اقتصاد۲۴-اکسیوس در گزارش نوشت: رئیسجمهور ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر را روز پنجشنبه به مرکز ملی تحقیقات هستهای در اوک ریج، تنسی فرستاد تا با تیمی از کارشناسان فنی دیدار کنند؛ تیمی که ممکن است در مذاکرات هستهای با ایران نقش مهمی ایفا کند.
چرا مهم است؟
کاخ سفید در تلاش است با ایران به یک تفاهمنامه (MOU) برای پایان دادن به جنگ و آغاز مذاکرات عمیق هستهای دست یابد و میخواهد در صورت شروع این مذاکرات، کارشناسان لازم را از قبل آماده کرده باشد.
با این حال، به گفته مقامهای آمریکایی و منابع منطقهای دخیل در میانجیگری، آمریکا و ایران هنوز بر سر چند جزئیات این تفاهمنامه اختلاف دارند. منابع مذاکرات را در «مرحله پایانی» توصیف کردهاند، اما هنوز مشخص نیست که در نهایت توافقی حاصل خواهد شد یا نه.
یک مقام آمریکایی گفت: «این نشست در اوک ریج به این معنا نیست که توافق حتماً انجام خواهد شد، اما نشان میدهد مذاکرات وارد مرحلهای بسیار جدی شده و احتمال موفقیت آن قابل توجه است؛ بنابراین میخواهیم آماده باشیم.»
پشت پرده:
آکسیوس روز پنجشنبه مطلع شد که ویتکاف سفری اعلامنشده به شرق تنسی داشته است. دو مقام آمریکایی بعداً تأیید کردند که او و کوشنر از تأسیسات وزارت انرژی در اوک ریج بازدید کردهاند. برخی از برجستهترین متخصصان آمریکا در زمینه: فرآوری اورانیوم و فناوری سانتریفیوژ در آزمایشگاه ملی اوک ریج (ORNL) و مجتمع امنیتی Y-12 مستقر هستند. در گذشته نیز مواد و تجهیزات هستهای، از جمله از قزاقستان و لیبی، برای پردازش از طریق تنسی منتقل شده بودند.
کاخ سفید از اظهار نظر خودداری کرد و اداره ملی امنیت هستهای نیز پاسخی نداد.
تیم ۱۰۰ نفره:
دو مقام آمریکایی گفتند اخیراً تیمی متشکل از حدود ۱۰۰ کارشناس تشکیل شده است تا در صورت دستیابی به یک توافق اولیه، در مذاکرات هستهای مشارکت کند. هدف سفر ویتکاف و کوشنر، دیدار با اعضای این تیم و بررسی آمادگیها برای اجرای احتمالی یک توافق هستهای بوده است.
مفاد تفاهمنامه:
ویتکاف و کوشنر هفته گذشته با طرفهای ایرانی بر سر یک تفاهمنامه ۶۰ روزه توافق کردند که شامل موارد زیر است:
— تمدید آتشبس
— بازگشایی تنگه هرمز
— اجازه فروش نفت ایران
—آغاز مذاکرات درباره ذخایر اورانیوم غنیشده ایران
—اعمال محدودیتهای بیشتر بر غنیسازی در آینده
اما ترامپ جمعه گذشته دو اصلاحیه به متن اضافه کرد و ایران نیز اعلام کرد خواهان تغییراتی است.
اختلافات باقیمانده
به گفته منابع: ترامپ میخواهد ایران متعهد شود که کاهش غنای ذخایر اورانیوم (Down-blending) حداکثر ظرف ۶۰ روز تکمیل شود. ایران خواهان مهلت ۹۰ روزه است. همچنین بر سر: میزان آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و زمان آزادسازی آنها اختلاف وجود دارد.
آمریکا میگوید بخشی از این داراییها تنها پس از توافق نهایی و آغاز اجرای عملی آن آزاد خواهد شد. اما ایران خواستار آزادسازی فوری بخشی از این منابع مالی است.
یکی از مشاوران رهبر جمهوری اسلامی به CNN گفته: «مذاکرات بر سر داراییهای بلوکهشده به بنبست خورده و اکنون توپ در زمین ترامپ است.»
اگر مذاکرات وارد مرحله دوم شود در صورت پیشرفت مذاکرات، تیم کارشناسانی که با ویتکاف و کوشنر دیدار کردند باید برنامهای برای موارد زیر تهیه کند:
— نحوه دفع یا انتقال مواد هستهای ایران
— محدود کردن بیشتر برنامه غنیسازی
— طراحی سازوکار راستیآزمایی و نظارت بر اجرای توافق
ارتباط با ونزوئلا
مقامهای آمریکایی گفتند برخی از همین کارشناسان چند هفته پیش در عملیات انتقال اورانیوم غنیشده از ونزوئلا مشارکت داشتند. این مواد، که مربوط به یک راکتور تحقیقاتی بود، ماه گذشته برای پردازش به کارولینای جنوبی منتقل شد. همچنین برخی از کارشناسان حاضر در این نشست پیش از جنگ نیز همراه کوشنر و ویتکاف در مذاکرات هستهای با ایران در عمان حضور داشتهاند. یک مقام آمریکایی گفت: «اینها برجستهترین کارشناسان هستهای آمریکا هستند که میدانند از نظر فنی چگونه باید مفاد یک توافق با ایران را اجرا کرد.»
آنچه باید زیر نظر داشت
مقامهای آمریکایی میگویند کاخ سفید از مذاکرهکنندگان ایرانی نشانههای مثبتی دریافت کرده است، اما معتقدند در داخل حکومت ایران بر سر نحوه پیشبرد مذاکرات اختلافنظرهای جدی وجود دارد.