است که سرمایهگذاران در حال ارزیابی خطر اختلال در عرضه نفت پس از برگزاری رزمایش دریایی ایران در تنگه هرمز بودند. این آبراه راهبردی محل عبور حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت است و هرگونه تنش در آن میتواند بازار را ملتهب کند. همزمان، تعطیلی برخی بازارهای آسیایی به دلیل سال نوی چینی از حجم معاملات کاست. افزون بر این، گزارشهایی مبنی بر احتمال افزایش تولید اوپکپلاس از آوریل و سناریوی کاهش قیمت در صورت حصول توافقهای سیاسی، فضای احتیاطی را در بازار حفظ کرد.
در معاملات روز چهارشنبه، قیمتها به طور تقریبی ثابت باقی ماند. نفت برنت با ۱۱ سنت افزایش یعنی ۰.۱۶ درصد به ۶۷ دلار و ۵۳ سنت رسید و نفت آمریکا نیز با ۶ سنت افزایش یعنی ۰.۱۰ درصد در سطح ۶۲ دلار و ۳۹ سنت معامله شد.
بیشتر بخوانید:قیمت نفت جهانی صعود کرد
این ثبات نسبی ناشی از انتشار اخبار مربوط به مذاکرات میان ایران و آمریکا بود که امید به کاهش تنشها و افت ریسک اختلال عرضه را تقویت کرد. در مقابل، گزارشهایی از افزایش تولید در میدان نفتی تنگیز قزاقستان و انتظار انتشار آمار ذخایر نفت خام آمریکا، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرد. برآوردها حاکی از افزایش حدود ۲.۳ میلیون بشکهای ذخایر نفت خام آمریکا بود که میتوانست نشانهای از تداوم مازاد عرضه باشد.
بازار نفت در روز پنجشنبه با رشد قابل توجهی مواجه شد. معاملات آتی نفت برنت با ۲۴ سنت افزایش یعنی ۰.۳ درصد به ۷۰ دلار و ۵۹ سنت رسید و نفت وستتگزاس اینترمدیت نیز با ۲۸ سنت افزایش یعنی ۰.۴ درصد در سطح ۶۵ دلار و ۴۷ سنت معامله شد.
نکته مهم آن بود که هر دو شاخص نسبت به روز پیش از آن بیش از چهار درصد جهش داشتند. عامل اصلی این افزایش، تشدید نگرانیها از احتمال بروز اختلال در عرضه نفت در پی تحولات سیاسی و امنیتی پیرامون مذاکرات ایران و آمریکا بود. تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و احتمال شکست گفتوگوها، ریسک ژئوپلیتیکی را در سطح بالایی نگه داشت و به رشد قیمتها انجامید.
در روز جمعه، روند افزایشی ادامه یافت. قیمت هر بشکه نفت برنت با ۳۰ سنت افزایش یعنی ۰.۴۰ درصد به ۷۱ دلار و ۹۶ سنت رسید و نفت آمریکا نیز با ۳۵ سنت افزایش یعنی ۰.۵۳ درصد در سطح ۶۶ دلار و ۷۸ سنت معامله شد.
افزایش نگرانیها درباره درگیری احتمالی در تنگه هرمز و هشدارهای سیاسی، قیمتها را به بالاترین سطح ششماهه رساند. افزون بر این، گزارش کاهش ۹ میلیون بشکهای ذخایر نفت خام آمریکا و افت صادرات نفت عربستان، بهعنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان، از قیمتها حمایت کرد. کاهش ذخایر به طور معمول نشانهای از افزایش تقاضا یا محدودیت عرضه تلقی میشود و اثر افزایشی بر بازار دارد.
در روز شنبه نفت برنت با ۱۰ سنت افزایش یعنی ۰.۱۴ درصد به ۷۱ دلار و ۷۶ سنت رسید و نفت آمریکا نیز با ۸ سنت افزایش یعنی ۰.۱۲ درصد در سطح ۶۶ دلار و ۴۸ سنت معامله شد.
با وجود نوسانات مقطعی، هر دو شاخص طی هفته گذشته بیش از پنج درصد افزایش قیمت را ثبت کردند. بازار میان دو عامل اصلی گرفتار بود. از یک سو، ریسک ژئوپلیتیکی ناشی از تنشهای ایران و آمریکا که قیمتها را بالا برد و از سوی دیگر، چشمانداز مازاد عرضه و احتمال افزایش تولید اوپکپلاس که میتواند فشار نزولی ایجاد کند.
در مجموع، بازار نفت در هفته گذشته روندی صعودی را تجربه کرد. گرچه در ابتدای هفته قیمتها با ثبات نسبی و نوسان محدود همراه بود، اما در نیمه دوم هفته نگرانی از اختلال عرضه در تنگه هرمز، تهدیدهای سیاسی و کاهش ذخایر نفت خام آمریکا موجب جهش قابل توجه قیمتها شد.
بهطور کلی، عامل غالب در شکلگیری روند صعودی هفته گذشته، افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی و نگرانی از محدود شدن عرضه جهانی نفت بود. بازار همچنان در نقطه تلاقی ریسک سیاسی و مازاد عرضه بالقوه قرار دارد و مسیر قیمتها به تحولات دیپلماتیک و تصمیمات تولیدکنندگان بزرگ وابسته است.
با بررسی روند ماهانه قیمت نفت میتوان دریافت که به طور کلی به دلیل ریسک ناشی از تنش نظامی میان ایران و آمریکا، مساله کمبود عرضه بر بازار نفت غالب بوده است و قیمت نفت روندی صعودی داشته است. روند ماهانه قیمت نفت در ادامه مشاهده میشود.