اقتصاد۲۴- ابهام در مسیر سیاست خارجی، به یکی از متغیرهای تعیینکننده در جهتگیری بازارهای دارایی تبدیل شده است؛ متغیری که میتواند همزمان بر انتظارات تورمی، سطح ریسک و تصمیمهای سرمایهگذاری اثر بگذارد. در این میان، دو سناریوی «توافق» و «عدم توافق» هرکدام پیامدهای متفاوتی برای بازارهایی مانند ارز، طلا، مسکن و بورس به همراه دارند و باعث میشوند استراتژی فعالان اقتصادی، بهویژه در کوتاهمدت، دستخوش تغییر شود.
در همین رابطه، پویان مظفری، تحلیلگر بازارهای مالی، در گفتوگو با اقتصادنیوز به بررسی سناریوهای مختلف اقتصادی و رفتار بازارهای دارایی در مواجهه با شرایط توافق و عدم توافق پرداخت.
او در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت رفتار بازارهای دارایی از جمله مسکن، ارز، طلا و بورس در دو سناریوی توافق و عدم توافق گفت: بورس در کوتاه مدت و در صورت عدم توافق با شرایط خاصی روبهرو میشود و باید ابتدا ببینیم که سناریوی ما دقیقاً چیست، زیرا سناریوها فراتر از صرفاً توافق یا عدم توافق هستند.
مظفری افزود: مهمترین موضوعی که وجود دارد این است که ما روز بعد از درگیری نظامی چه اتفاقی قرار است برایمان بیفتد و چه وضعیتی برای ما جلو برود و به چه صورتی انجام شود؛ اینکه چه قراردادی با سمت خارجی خواهیم داشت بسیار مهم است و اساساً باید دید قراردادی خواهیم داشت یا فقط شرایط را به همین صورت ادامه خواهیم داد.
او در ادامه تصریح کرد: اگر بخواهیم موضوع را سادهسازی کرده و کار را پیچیده نکنیم و دو طرف طیف را در نظر بگیریم، در این میان هر اتفاقی ممکن است بیفتد. یک طرف طیف، توافق جامع است که در آن تأکید میکنم سه شرط اصلی وجود دارد: اول عدم تخاصم، دوم آزاد شدن بخشی از منابع ایران در کشورهای دیگر و سوم امکان برداشته شدن تحریمها در کوتاه مدت یا بلندمدت که به معنای این است که جنگ نمیشود و پولی در کوتاه مدت و بلندمدت به دست ما خواهد رسید.
این تحلیلگر بازارهای مالی خاطرنشان کرد: سمت دیگر ماجرا، سناریوی عدم توافق است، به این معنا که همین الان جنگ تمام شود و نیروها بروند، اما محاصره دریایی ما شاید باشد یا نباشد و سایه جنگ مانند ماههای گذشته بالای سر مملکت بماند. در سناریویی که سایه جنگ بماند، انتظار داریم که نرخ ارز و نرخ طلا آرامآرام رشد داشته باشند، هرچند رشد شدید احتمالاً بعید است. در کوتاه مدت احتمالاً خیلی سریع نمیتوانیم بالا برود و این موضوع مهمی است.
مظفری در خصوص بازار مسکن اظهار داشت: در این بازار بسته به منطقهای که در آن قرار داریم و ریسکی که وجود دارد، تفاوت قیمت خواهیم دید. به هر حال تعدادی از آدمها در ایران زندگی میکنند و همه نمیتوانند مهاجرت کنند، لذا احتمالاً به سمت شهرهایی میروند که در درگیریهای قبلی کمتر درگیر بوده و مسائل بلندمدت ندارند؛ مثلاً برخی شهرهای فلات مرکزی ایران مانند یزد درگیر بودند، اما برخی دیگر نه، هرچند مسائلی مانند آب یا مسائل فرهنگی ممکن است مانع از استقبال از آنها شود.
بیشتر بخوانید:۴ سناریو برای آینده بازار سرمایه / قفل تالار شیشهای چه زمانی شکسته میشود؟
او گفت:، اما شهرهای شمالی و شمال شرقی، مخصوصاً مشهد، کمتر درگیر بودند و احتمالاً در این مناطق اقبال داشته باشیم. در کوتاه مدت انتظار میرود در برخی شهرها عرضه خیلی زیاد شود و در برخی دیگر تقاضا خیلی زیاد نشود، اما تقاضای محدودی وجود داشته باشد، به همین دلیل در بازار مسکن انتظار رفتار نامتقارن داریم و رفتار یکدستی پیشبینی نمیشود.
