اقتصاد۲۴- در روزهایی که سپهر سیاسی ایران بیش از هر زمان دیگری به آرامش و وفاق نیاز دارد، ناگهان خبری، چون بمب در فضای مجازی منفجر شد: «سید محمد خاتمی از کشور خارج شد!». خبری که گرچه عمرش به چند ساعت هم نکشید و با تکذیبهای پیاپی روبهرو شد، اما لایههای پنهانی از یک طراحی سیاسی ناشیانه یا شاید هم یک آزمون حساسیتسنجی اجتماعی را فاش کرد.
همه چیز از یک توئیت مبهم و چند خبر در کانالهای غیررسمی شروع شد. ادعایی که با ادبیاتی مهیج، از خروج رهبر جریان اصلاحات از مرزهای کشور حکایت داشت. برای کسانی که با منش سیاسی خاتمی آشنا هستند، این خبر از همان ابتدا وصلهای ناچسب به نظر میرسید؛ مردی که حتی در سختترین سالهای محدودیت و «ممنوعالتصویری»، حضور در خاک وطن را بر هر عافیتطلبی فرامرزی ترجیح داده بود. اما در عصر «پسا-حقیقت»، سرعت انتشار شایعه همیشه از دقت حقیقت پیشی میگیرد.
محمدعلی ابطحی، یار دیرین و رئیسدفتر دوران ریاستجمهوری خاتمی در توییتی با تکذیب شایعات نوشت: «آقای خاتمی نه مریضه نه برای معالجه انگلیس رفته. خیلی سایتها برای نوشت این دروغها در داخل و خارج ساخته شدهاند»
حسامالدین آشنا، مشاور پیشین ریاستجمهوری و تحلیلگر مسائل استراتژیک، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جهت استحضار: نه آقای خاتمی جایی رفته؛ نه آقای احمدینژاد به کسی رفته؛ نه آقای روحانی با جایی بسته؛ نه آقای لاریجانی قراره کسی بایسته؛ بله! فعلاً آقای پزشکیان هم منتخب است و هم مسئول. هر کدام از این آقایان سر جای خودشان نشستهاند یا سرجایشان نشانده شدهاند.»
اما تیر خلاص بر پیکر این شایعه، انتشار پیامی از سوی خود سید محمد خاتمی بود. خاتمی در جمع مشاوران خود بر ضرورت تبیین روشن و باورپذیر حوادث پیش آمده و مقصران آنها، بر لزوم توقف دستگیریها و احضارها و احیاناً احکام نامناسب برای اندیشمندان، هنرمندان و سیاستورزان بخشهای مختلف تاکید کرد، و اظهار امیدواری نمود که مسائل دانشگاهها با تدبیر و آرامش و به دور از خشونتهای سیاسی و امنیتی و اجتماعی حل و فصل شود.
خاتمی مذاکرات پیش رو میان آمریکا و ایران را در این وضعیت بسیار مهم دانست که با عنایت به خواست و مصلحت ملت شریف و رنج کشیده ایران بتوان به نتیجهای برسد که رنجها و مشکلات و تنگناهای مردم و تهدیدات روز افزون نسبت به ایران عزیز کاهش یابد و بر خلاف مسیر مورد نظر بدخواهان بخصوص اسرائیل، که خواستهای جز نابودی و یا تجزیه ایران و فرو انداختن آن از قدرت تاثیرگذاری در منطقه و جهان ندارند، مسیری انتخاب شود که صلح و پیشرفت و امنیت منطقه در نظر گرفته شود.
به نظر میرسد که هدف از این شایعهسازی در مقطع فعلی، چند محور اساسی را دنبال میکرد. نخست، انحراف افکار عمومی: دور کردن ذهن مردم از چالشهای اقتصادی و مطالبات جدی روز.
دوم، تست بدنه اجتماعی: سنجش میزان واکنش و حساسیت مردم نسبت به سرنوشت لیدرهای اصلاحطلب.
سوم، تخریب چهره اخلاقی: القای اتهام «فرار» به جای «ایستادگی» برای تخریب وجاهت اجتماعی خاتمی.