تاریخ انتشار: ۱۱:۴۵ - ۱۴ تير ۱۴۰۱
دیپلماسی منطقه‌ای منهای برجام تا کجا توان تحقق دارد؟

دولت سیزدهم و ادامه سردرگمی در سیاست خارجی

با توجه به اقتضائات جاری چنین به نظر می‌رسد که عملا دیپلماسی برجامی با محوریت باقری کنی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مذاکره کننده ارشد در حال پیگیری است و سیدابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان عملا دیپلماسی منطقه‌ای را در سایه شعار ارتقای مناسبات با همسایگان در دولت سیزدهم پیش می‌برند.

دولت سیزدهم و ادامه سردرگمی در سیاست خارجی

اقتصاد۲۴- در حالی بن بست وین و شکست دوحه سرنوشتی مبهم را برای احیای توافق هسته‌ای و دیپلماسی برجامی رقم زده اند که دولت رئیسی روز‌های پر جنب و جوشی را در حوزه دیپلماسی منطقه‌ای سپری می‌کند. حضور رئیس جمهور در نشست کشور‌های حوزه دریای خزر و سفر وزیر امور خارجه به سوریه به موازات ناکامی در قطر حکایت از دوبخشی شدن سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دارد.

با توجه به اقتضائات جاری چنین به نظر می‌رسد که عملا دیپلماسی برجامی با محوریت باقری کنی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مذاکره کننده ارشد در حال پیگیری است و سیدابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان عملا دیپلماسی منطقه‌ای را در سایه شعار ارتقای مناسبات با همسایگان در دولت سیزدهم پیش می‌برند.

حال نکته اینجاست که این دو شِق دیپلماسی یا بهتر بگوییم دیپلماسی دو شقه شده در دولت سیزدهم تا به اکنون نتوانسته است به یک تفاهم و دیالکتیک معنایی در قبال همدیگر دست پیدا کنند؛ لذا هر کدام به صورت جزیره‌ای و منفک از هم عمل می‌کنند، غافل از اینکه عملا هر دو بخش مکمل همدیگرند و ساختار و بافتاری درهم تنیده دارند تا جایی که هیچ کدام بدون دیگری عملا مجالی برای بروز و ظهور پیدا نخواهد کرد.

به معنای دقیق‌تر کلام دیپلماسی منطقه‌ای و هر گونه تلاش برای ارتقای روابط و مناسبات با همسایگان و دیگر کشور‌های فرامنطقه‌ای بدون احیای برجام و لغو تحرم‌ها نمی‌تواند شکلی حقیقی به خود بگیرد و در کنارش بی شک نمی‌توان و نباید همه تخم مرغ‌های سیاست خارجی را هم در سبد برجام ریخت تا تجربیات تلخ دولت روحانی تکرار نشود.

در چنین وضعیتی که هر کدام از دو بُعد دیپلماسی منطقه‌ای و دیپلماسی برجامی به همدیگر وابسته اند باید نوعی هوشمندی، ظرافت و دقت عمل را برای توازن بخشی این دو در حوزه سیاست خارجی به کار بست تا بتوان به صورت همزمان این دو شِق دیپلماسی را پی گرفت. از این منظر وزن دهی بیش از حد به هر کدام نهایتا فشل شدن دیگری را به همراه خواهد داشت و منافع ملی بر زمین خواهد ماند.


بیشتر بخوانید: باقری کنی؛ تغییراتی تازه از دیروز تا امروز


با توجه به نکته فوق متاسفانه دولت سیزدهم پیش بردن «دیپلماسی منطقه‌ای منهای برجام» را در سردارد؛ لذا با این تصور غلط که در سایه رفت و آمد‌های سران کشور‌های همسایه و یا بالعکس، سفر مقامات و وزرای ایرانی می‌توان دیپلماسی منطقه‌ای را به نقطه‌ای رساند که بدون احیای برجام و لغو تحریم‌ها منافع کشور را تامین کرد، تحرکات و تکاپو‌های سیاست خارجی دولت سیزدهم پررنگ از قبل شده است. در صورتی که تدوام بن بست جاری در وین، دوحه یا هر جای دیگری پیرامون برجام و مذاکرات هسته‌ای سناریوی مدنظر دولت رئیسی را بر هم خواهد زد.