او در مورد بازار سرمایه در سناریوی عدم توافق گفت: انتظار رشد برای تقریباً هیچ صنعتی نداریم. حدود ۳۰ تا ۴۰ نماد هستند که مشکلی نخواهند داشت، اما در کوتاه مدت آنها هم احتمالاً فشار فروش داشته باشند، چون بازار معمولاً یکدست واکنش نشان میدهد، اما در میانمدت راه خود را جدا میکنند. در میانمدت انتظار داریم برخی صنایع حتی بازدهی دلاری بدهند، چون تعدادی از شرکتها و صنایع در همین وضعیت جنگ، پیروز اقتصاد بودند.
مظفری درباره سناریوی توافق نیز گفت: انتظار داریم مسکن رشد داشته باشد و در برخی جاها رشد خیلی بیشتر باشد. در مورد ارز و طلا انتظار افت خاصی نداریم و در بهترین سناریوها هم انتظار داریم قیمتها برای ۳ تا ۴ سال ثابت یا نسبتاً ثابت بمانند. این انتظار که قیمتها مثلاً به ۵۰ هزار تومان یا ۷۰ هزار تومان برسد وجود ندارد، هرچند نوسان ۱۰ درصدی بحث دیگری است.
او خاطرنشان کرد: در بورس اگر توافق باشد، انتظار داریم بازار برنده باشد؛ چرا که اگر بورس به شاخصهای گذشته و ارزشگذاریهای قبلی خود برگردد، بسیار ارزشمند است و میتواند رشد خوبی را تجربه کند.
این تحلیلگر بازارهای مالی در پاسخ به پرسشی درباره استراتژی ترکیبی برای سرمایهگذاری در شرایط فعلی گفت: موضوع بسیار مهم این است که در سناریوی توافق اصلیترین دغدغه ما سودآوری است، اما در سناریوی عدم توافق اصلیترین دغدغه نقد شدن دارایی است.
او افزود: در عدم توافق نباید به فکر سود بیشتر باشیم، بلکه باید به فکر دسترسی سریع به پول باشیم. اگر کسی نقدینگی یا دارایی نقدشونده دارد، پیشنهاد نمیکنم الان سرمایهگذاری سنگینی روی یک بخش انجام دهد. پیشنهاد من این است، کسی که دارایی نقد دارد، نیمی از آن را در داراییهای ارزی مانند طلا و دلار و نیمی دیگر را در داراییهای درآمد ثابت ببرد. این کار منطقی است، زیرا در صورت توافق، دارایی درآمد ثابت سریعاً به سهام تبدیل میشود و در صورت عدم توافق، بخشی از دارایی برای مخارج جاری نقد باقی میماند و بخشی دیگر در طلا و ارز از تورم خیلی جا نمیماند.
او افزود: این ترکیب باید متنوع باشد؛ یعنی در بخش ارزی نباید فقط صندوق طلا خرید، بلکه باید بخشی طلا و دلار فیزیکی و بخشی صندوق باشد. همچنین در بخش نقدینگی نباید فقط صندوق درآمد ثابت خرید و باید بخشی در بانک و بخشی در صندوق باشد تا در صورت بروز مشکل در هر بازار، بقیه دارایی قابل نقد کردن باشد. کسانی که دارایی دارند، نباید امروز به هر قیمتی خانهشان را بفروشند تا طلا بخرند یا بالعکس؛ بلکه باید منتظر بمانند تا ببینند روز بعد از توافق یا عدم توافق، سناریوی جدید اقتصاد چیست.
مظفری در پایان خطاب به سرمایهگذاران خُرد توصیه کرد: چند موضوع جدی را مدنظر قرار دهند:اینکه اخبار را زیاد جدی نگیرند و صبر کنند تا یک «نرمال جدید» و واقعیت جدید در اقتصاد بنشیند. این واقعیت نه با خبر، نه تلویزیون و نه با توییتهای رئیس جمهور آمریکا قابل دسترسی نیست و باید صبر کرد تا آن شرایط جدید مستقر شود. اگر کسی تحلیل عمیق ندارد، نباید با اخبار اقدام به خرید و فروش هیجانی کند، مثلاً نباید با یک خبر خانه خود را با ۳۰ درصد زیر قیمت بفروشد.
او در نهایت تأکید کرد: مادامی که شرایط مشخص نشده، اولویت باید با نقدشوندگی باشد و سرمایهگذاران دارایی درآمد ثابت و طلا داشته باشند و با آرامش جلو بروند تا پس از روشن شدن تکلیف توافق، برای دارایی خود تصمیم بگیرند.