اقتصاد۲۴-خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی به جهش بیسابقه قیمت فرآوردههای نفتی در پی جنگ ایران پرداخت. طبق این گزارش، سه هفته پس از آغاز جنگ ایران، شکاف میان قیمت قراردادهای آتی نفت و عرضه واقعی که هزینهها را برای مصرفکنندگان در دنیای واقعی تعیین میکند، بهطور فزایندهای در حال افزایش است.
شاخص جهانی برنت بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۱۲ دلار در هر بشکه رسیده است؛ این افزایش در حالی رخ داده که بسته شدن تقریباً کامل تنگه هرمز و حملات به تأسیسات انرژی خاورمیانه، عرضه را محدود کرده است. اما هزینه تقریباً هر بشکه واقعی نفت حتی بیشتر در حال افزایش است، زیرا کمبود عرضه باعث افزایش قیمت فرآوردههایی میشود که مصرفکنندگان واقعاً استفاده میکنند، مانند بنزین، گازوئیل و سوخت جت.
پالایشگاهها در آسیا، که بزرگترین منطقه مصرفکننده هستند، در تلاش برای تأمین هرگونه عرضه موجود، محمولههایی را از هزاران مایل دورتر با قیمتهایی بسیار بالاتر از برنت خریداری میکنند. شرکتهای حملونقل جادهای بهتدریج تأثیر افزایش هزینه سوخت را احساس میکنند و در برخی نقاط جهان خرید سوخت مورد استفاده کشتیها کاهش یافته است. با افزایش قیمت سوخت جت به بیش از ۲۰۰ دلار در هر بشکه، شرکتهای هواپیمایی بزرگ اروپایی اعلام کردهاند که مسافران باید این هزینههای اضافی را متحمل شوند.
این فاصله میان بازارهای آتی که بر پایه صدها میلیارد دلار معاملات روزانه استوار است و نفت فیزیکی تا حدی به دلیل تلاشهای تهاجمی آمریکا برای مهار قیمتها، از جمله از طریق آزادسازی ذخایر اضطراری، ایجاد شده است. واقعیت این است که اقتصاد جهانی با فشار تورمی بسیار بیشتری نسبت به آنچه بازارهای آتی نشان میدهند مواجه است؛ موضوعی که فشار بر بانکهای مرکزی و دولت ترامپ را پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر افزایش داده است.
جف کوری، مدیر ارشد استراتژی مسیرهای انرژی در شرکت کارلایل گروپ، گفت: اگر به بازارهای کاغذی نگاه کنید، کاملاً از بازارهای فیزیکی جدا شدهاند. ما با یک شوک عظیم در عرضه مواجه هستیم.
این شوک قیمتی ممکن است بسیار بدتر شود. غولهای والاستریت، گلدمن ساکس و سیتیگروپ، این هفته اعلام کردند که اگر این درگیری ادامه یابد، قیمتهای آتی ممکن است در هفتههای آینده به رکوردهای تاریخی برسند و از سطح ۱۴۷.۵۰ دلار که در سال ۲۰۰۸ ثبت شده بود، فراتر روند. باقی ماندن فاصله زیاد میان قیمتهای فیزیکی و آتی برای مدت طولانی، امری غیرمعمول است.
این پیشبینیها ناشی از چیزی است که آژانس بینالمللی انرژی آن را بزرگترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ توصیف کرده است. گلدمن ساکس برآورد کرده است که حدود ۱۷ میلیون بشکه در روز از جریان نفتی که از خلیج فارس عبور میکند، تحت تأثیر این درگیری قرار گرفته است.
برنت در دو هفته گذشته دو بار به نزدیکی ۱۲۰ دلار رسید؛ سطحی که از سال ۲۰۲۲ مشاهده نشده بود و فشار بر واشینگتن برای آرام کردن بازار را افزایش داد.
روز پنجشنبه، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به شبکه فاکس بیزنس گفت که تنها چند روز پس از اعلام یک آزادسازی عظیم از ذخایر، با وجود تردیدهایی درباره امکانپذیری لجستیکی، آمریکا ممکن است آزادسازی دیگری را نیز بررسی کند.
او سپس اظهاراتی مطرح کرد که معاملهگران نفت که پیشتر نیز خسته شده بودند را شگفتزده کرد: آمریکا ممکن است برخی از تحریمهای نفت ایران را لغو کند، با وجود اینکه در حال جنگ با تهران است. معاملهگران در سراسر جهان که سالها مجبور بودهاند با نهایت احتیاط به معاملات مرتبط با ایران نزدیک شوند، از این خبر ابراز نارضایتی کردند.