اقتصاد۲۴-آنطور که آژانس بینالمللی انرژی گزارش داده، نفتا، گاز مایع (LPG) و اتان در پی جنگ در خاورمیانه بیشترین کاهش تقاضا را در میان فرآوردهها تجربه کردهاند. برآورد میشود تقاضای جهانی این محصولات در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ اکنون حدود ۱٫۵ میلیون بشکه در روز کمتر از برآورد ارائهشده در گزارش فوریه باشد. این واکنش سریع به این دلیل است که بخش پتروشیمی از تعداد نسبتا اندکی بازیگر بزرگ و بسیار حساس به قیمت تشکیل شده است که به طور معمولل در معرض بازارهای جهانی و تجارت بینالمللی قرار دارند. شدیدترین آثار در خاورمیانه و آسیا مشاهده شده است، اما اثرات سرریز آن به تولیدکنندگان در سایر مناطق نیز گسترش خواهد یافت.
تولید پتروشیمی در خاورمیانه که به طور عمده بر صادرات تمرکز دارد، بهدلیل مجموعهای از عوامل از جمله از دست رفتن خوراک بهواسطه تعطیلی واحدهای بالادستی، آسیب دیدن تاسیسات و قطع ارتباط با بازارهای خارجی، بهشدت آسیب دیده است. در مواردی که واحدهای خلیج فارس همچنان سالم مانده و خوراک دریافت میکنند، فرض بر این است که این واحدها با نرخهای کاهشیافته و همراه با انباشت بیشتر موجودی پلیمر به فعالیت خود ادامه میدهند. با این حال، نمونههای متعددی از قطع عرضه خوراک یا خسارت مستقیم به واحدها وجود دارد؛ از جمله مجتمع بزرگ استیمکرکر بروج در منطقه الرویس امارات متحده عربی و شرکت الفین راسلفان در قطر.
برآورد میشود تقاضای محلی برای خوراک در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ حدود ۷۸۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته باشد. چشمانداز باقیمانده سال به میزان آسیب واردشده به تجهیزات پتروشیمی و بخش بالادستی و نیز به سهولت برقراری مجدد مسیرهای صادراتی بستگی دارد.
کاهش جریانهای عمده خوراک وارداتی موجب افزایش شدید هزینهها و کاهش گسترده نرخهای تولید شده است؛ تا جایی که بر اساس گزارشها، کاهش بهرهبرداری معادل ۱۰ تا ۳۰ درصد ظرفیت در واحدهای پتروشیمی سراسر آسیا رخ داده است. این وضعیت واحدهای استیمکرکر، تولید آروماتیک و دیهیدروژناسیون پروپان را تحت تاثیر قرار داده و باعث شده تقاضای نفتا نسبت به برآوردهای پیش از جنگ، ۴۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یابد، در حالی که مصرف الپیجی و اتان نیز حدود ۳۲۰ هزار بشکه در روز کمتر شده است.
این افت در تمامی مراکز عمده تولید، از جمله چین، مشاهده شده و در دادههای ماه مارس مربوط به هند نیز مشهود بوده است؛ جایی که تقاضای نفتا ۱۴ درصد و مصرف الپیجی/اتان ۱۲٫۵ درصد کاهش یافته است.
ترکیب کاهش تولید در آسیا و افت صادرات خاورمیانه باعث شده موجودی پلیمرها در برخی بازارها به سطح پایینی برسد و این وضعیت میتواند برای صنایع تولیدی، نساجی، ساختوساز و بستهبندی مشکل ایجاد کند. در مقابل، تولیدکنندگان آمریکایی که به خوراکهای مشتق از مایعات گاز طبیعی (NGL) مازاد دسترسی دارند، ممکن است از این شرایط استفاده کرده و قیمتها، نرخ تولید و صادرات خود را افزایش دهند. همچنین، واحدهای استیمکرکر اروپایی نیز تا زمانی که دسترسی کافی به خوراک داشته باشند، میتوانند رقابتپذیری بیشتری پیدا کنند.
در چین، فرایندهای شیمیایی مبتنی بر زغالسنگ از ماه فوریه با بهبود قابلتوجه حاشیه سود روبهرو شدهاند. واحدهایی که زغالسنگ را از طریق متانول به پلیاتیلن و پلیپروپیلن تبدیل میکنند، از زمان نوسانات تعرفهای سال گذشته با نرخهای بالای بهرهبرداری فعالیت داشتهاند. با این حال، ظرفیت افزایش بیشتر تولید این پلاستیکها و همچنین محصولاتی مانند پلیوینیل کلراید (PVC) و اتیلن گلایکول که ماده اولیه تولید پلیاستر است احتمالاً محدود خواهد بود.
به بیان دیگر، کاهش تولید پتروشیمی در آسیا و افت صادرات خاورمیانه باعث کمبود پلیمر در برخی بازارها شده و صنایع مصرفکننده را تحت فشار قرار داده است؛ در مقابل، تولیدکنندگان آمریکا و تا حدی اروپا ممکن است از این وضعیت سود ببرند. در چین نیز واحدهای پتروشیمی مبتنی بر زغالسنگ سودآورتر شدهاند، اما ظرفیت افزایش بیشتر تولید محدود است.