اقتصاد۲۴- تجربه بحرانهای اقتصادی اخیر نشان داده که در صورت نبود حمایتهای فوری، بنگاههای کوچک و متوسط با کمبود نقدینگی، افت فروش، کاهش ظرفیت تولید و تعدیل نیرو مواجه میشوند؛ موضوعی که پیامدهای منفی گستردهای برای بازار کار و زنجیره تأمین به همراه دارد.
دکتر فاطمه عزیزخانی، استاد دانشگاه و پژوهشگر اقتصادی، معتقد است در شرایط فعلی و با آسیب دیدن صنایع بزرگ و مادر، اولویت حمایتی باید به بازسازی این صنایع و زیرساختهای لجستیکی اختصاص یابد، زیرا تا زمانی که صنایع مادر مانند فولاد و پتروشیمی به مدار تولید بازنگردند، ساماندهی زنجیره ارزش به درستی امکانپذیر نخواهد بود.
وی در عین حال تأکید میکند که بنگاههای کوچک و متوسط از تحولات اقتصاد کلان به شدت آسیبپذیر هستند و در دوران بحران، نخستین بخشهایی محسوب میشوند که با کاهش تولید و اشتغال مواجه میشوند.
به گفته عزیزخانی، اگرچه آمار رسمی از میزان تعدیل نیرو در بنگاههای کوچک و متوسط منتشر نشده، اما ثبتنام ۲۹۰ هزار نفر برای بیمه بیکاری نشاندهنده فشار وارد شده به بازار کار است.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از شاغلان غیررسمی از پوشش بیمه بیکاری برخوردار نیستند، میگوید بخشهایی مانند خدمات، گردشگری، حملونقل و کسبوکارهای وابسته به اینترنت بیشترین آسیب را از رکود و کاهش تقاضا متحمل شدهاند. او همچنین معتقد است هر عاملی که هزینه تولید را افزایش دهد، میتواند بقای بنگاهها را تهدید کند و در شرایط رکودی، افزایش هزینههای تولید و دستمزدها فشار مضاعفی بر این واحدها وارد میکند.
از سوی دیگر، کارشناسان معتقدند اتصال بنگاههای کوچک و متوسط به صنایع بزرگ میتواند به پایداری تولید و حفظ اشتغال کمک کند. عزیزخانی میگوید بنگاههایی که در قالب زنجیره ارزش فعالیت میکنند، از استحکام بیشتری در تولید و اشتغال برخوردارند و بازار مطمئنتری برای محصولات خود خواهند داشت.
بیشتر بخوانید:قطع حقوق بیکاری تامین اجتماعی به بهانههای واهی
حمید حاج اسماعیلی، کارشناس حوزه کار نیز تأکید میکند که تورم، جنگ و بحرانهای اقتصادی بیشترین آسیب را به بنگاههای کوچک وارد میکنند، زیرا این واحدها از توان مالی و قدرت ماندگاری کمتری نسبت به بنگاههای بزرگ برخوردارند.
به گفته وی، کاهش قدرت خرید مردم به سرعت بر فعالیت این کسبوکارها اثر میگذارد و بسیاری از آنها را از چرخه فعالیت خارج میکند. او همچنین یادآور میشود که بین ۲ تا ۲.۵ میلیون کارگر در کارگاههای کوچک غیررسمی مشغول فعالیت هستند که در شرایط بحران، به دلیل نبود حمایتهای قانونی، بیش از سایرین در معرض بیکاری قرار دارند.
کارشناسان بر این باورند که محدودیت منابع مالی، ناترازی انرژی، مشکلات تأمین مواد اولیه و نبود حمایتهای کافی، بقای بنگاههای کوچک و متوسط را تهدید میکند. از این رو، توسعه زنجیرههای تولید، حمایتهای مالی هدفمند و تقویت ارتباط این بنگاهها با صنایع بزرگ میتواند نقش مهمی در حفظ اشتغال و افزایش تابآوری اقتصاد کشور داشته باشد.