اقتصاد۲۴- بانکهای مرکزی بزرگ جهان این هفته در شراطی بیسابقه نرخ بهره را بدون تغییر نگه میدارند. جنگ در منطقه خلیجفارس و شوک نفتی ناشی از آن، پیشبینی تورم را برای سیاستگذاران پولی تقریباً غیرممکن کرده است.
فدرال رزرو آمریکا، بانک مرکزی اروپا، بانک ژاپن، بانک انگلستان و بانک کانادا همگی در فاصله کوتاهی این هفته تصمیمگیری میکنند. فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، هفته پیش در مصاحبه با رادیو فرانسه این وضعیت را «بدترین بحران انرژی که جهان تاکنون دیده» توصیف کرد.
طبق گزارش فایننشال تایمز، پستهای دونالد ترامپ در شبکه «تروث سوشیال» حالا مستقیماً بازار انرژی را تکان میدهد. سباستین باراک، رئیس بخش کالاهای صندوق «سیتیدل»، میگوید این توئیتها در جریان جنگ اخیر، رفتار بازار نفت را کاملاً تغییر داده است. معاملهگران به سختی میتوانند خود را با نوسانات ناشی از پیامهای پیاپی ترامپ و واکنش ایران هماهنگ کنند.
توماش ویلادک، استراتژیست ارشد «تی.رو پرایس»، معتقد است تنها راه درست برای بانکهای مرکزی «انتظار» است، چون نه وضعیت خلیج فارس مشخص است و نه معلوم است شوک انرژی چگونه به رشد و تورم منتقل میشود.
جنگ باعث شده بانکهای مرکزی به جای یک سناریو، روی چند سناریوی مختلف برای تورم کار کنند. بازارها امسال دو افزایش نرخ بهره از بانک مرکزی اروپا را قیمتگذاری کردهاند، اما فیلیپ لین، اقتصادان ارشد این بانک، هشدار داده عجله کردن اشتباه است: «تا ندانیم این جنگ چقدر طول میکشد، نمیتوانیم بگوییم موقتی است یا یک شوک بزرگ.»
وولاستریت ژورنال هم نوشته بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان پنجشنبه همین هفته نرخ بهره را بدون تغییر نگه میدارند. در مارس گذشته آنها آمادگی خود را برای افزایش نرخ در پاسخ به گرانی انرژی اعلام کرده بودند، اما حالا میگویند اول باید اثر جنگ را ارزیابی کنند.
تورم در منطقه یورو در مارس به ۲.۶٪ رسیده (در فوریه ۱.۹٪ بود) و در انگلیس به ۳.۳٪. اگر بسته ماندن تنگه هرمز ادامه یابد، تورم بالاتر از پیشبینیهای قبل از جنگ خواهد ماند. نگرانی بانکها این است که هرچه گرانی انرژی طولانیتر شود، فشار بر دستمزدها و قیمتها بیشتر میشود.
امروز (دوشنبه) قیمت نفت برنت به ۱۰۷.۹۷ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین رقم در سه هفته اخیر است. دلیل اصلی: بنبست در مذاکرات صلح آمریکا و ایران. به نوشته رویترز، این جهش ترس از تورم را دامن زده و بازارها تقریباً هرگونه کاهش نرخ بهره در اقتصادهای پیشرفته را کنار گذاشتهاند.
قیمت گاز طبیعی مایع هم به ۱۶.۷۰ دلار در هر میلیون واحد حرارتی رسیده که ۶۱٪ نسبت به قبل از جنگ افزایش دارد.
گلدمنساکس پیشبینی نفت برنت پایان سال را از ۸۰ به ۹۰ دلار افزایش داده، البته با فرض بازگشت صادرات خلیج فارس به حالت عادی تا پایان ژوئن. اما این بانک هشدار داده اگر ذخایر به سطح بحرانی برسد، افزایش غیرخطی قیمت دور از انتظار نیست.
انتظار میرود بانک مرکزی ژاپن سهشنبه نرخ بهره کوتاهمدت را در ۰.۷۵٪ نگه دارد. فدرال رزرو نیز در آخرین نشست با ریاست جرمی پاول، نرخ را تغییر نمیدهد. بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان هم احتمالاً نرخ را ثابت نگه میدارند، اما لحن و پیشبینیهای آنها میتواند انتظارات بازار برای دو افزایش ۰.۲۵٪ دیگر را در سال جاری به چالش بکشد.