اقتصاد۲۴- به دنبال انتشار اخبار تفاهمنامه میان ایران و آمریکا و جابهجایی رکوردهای جدید در بازارهای مالی، گمانهزنیها درباره آینده نرخ ارز و قیمت کالاها در بازار داخلی شدت گرفت. یک کارشناس اقتصادی معتقد است به دلیل عقبماندگی شدید نرخ ارز از تورم کالاها، نباید منتظر ارزان شدن اقلام اساسی پس از امضای توافق بود.
آلبرت بغزیان، کارشناس و تحلیلگر مسائل اقتصادی در گفتوگو با اقتصاد ۲۴، با تاکید بر اینکه مدیریت بازار ارز کاملاً در دست بانک مرکزی است، اظهار داشت: تحرکاتی که در بازار ارز میبینیم یا تا به حال شاهد آن بودهایم، تماماً توسط بانک مرکزی مدیریت میشود. با توجه به نرخهای فعلی بازار آزاد و نرخ حواله، واقعیت این است که ارز تا به امروز رشد چندانی همگام بادیگر بازارها نداشته است.
او ادامه داد: اگر به بازارهای دیگر نگاه کنیم، قیمت خودرو و مسکن دو برابر و لوازم خانگی تا سه برابر افزایش یافتهاند؛ حتی اقلام سادهای مثل لوازم پلاستیکی رشد بسیار بالاتری را ثبت کردهاند. بر اساس این فرمول تورمی، نرخ دلار اکنون باید بالای ۳۰۰ هزار تومان میبود. بنابراین، قیمت فعلی دلار اصلاً بالا نیست و به همین دلیل نباید انتظار کاهش چشمگیری داشته باشیم. وقتی تالار مبادلات بانک مرکزی خود مبنای قیمت را در کانالهای بالا تعیین کرده است، با امضای توافق صلح هم دلار پایین نخواهد آمد.
بیشتر بخوانید: شوک توافق ایران و آمریکا به بازارها / نفت و طلا ریختند، بورس اوج گرفت، دلار در فاز انتظار
این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که با وجود توافق کالاها ارزانشوند، تصریح کرد: حتی اگر قیمت دلار افت کند، باز هم کالاها ارزان نخواهند شد. چرا باید کارخانه خودرو یا تولیدکنندگان داخلی با کاهش نرخ ارز، قیمت محصولات خود را پایین بیاورند؟ تجربه نشان داده با ریزش دلار، چسبندگی قیمتها مانع از ارزان شدن کالاها میشود. اتفاق خاصی در ساختار اقتصادی نیفتاده است، بلکه صرفاً نوعی آرامش روانی به بازارها تزریق شده است. با توافق ایران و آمریکا، مواد غذایی ارزان نمیشود یا سوپرمارکتها اجناس را ارزانتر نخواهند فروخت. تنها اتفاقی که رخ میدهد این است که بازارهای حبابی و کاذبی مثل خودرو و مسکن وارد فاز رکود میشوند و کمی جای چانه زنی برای خریدار باز میشود.
بغزیان به تحلیل وضعیت بازار طلا و ارز و عقبماندگی آن از تورم کالاها پرداخت و گفت: در حال حاضر طلا نسبت به سال گذشته ارزانتر است. در حالی که به عنوان مثال، یک ماشین لباسشویی ۳۰ میلیون تومانی به ۹۰ میلیون تومان رسیده است. این یعنی بازارهای طلا و ارز از تورم عمومی کالاها عقب ماندهاند. علت اصلی عقبماندگی طلا در بازار داخلی، به تحولات بازار جهانی بازمیگردد.
وی افزود: اونس جهانی طلا اکنون در محدوده ۴ هزار و ۲۰۰ دلار نوسان میکند، در حالی که پیش از آغاز درگیریها و جنگ، سقف ۵ هزار دلار را هم لمس کرده بود. در واقع با گران شدن نفت در ماههای گذشته، طلا ارزان شد. زیرا بسیاری از کشورها برای جبران کسری بودجه ناشی از هزینههای بالای انرژی، اقدام به عرضه و کاهش ذخایر طلای خود کردند.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به تاثیرات تفاهمنامه پیشرو در سوئیس بر بازارها خاطر نشان کرد: موضوع توافق فعلاً در حد حرف و موافقتنامه اولیه است. هنوز هیچ دارایی مسدودشدهای آزاد نشده و باید منتظر ماند و دید توافق با چه شرایطی امضا میشود و آیا واقعاً تحریمها به طور کامل برداشته خواهند شد یا خیر. از سوی دیگر، باید دید شرایط امضا و پایداری آن چگونه است، چرا که تاریخ روابط بینالملل ما ثابت کرده این تفاهمها چندان ماندگار نیستند.
بغزیان تصریح کرد: در حال حاضر به دلیل محدودیتهای وارداتی و کمبود برخی کالاها در بازار، بسیاری از اقلام حتی از ارزش واقعی دلاری خودشان هم گرانتر به فروش میرسند؛ بنابراین تا زمانی که ساختار عرضه و کمبود کالا در کشور اصلاح نشود، شوکهای دیپلماتیک سفره مصرفکننده را ارزان نخواهند کرد.