اقتصاد۲۴- در شرایط اقتصادی کنونی و با توجه به افزایش مستمر قیمت کالاهای اساسی، هزینههای درمان، مسکن و سایر نیازهای ضروری خانوار، انتظار میرفت در سال ۱۴۰۵ علاوه بر افزایش حقوق بازنشستگان، مزایای جانبی و کمکهزینههای معیشتی نیز متناسب با نرخ تورم افزایش یابد و متناسبسازی حقوق تمامی بازنشستگان بهویژه حداقلبگیران بهطور کامل اجرا شود. با این حال، صدور احکام جدید افزایش حقوق و عدم افزایش برخی مزایا و کمکهزینههای رفاهی و معیشتی، موجی از نارضایتی و انتقاد را در میان بازنشستگان تامین اجتماعی ایجاد کرده است. بسیاری از مستمریبگیران معتقدند افزایشهای اعمال شده پاسخگوی هزینههای روزافزون زندگی نیست و حذف برخی ردیفهای حمایتی نیز فشار بیشتری بر معیشت آنان وارد کرده است. با این وجود، مسئولان سازمان تامین اجتماعی از بررسی طرحهایی برای افزایش کمکهزینههای جانبی و معیشتی در ماههای آینده خبر دادهاند. در ادامه به بررسی جزئیات احکام جدید، وضعیت متناسبسازی، زمان پرداخت معوقات و آخرین وعدههای حمایتی برای بازنشستگان تامین اجتماعی میپردازیم.
احکام جدید بازنشستگان تامین اجتماعی سرانجام صادر شد و افزایشهای مصوب شورای عالی کار در آن اعمال شده است. بر اساس این احکام، حداقل مستمری بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با رشد قابل توجهی همراه شده و کف دریافتی مستمریبگیران به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است.
همچنین برای سایر سطوح مزدی، افزایش حقوق بر مبنای رشد ۴۵ درصدی به همراه مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان محاسبه شده است. برآوردها نشان میدهد متوسط افزایش مستمری در سازمان تامین اجتماعی به حدود ۵۰ درصد رسیده که در مقایسه با سایر صندوقهای بازنشستگی رقم بالاتری محسوب میشود.
یکی از مهمترین گلایههای بازنشستگان پس از مشاهده احکام جدید، عدم افزایش کمکهزینههای جانبی و مزایای رفاهی است. بسیاری از مستمریبگیران انتظار داشتند مبالغی مانند کمکهزینه معیشت، حق مسکن و سایر مزایای جانبی نیز متناسب با افزایش حقوق رشد کند.
با این حال، طبق احکام صادر شده، افزایشی در این بخشها اعمال نشده و همین موضوع موجب نارضایتی بخشی از بازنشستگان شده است. فعالان صنفی بازنشستگان نیز طی هفتههای اخیر این مطالبه را در جلسات مختلف با مسئولان سازمان تامین اجتماعی مطرح کردهاند.
متناسبسازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی براساس قانون برنامه هفتم توسعه در قالب یک برنامه سهساله اجرا شده و سال ۱۴۰۵ آخرین مرحله آن محسوب میشود. در این مرحله ۳۰ درصد پایانی متناسبسازی باید اجرایی شود.
هدف این طرح آن است که مستمری بازنشستگان به سطحی نزدیک شود که حداقل ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری اولیه بیمه را در مقایسه با حداقل دستمزد همان سال حفظ کند.
بیشتر بخوانید:احکام جدید بازنشستگان نهایی شد؛ زمان اجرای افزایش حقوق اعلام شد؟
با این حال، موضوع متناسبسازی برای بازنشستگان حداقلبگیر همچنان محل بحث است. به گفته خیرالله نورانی، عضو کانون عالی و رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی آذر بایجان شرقی، سازمان تامین اجتماعی کمبود منابع مالی و عدم تخصیص بودجه کافی از سوی دولت را از دلایل اصلی عدم اجرای کامل متناسبسازی برای این گروه عنوان کرده است.
پس از صدور احکام جدید، یکی از مهمترین سوالات بازنشستگان به زمان پرداخت مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت مربوط میشود. این مبالغ به عنوان طلب قطعی و قانونی بازنشستگان در سیستم مالی سازمان تامین اجتماعی ثبت شده است. با این حال، به دلیل بار مالی سنگین ناشی از پرداخت همزمان حقوق جاری و معوقات دو ماه گذشته، احتمال دارد این مبالغ همراه با حقوق خرداد واریز نشود.
بر اساس گمانهزنیها، سازمان تامین اجتماعی ممکن است معوقات را به صورت مرحلهای و یا در ماههای تیر و مرداد پرداخت کند تا تعادل منابع و مصارف این سازمان حفظ شود.
بررسی احکام جدید نشان میدهد ردیف «حفظ قدرت خرید» که طی دو سال گذشته در فیش حقوقی بسیاری از بازنشستگان وجود داشت، در احکام سال ۱۴۰۵ حذف شده است. این ردیف که رقمی معادل ۷۱۶ هزار و ۶۱۸ تومان را شامل میشد، بر اساس اعتبارات بودجه سالهای گذشته پرداخت میشد. اما در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ مجوز قانونی لازم برای ادامه این پرداخت پیشبینی نشده است.
دولت اعلام کرده حمایتهای معیشتی را از طریق سازوکارهایی نظیر کالابرگ الکترونیکی دنبال خواهد کرد؛ موضوعی که با انتقاد برخی بازنشستگان همراه شده است.
در حالی که افزایش مزایای جانبی در احکام جدید اعمال نشده، برخی مسئولان از احتمال بازنگری در این بخش خبر دادهاند. خیرالله نورانی اعلام کرده است که در پی مذاکرات انجام شده با مسئولان سازمان تامین اجتماعی و پیگیریهای صورت گرفته از سوی نمایندگان مجلس، وعدههایی برای افزایش کمکهزینههای جانبی و معیشتی مطرح شده است.
به گفته وی، رئیس سازمان تامین اجتماعی در گفتوگو با نمایندگان مجلس اعلام کرده برنامهریزیهایی برای اصلاح این وضعیت در دست بررسی است و احتمال میرود طی دو ماه آینده بستههای حمایتی جدید یا افزایش کمکهزینههای معیشتی برای بازنشستگان تصویب و اجرایی شود.
با این حال، کارشناسان تاکید دارند تحقق این وعدهها نیازمند تامین منابع مالی پایدار و پرداخت بخشی از بدهیهای دولت به سازمان تامین اجتماعی است.
سازمان تامین اجتماعی زمانبندی پرداخت حقوق خردادماه بازنشستگان را نیز اعلام کرده است. بر این اساس، واریز مستمریها طی سه روز پایانی خرداد انجام خواهد شد.
- در روز ۲۹ خرداد، حقوق بازنشستگانی که نام خانوادگی آنها با حروف «الف» تا «چ» آغاز میشود پرداخت خواهد شد.
- در روز ۳۰ خرداد، مستمری بازنشستگان دارای نام خانوادگی با حروف «ح» تا «ش» به حساب آنان واریز میشود.
همچنین در روز ۳۱ خرداد، حقوق بازنشستگان دارای نام خانوادگی با حروف «ص» تا «ی» پرداخت خواهد شد تا پرونده واریز مستمریهای خردادماه بسته شود.