اقتصاد۲۴- بیمه بیکاری به عنوان یکی از مهمترین چترهای حمایتی در نظام تأمین اجتماعی، نقش حیاتی در حفظ ثبات معیشتی کارگرانی دارد که بدون اراده و به دلیل حوادث غیرمترقبه، تغییرات ساختاری در صنعت یا بحرانهایی نظیر جنگ، شغل خود را از دست میدهند.
این مستمری نه تنها از سقوط اقتصادی خانوارها در دوران گذر از بیکاری به اشتغال مجدد جلوگیری میکند، بلکه با ایجاد امنیت روانی برای نیروی کار، به حفظ کرامت انسانی و کاهش ناهنجاریهای اجتماعی ناشی از فقر ناگهانی کمک مینماید.
در واقع، بیمه بیکاری نوعی سرمایهگذاری اجتماعی است که در زمان بحران، مانع از فروپاشی توان خرید جامعه شده و فرصتی را فراهم میآورد تا نیروی انسانی متخصص، با دغدغه کمتری مسیر بازگشت به بازار کار را پیدا کند.
شرایط ویژه اقتصادی ناشی از جنگ و آسیب به خطوط تولید، ضرورت بازنگری در نظامات حمایتی را دوچندان کرده است. احمد میدری، وزیر کار، با تبیین نقش راهبردی بیمه در پایداری معیشت کارگران، از طرحهای جدید دولت برای کاهش بوروکراسی اداری و سرعت بخشیدن به برقراری مستمری بیکاران خبر داد.
یکی از چالشهای اصلی کارگران در شرایط بحرانی، دشواری دسترسی به سامانههای ثبتنام و پیچیدگیهای اداری است. وزیر کار در این باره اعلام کرد: از هفته آینده، بیش از ۵۰۰۰ پیشخوان دولت در سراسر کشور آماده پذیرش متقاضیان بیمه بیکاری هستند.
علاوه بر این، مرکز تماس تلفنی با شماره ۱۴۲۰ به صورت ۱۸ ساعته فعال شده است تا کارگران کارگاههای کوچک و کسانی که به صورت انفرادی بیکار شدهاند، بدون نیاز به مراجعه حضوری، درخواست خود را ثبت کنند. این اقدام، گامی بزرگ در جهت عدالت توزیعی و تسهیل دسترسی اقشار آسیبپذیر به حقوق قانونیشان محسوب میشود.
طبق آمارهای ارائه شده، از ابتدای شرایط جنگی تاکنون حدود ۲۲۹ هزار نفربرای دریافت بیمه بیکاری ثبتنام کردهاند که بخش عمدهای از این درخواستها (۱۵۰ هزار مورد) مربوط به اردیبهشت ماه بوده است.
بیشتر بخوانید:بودجه زیر بار بیکاران / بیمه بیکاری در جهان چگونه اجرا میشود؟
میدری با اشاره به برقراری مستمری برای ۴۲ هزار نفر از ثبتنامکنندگان قبل از اردیبهشت، از یک راهکار خلاقانه برای تسریع در بررسی پروندهها پرده برداشت: برای تسهیل فرایندها، از ظرفیت بازنشستگان وزارت کار در شهرهای تهران و اصفهان جهت بررسی سریعتر پروندهها استفاده شده است تا صف انتظار به حداقل برسد.
این گزارش تأکید میکند که بهرهمندی از خدمات فعلی، بیش از هر چیز مدیون سوابق بیمهپردازی کارگران است. در شرایط بحرانی مانند جنگ که خطوط تولید آسیب میبینند، تنها کارگرانی میتوانند از این "تور ایمنی" استفاده کنند که پیشتر دارای پوشش بیمهای بودهاند. این موضوع نشاندهنده ضرورت فرهنگسازی برای تبدیل "بیمه" از یک هزینه جاری به یک "سرمایهگذاری راهبردی" برای روزهای مبادا است.
حمایت از کارگاهها؛ راهبرد صیانت از سازمان تأمین اجتماعیدولت در کنار حمایت مستقیم از کارگر، تسهیلات ویژهای را نیز برای کارفرمایان در نظر گرفته است. در کارگاههای بالای ۲۰ نفر، فرایند اعلام تعدیل نیرو سادهسازی شده و کارفرمایان میتوانند فهرست خود را مستقیماً به ادارات کار تحویل دهند.
وزیر کار با قدردانی از کارفرمایانی که در شرایط جنگی، کارگران را بخشی از سرمایه خود دانسته و از تعدیل نیرو خودداری کردهاند، بر یک نکته کلیدی تأکید داشت: حمایت از اشتغال مجدد. هرچه دولت بتواند کارگاههای آسیبدیده را سریعتر به چرخه تولید بازگرداند، بار مالی ناشی از پرداخت بیمه بیکاری بر دوش سازمان تأمین اجتماعی کاهش مییابد. این تعادل باعث میشود منابع سازمان برای حمایتهای بلندمدت و پایداری صندوقهای بازنشستگی حفظ شود.
به گزارش تسنیم، رویکرد جدید وزارت کار نشاندهنده گذار از مدیریت سنتی به مدیریت بحران چابک است. استفاده از ظرفیت بخش غیررسمی برای بازگشت به کار و همزمان، برقراری مستمری برای کسانی که راهی جز بیکاری نداشتهاند، تلاشی است تا بدنه کارگری کشور در تلاطمهای سیاسی و نظامی کمترین آسیب را ببیند.
اکنون با فعال شدن ۵۰۰۰ نقطه تماس در قالب پیشخوانهای دولت، انتظار میرود روند بازگشت ثبات به معیشت کارگران با سرعتی مضاعف طی شود.