اقتصاد۲۴- «دردِ دارو؛ نسخه بیماران در صف، گرانی و بازار سیاه چندپاره میشود | اگر پول داشته باشی، میتوانی از مریضت نگهداری کنی!» تیتر گزارش مطهره خردمندان در سرویس اجتماعی سایت اقتصادنیوز است. در بخشی از این گزارش آمده است.
در داروخانههای مرجع تهران، نسخههای پزشکی تنها دستور درمان نیستند؛ بلکه روایت اضطراب، صفهای طولانی، بازار سیاه و چالشهای اقتصادی خانوادهها هستند. کمبود دارو، گرانی سرسامآور و محدودیت دسترسی، بیماران مزمن، سالمندان و خانوادههایشان را به «دارویاب» تبدیل کرده است؛ کسانی که باید مسیرهای طولانی را طی کنند، تماس بگیرند، نسخهها را اصلاح کنند و برای تهیه هر قلم دارو، هزینه و زمان زیادی بپردازند.
وقتی دارو در دسترس نیست، درمان از بیمارستان و نسخه خارج و وارد خانهها میشود و زندگی روزمره و اقتصاد خانوادگی را تحت تأثیر قرار میدهد.
در داروخانه ۱۳ آبان، بیماران در صفهای طولانی و پراضطراب منتظرند. نسخهها به جای دستور درمان، تبدیل به پروندهای از هزینه، انتظار و دسترسی ناکافی شدهاند. بیماران باید مسیرهای طولانی طی کنند، تماس بگیرند، داروخانههای مختلف را بگردند و حتی به بازار سیاه مراجعه کنند.
یک بیمار از هزینه ماهانه درمان پدرش میگوید: «یک قلم دارو ۱۵ میلیون تومان است و کل نسخه ماهانه حدود ۲۶ میلیون تومان هزینه دارد.» این هزینهها باعث میشود خانوادهها کاردرمانگر را حذف، دوز داروها را نصف و درمان را مدیریت کنند. کسانی که توان مالی ندارند، ناچارند با کمبود و رنج کنار بیایند.
داروها در داروخانه کامل در دسترس نیستند؛ گاهی یک قلم در داروخانه مرجع، دیگری در بازار آزاد، برخی در نوبت سهماهه و بعضی هم ناموجود. خانوادهها باید با صبر و تلاش، نسخهها را تکمیل کنند و درمان به فرایندی پرچالش و پراسترس تبدیل شده است.
داروهای کنترل درد و داروهای مزمن مانند مورفین، انسولین و داروهای اعصاب به سختی در دسترس هستند. بیماران مجبورند حتی داروهای جایگزین را امتحان کنند، با این حال اعتماد به زنجیره درمان کاهش یافته و فرایند درمان به یک چالش اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.
وابستگی بازار دارو به ارز، واردات ماده اولیه، بیمه، تولید داخلی و حملونقل باعث شده بحرانها و جنگها، دسترسی به دارو را شدیداً مختل کند. تجربه کشورهای دیگر و گزارشهای جهانی نشان میدهد در بحرانها دارو نه تنها کمیاب میشود، بلکه مسیر رسیدن به آن نیز ناامن، پرهزینه و طبقاتی میشود.
هر خانوادهای که بیمار مزمن، سرطانی یا سالمند دارد، نقش دارویاب را بر عهده گرفته است: کسی که وقت، مسیر و تماس صرف میکند تا دارو پیدا شود. هزینه دارو شامل زمان، اضطراب، کرایه مسیر و تصمیمهای دشوار میشود و این تجربه بخشی از واقعیت درمان در شرایط فعلی است.