اقتصاد۲۴- قطعی برق در تابستان در چند سال گذشته ادامه داشته است. به دنبال کمبود برق در کشور و افزایش تقاضا در ماههای گرم سال، هر ساله قطعی برق در شبکه خانگی اعمال شده است. با این که امسال همچنان این روند به طور رسمی شروع نشده، اما در برخی نقاط کشور گزارشهایی از قطعی برق منتشر شده است.
پیگیری های خبرنگار حاکی از آن است که برق مناطق مختلفی در تهران ازجمله شهید عراقی، فاطمی، مولوی و… روز جمعه ۸ خرداد و روز سهشنبه ۱۲ خرداد به طور موقت قطع شده است. قطعیها الگوی مشخصی نداشتند و در برخی از مناطق قطعی برق به مدت کمتر از دو ساعت و در برخی دیگر قطعی برق به مدت سه ساعت به طول انجامید. لازم به ذکر است که با پیگیری شهروندان اعلام شده است که علت قطعیها تعمیرات بوده است.
علاوه بر تهران، گزارشهایی از قطعی برق در خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد نیز منتشر شده است.
لازم به ذکر است که به طور عمده دلیل قطعی برق تعمیرات و اصلاح شبکه برق عنوان شده است. با این حال روند قطعی برق در استانهایی مانند کهگیلویه و بویراحمد روزانه ادامه داشته و هر بار دلیل آن تعمیرات ذکر شده است.
با این حال همچنان مشخص نیست که موارد بیانشده تها اختلالات مقطعی هستند یا بار دیگر قطعی مکرر برق در فصل گرما فرارسیده است؟
قطعی برق در ماههای گرم سال در سالهای گذشته همواره رخ داده است. به دنبال ناترازی بیش از ۲۰ هزار مگاواتی برق در کشور و کسری برق، همواره در روزهای اوج گرما که نیاز به مصرف برق بالا میرود، به صورت برنامهریزیشده خاموشی در بخش خانگی اعمال شده است.
حال به نظر میرسد که روند قطعی برق در ماههای گرم سال ۱۴۰۵ آغاز شده است. این در حالی است که همچنان اطلاعرسانی دقیقی صورت نگرفته و به نظر میرسد که همچنان به دلیل نوسانی بودن دما در کشور، برنامه دقیقی برای اعمال خاموشیها وجود ندارد.
با این حال از روزهای گذشته موج افزایش دما آغاز شده است و با افزایش دما احتمال اعمال خاموشی بیشتر میشود.
علاوه بر مساله دما، مساله افزایش ناترازی گاز نیز بسیار حائر اهمیت است چراکه بیش از ۷۰ درصد برق کشور از طریق نیروگاههای حرارتی تامین میشود و هرگونه تشدید ناترازی گاز به تشدید ناترازی برق دامن میزند.
بیشتر بخوانید:در جریان جنگ، ۴۲۰۰ مگاوات از ظرفیت تولید برق صنایع کشور آسیب دید
در همین زمینه آنطور که ایرنا گزارش داده، اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، به تشریح ابعاد حملات به زیرساختهای انرژی پرداخت و گفت: «در این تهاجم گسترده، زیرساختهای گاز کشور با کاهش ۵۵ میلیارد متر مکعبی مواجه شد و تولید واقعی از ۲۹۷ میلیارد به ۲۴۲ میلیارد متر مکعب سقوط کرد. با احتساب کسری ۴۵ میلیارد متر مکعبی برق و گاز صنایع در سال گذشته، ما هماکنون با ناترازی بزرگ ۱۰۰ میلیارد متر مکعبی در بخش گاز مواجه هستیم.»
