اقتصاد۲۴؛ میناسادات حسینی- نزدیک به پنج هفته از تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان میگذرد و هم زمان با آن، اینترنت بینالملل در کشور به یکباره قطع شده است. این وضعیت نگرانیهای زیادی را در مورد فعالیتها و آینده کسب و کارها در پلتفرمهای آنلاین ایجاد کرده است. برخی، از ریزش کاربران حوزه اقتصاد دیجیتال میگویند و برخی از ریزش تجارت خارجی ایران.
اقتصاد دیجیتال که در سالهای اخیر یکی از شعارهای اصلی دولتها بوده اکنون با یک چالش بزرگ درست و پنجه نرم میکند؛ در واقع اقتصاد دیجیتال امروز دیگر یک انتخاب نیست؛ ضرورتی است که مرزهای سنتی تجارت، تولید و اشتغال را درنوردیده و نظم تازهای به دنیای اقتصاد داده است.
در این نظام نوظهور، دادهها سرمایهاند، پلتفرمها زیرساختاند و سرعت، کلید رقابت. کسبوکارها با تکیه بر فناوری اطلاعات، اینترنت، هوش مصنوعی و ابزارهای هوشمند، نهتنها مدلهای سنتی را دگرگون کردهاند، بلکه فرصتهای جدیدی برای رشد، اشتغال و نوآوری پدید آوردهاند.
در جهان امروز، بسیاری از بنگاههای اقتصادی بدون داشتن فروشگاه فیزیکی، بازارهای میلیونی را در اختیار دارند. مرز جغرافیا بیمعنا شده و مزیت رقابتی، دیگر نه در انبارها، بلکه در کدها و الگوریتمها نهفته است.
در ایران ما نیز اقتصاد دیجیتال با وجود زیرساختهای محدود و چالشهایی نظیر اینترنت ناپایدار، ضعف قانونگذاری و بیاعتمادی به پلتفرمهای داخلی، همچنان رشد چشمگیری داشته است. میلیونها کسبوکار کوچک و متوسط به فضای آنلاین کوچ کردهاند؛ اما ادامه این مسیر بدون برنامهریزی، تنظیمگری هوشمند، آموزش گسترده و توسعه زیرساختهای بومی ممکن نخواهد بود.
در شرایط کنونی این سوال مطرح است که تداوم قطعی اینترنت چه اثری روی اقتصاد و کسب و کارهای آنلاین خواهد گذاشت؟
ضربه به کسب و کارهای آنلاین با محدودیت اینترنت
مازیار نوربخش، رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق بازرگانی تهران در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ در مورد وضعیت کسب و کارهای آنلاین در سالی که گذشت، گفت: هرچند کل کسب و کارها اعم از سنتی و آنلاین در سال گذشته وضعیت خوبی نداشتند؛ اما وضعیت کسب و کارهای آنلاین و اینترنتی و حوزه اقتصاد دیجیتال از بقیه کسب و کارها بدتر بود.
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق بازرگانی تهران در مورد دلایل وضعیت بد کسب و کارهای آنلاین، گفت: این کسب و کارها بر بستر اینترنت هستند و سال گذشته هم ما حداقل در ۳ مقطع قطعی و محدودیت طولانیمدت اینترنت را داشتیم.
نوربخش افزود: بنابراین غیر از موارد اقتصادی که به همه کسب و کارها آسیب زده بود، قطعیها و اختلالات اینترنتی باعث شد که این کسب و کارها از تمام کسب و کارها عقبتر بمانند و نتوانند طبق برنامههای خود جلو بروند.
تشدید تعدیل نیرو در کسب و کارهای آنلاین با ادامه جنگ
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق بازرگانی تهران، تبعات قطعیهای اینترنت برای کسب و کارهای آنلاین را اینگونه تشریح کرد: تبعات آن غیر از زیان مستقیم و مالی، تعدیل نیروی انسانی و اتفاقات دیگر بود که در سال گذشته اتفاق افتاد و نشان داد که این کسب و کارها وضعیت بحرانی را دارند.
نوربخش در مورد وضعیت این کسب و کارها در سال جدید، گفت: شرایط کسب و کارهای آنلاین بستگی به شرایط و زمان و نحوه اتمام جنگ اخیر دارد؛ اما بررسی وضعیت آنها نشان میدهد که قطعا در ابتدای سال آینده با تعدیل نیرو و کاهش هزینهها و پلنهای تابآوری و بقا در این کسب و کارها روبهرو خواهیم بود.
برنامه پیش روی کسب و کارهای آنلاین حفظ بقاست
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه کسب و کارهای آنلاین بعید است که بتوانند حتی در بلندمدت هم اثرات این زیانها را جبران کنند، به اقتصاد ۲۴ گفت: پلن آینده این کسب و کارها بحث کاهش هزینه و بقاست؛ یعنی تنها بتوانند با حداقل نیروها زنده بمانند.
بیشتر بخوانید: کاهش فروش روزانه کسب و کارهای آنلاین تا ۸۵ درصد پس از محدودیتهای اینترنتی/ فروش برخی مشاغل به صفر رسیده است
نوربخش افزود: بنابراین چشمانداز خوبی برای این کسب و کارها در سال جدید متصور نیستیم.
از مهاجرت نیروها به مهاجرت کسب و کارها رسیدیم
رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری اتاق بازرگانی تهران با اشاره به مهاجرت کسب و کارهای اینترنتی در سالهای اخیر، گفت: علاوه بر مهاجرت نیروها که از چند سال قبل شروع شده بود، این اواخر شاهد مهاجرت کسب و کارهای اینترنتی نیز بودیم.
نوربخش افزود: بعد از اتفاقات و محدودیتهای شدید اینترنت که در سال گذشته اتفاق افتاد، کسب و کارهای اینترنتی شروع به مهاجرت کردند یا در برنامه خود گذاشتند که کسب و کار خود را به یک کشوری که قطعی و محدودیتهای اینترنتی را ندارد، ببرند. در همین راستا، چند کسب و کار نیز به سایر کشورها به ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس مهاجرت کردند.