اقتصاد۲۴- همزمان با بارشهای گسترده پس از یک دوره خشکسالی طولانی در ایران، بار دیگر ادعاهایی درباره «دزدیدن ابرها» و «سامانههای کنترل آبوهوا» در فضای مجازی و برخی روایتهای سیاسی مطرح شد؛ ادعاهایی که بارشهای اخیر را به نابودی سامانههای ادعایی «ابر دزدی» در جریان درگیریهای نظامی نسبت میدادند.
مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی، این روایتها را نمونهای از ترکیب نظریه توطئه و شبهعلم میداند و تأکید میکند که چنین ادعاهایی هیچ پشتوانه علمیای ندارد.
زارع درباره شکلگیری دوباره این ادعاها به خبرآنلاین میگوید: «پس از بارشهای شدید فروردین ۱۴۰۵ و همزمان با تنشهای نظامی، دوباره این نظریه مطرح شد که گویا با نابودی برخی سامانههای راداری و مراکز ادعایی تغییر اقلیم، بارندگی به ایران بازگشته است.
در این روایت، سامانههایی مانند THAAD، برخی رادارهای هشدار زودهنگام و حتی یک مرکز تحقیقاتی در امارات، بهعنوان ابزار «دزدیدن باران» معرفی شدند؛ در حالی که این برداشتها تحریف واقعیت است. همچنین ادعا میشود آمریکا و متحدانش سالها از فناوریهایی برای جلوگیری از بارش برف و باران در ایران استفاده کردهاند و با نابودی این سیستمها، بارندگی طبیعی از سر گرفته شده است.»
این استاد دانشگاه، اما تأکید میکند که جامعه علمی چنین ادعاهایی را رد کرده است. به گفته او: «دانشمندان علوم جوی توضیح دادهاند که بارشهای اخیر ماهها قبل قابل پیشبینی بود و ناشی از فرآیندهای طبیعی جو است، نه حملات نظامی یا تخریب زیرساختها.»
زارع در ادامه میگوید: «هیچ فناوریای وجود ندارد که بتواند ابرها را “بدزدد” یا بارش را از کشوری به کشور دیگر منتقل کند. فناوریهایی مانند بارورسازی ابرها صرفاً میتوانند در شرایط خاص، میزان بارش را اندکی - معمولاً تنها ۵ تا ۷ درصد- افزایش دهند.»
بیشتر بخوانید:علی مطهری افشا کرد/ فشار عجیب به علی لاریجانی برای عدم اعلام وصول سوال از احمدینژاد
او در خصوص باورپذیری این شایعات در جامعه میگوید: «برخی ترجیح میدهند بهجای پذیرش دلایل دشواری مانند تغییرات اقلیمی، یک عامل انسانی و مشخص را مقصر بدانند؛ وقتی بارشها بعد از حملات نظامی رخ میدهد، برخی آن را رابطه علت و معلولی تلقی میکنند، در حالی که این فقط یک همزمانی است.
هیچ مطالعه علمی معتبر یا داده قابل تأییدی وجود ندارد که نشان دهد میتوان سامانههای جوی را در مقیاس منطقهای کنترل کرد یا باعث خشکسالی بلندمدت شد.»
زارع یادآوری میکند که نظریه «ابر دزدی» پیشتر هم در فضای سیاسی ایران مطرح شده بود. در همین زمینه، او به اظهارات محمود احمدینژاد، رئیس جمهوری اسبق ایران، در سال ۱۳۹۰ اشاره میکند که گفته بود: کشورهای غربی از فناوریهای پیشرفته برای ایجاد خشکسالی در ایران استفاده کردهاند.
همچنین سعید جلیلی، رئیس سابق شورای امنیت ملی، در سال ۱۳۸۷ ادعا کرده بود: اسرائیل ابرهای ایران و یک کشور همسایه را عقیم کرده است.
زارع در پایان تأکید میکند: «واقعیت این است که بحران آب ایران بیش از هر چیز به تغییرات اقلیمی، برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی و مدیریت نادرست منابع آب مربوط میشود؛ نه به ماشینهای خیالی کنترل آبوهوا.»