همچنین پیشتر هاشم اورعی، استاد برق دانشگاه صنعتی شریف، در گفتوگو با تجارتنیوز بخشی از دلایل افزایش تقاضای برق در سال جاری را تشریح کرد: «متاسفانه در جنگ تحمیلی، دشمن واحدهای تولید برق صنایع پتروشیمی را مورد هدف قرار داده؛ به عنوان مثال در مواردی مثل عسلویه و پارس جنوبی به هشت واحد ۱۲۵ مگاواتی حمله کرده است. وقتی تولید برق صنایعی که خودتامین هستند از بین میرود و از مدار خارج میشود، برای اینکه آنها بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند، باید برق خود را از شبکه سراسری بگیرند.»
یکی دیگر از عوامل مهم که باید در زمینه آغاز قطعیهای برق بیان شود، مساله تعویق تعمیرات نیروگاهی است.
آنطور که رسانه بازار گزارش داده، علی نیکبخت، رییس هیات مدیره انجمن نیروگاههای ایران (اصنا)، از تاخیر در پروژه تعمیرات نیروگاهی خبر داد و عنوان کرد: «به طور معمول بعد از ۲ دوره تعمیرات، بسیاری از قطعات نیاز به تعویض دارند. اما چنانچه این تعویض در زمان خود انجام نشده و به دوره بعدی منتقل شود، بهرهوری دستگاهها کاهش مییابد. عدم انجام این کار حدود ۱۰ درصد از توان عملی تولید برق کاهش میدهد. برآوردهای صورت گرفته حاکی از این است که امسال سه هزار مگاوات از ظرفیت تولید خود را به دلیل تعویق افتادن تعمیرات از دست بدهیم.»
از دست دادن سه هزار مگاوات از ظرفیت تولید به دلیل تعویق تعمیرات نیروگاهی، ممکن است منجر به اعمال خاموشیهای بیشتر در کشور شود. مساله تعویق تعمیرات نیروگاهی در کنار افزایش دما، افزایش ناترازی گاز و مشکلات ساختاری ناترازی برق در کشور میتوانند از دلایل احتمالی قطعی برق باشند.
لازم به ذکر است که پیش از انتشار گزارشها از آغاز قطعی برق شبکه خانگی، برخی از صنایع از آغاز اعمال محدودیت مصرف برق خبر داده بودند.
آنطور که ایرنا گزارش داده، علی اکبر الوندیان، دبیرکل صنف کارفرمایان صنعت سیمان، در همین زمینه عنوان کرد: «وزارت نیرو برای صنایع انرژی بر همچون سیمان یک محدودیت ۶۰ روز در نظر گرفته و پیش از ابلاغ آن هیچگونه هماهنگی با وزارت صمت و تولیدکنندگان سیمان انجام نشده است.»
وی با اشاره به اینکه در ماههای خرداد و شهریور تنها ۴۰ درصد از برق مورد نیاز تامین خواهد شد و در تیر و مرداد این میزان به ۱۵ درصد کاهش مییابد که عملاً به سطحی در حد روشنایی تقلیل پیدا میکند، گفت: «این میزان محدودیت، بیش از ۹۰ درصد کاهش مصرف را نشان میدهد و در عمل کارخانهها را مجبور به توقف تولید خواهد کرد.»
اورعی در مورد اعمال محدودیت برای صنایع نیز اظهار داشت: «وقتی که در شرایط جنگی قرار داریم، وضعیت تورم این گونه است و در اولین گام محدودیت برق را به بخش مولد اقتصاد یعنی صنعت اعمال میکنند، یعنی دارند به تولید ضربه میزنند. پله بعدی آن کاهش عرضه و در نتیجه افزایش قیمت، دامن زدن به تورم، از بین رفتن اشتغال و افزایش بیکاری است.»
همانطور که پیداست، گزارشهایی از اعمال محدودیت چه در بخش خانگی چه در صنایع مختلف منتشر شده است؛ گزارشهایی که به شفافسازی نیاز دارند تا مشخص شود میزان ناترازی برق چقدر است و همچنین تدابیر مسئولان برای کاهش ناترازی چیست؟ همچنین باید پرسید آیا روند خاموشیهای خانگی در خردادماه به طور برنامهریزیشده و رسمی آغاز شده است؟