چرا که ادامه این شرایط وضعیتی را به دنبال دارد که مدیریت آن، نه در توان تهران است و نه در توان کشور‌های همسایه؛ ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، بازگشت قطعنامه‌های سازمان ملل و ...، جمهوری اسلامی را در منتهی الیه کشور‌های پرریسکی قرار می‌دهد که هر گونه روابط و مناسبات به خصوص در حوزه تجاری و اقتصادی را به محاق خواهد برد؛ لذا فرصت سوزی‌های مکرر تهران و دولت رئیسی، هم در وین و هم در دوحه و تاخیر در احیای برجام به امید خروجی مدنظرشان در حوزه دیپلماسی منطقه‌ای صرفا کشور را به نقطه بدون بازگشت خواهد رساند.

تشتت و تلاطم روانی در بازار پس از شکست نشست دو روزه دوحه و به دنبالش تشدید بحران در سایه عدم احیای برجام از ابتدای هفته جاری باعث شده تا دولت رئیسی دوباره خود را برای رکوردشکنی سقوط ارزش ریال آماده کند. ورود مجدد دلار به کانال ۳۳ هزار تومانی و خیز بازار ارز برای قیمت‌های بالاتر به خوبی نشان می‌دهد که هر گونه کم کاری و اهمال عمدی و یا سهوی در پیگیری درست دیپلماسی برجامی و به تعویق انداختن احیای توافق هسته ای، نه تنها دیپلماسی منطقه‌ای دولت سیزدهم را در نطفه خفه می‌کند که عواقب بدتری را برای حوزه اقتصادی و معیشتی کشور به همراه دارد که یقینا در ادامه به کاهش چشمگیر توان چانه زنی و کم رنگ شدن نفوذ و وزن دیپلماتیک جمهوری اسلامی، هم در سطح منطقه و هم در سطح جهانی منجر خواهد شد. به هر حال ارزش پول ملی هر کشور یکی از مهمترین شاخصه‌ها و ملاک‌های وزن دهی به کشور‌ها در نظام بین الملل است.

با این تفاسیر ناگفته پیداست که تداوم و تشدید بحران اقتصادی در ادامه عدم احیای برجام و ابهام در سرنوشت مذاکرات هسته‌ای می‌تواند موضع دولت رئیسی را، هم در دیپلماسی منطقه‌ای و هم در دیپلماسی برجامی تضعیف کند. چون سیاست خارجی همان گونه که بر اقتصاد تاثیری مستقیم و فوری دارد به همان اندازه هم از شرایط داخلی تاثیر می‌پذیرد. در این وضعیت سردرگم، پیچیده، در عین حال بغرنج، دیپلماسی منطقه‌ای و دیپلماسی برجامی دولت رئیسی، هم در محتوا و هم در روند‌ها و رویه‌ها باید دست به یک پوست اندازی جدی بزند چرا که این مسیر فعلی، نه به احیای توافق هسته‌ای و لغو تحریم‌ها و نه به بهبود مناسبات تجاری و اقتصادی با همسایگان منجر خواهد شد.

منبع: شرق

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

تسنیم: "جیش‌الظلم" مسئولیت حمله تروریستی امروز زاهدان را برعهده گرفت

فرماندار سراوان: سو قصد به جان قاضی دادسرای شعبه دو سراوان توسط افراد مسلح نافرجام ماند

مدارس زاهدان فردا تعطیل شد

حرکت زیبای ملی‌پوشان برای آزادی حسین ماهینی

شوک سنگین نکونام به کی‌روش

استاندار: ۱۹ نفر در حادثه تروریستی امروز زاهدان کشته شدند

اقدام متفاوت سرمربی ناپولی به یاد مهسا امینی + فیلم

پست حمایتی مهدی طارمی از حسین ماهینی

ادعای جنجالی رویترز درباره تیم ملی ایران

ویدئوی جدید از تیراندازی افراد مسلح در زاهدان

سردار نقدی درمورد حوادث اخیر: از بد اخلاق‌ترین و بدسابقه‌ترین افراد هنری و ورزشی با ازدواج‌های مکرر استفاده کردند

سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس: احتمالا بعد از شفاف‌سازی پرونده مهسا امینی برخی شیوه‌ها را اصلاح کنیم

وزیر ورزش: اطلاعات غلط باعث واکنش اشتباه برخی از ورزشکاران شد

بازداشت زانیار و سیروان خسروی صحت ندارد

اعلام برائت مولوی عبدالحمید از حوادث امروز زاهدان

پوتین سند الحاق چهار منطقه اشغالی اوکراین به روسیه را امضا کرد

فارس: تیراندازی در نزدیکی یک کلانتری در زاهدان / حداقل ۲ نفر کشته و چند ده نفر زخمی شدند

لباس فرم دانش‌آموزان سوژه فضای مجازی شد!

خانه متری ۲۷۶ میلیون تومانی در قلب تهران

اعتراضات اخیر دامن پژمان جمشیدی را هم گرفت

افزایش قیمت گوشت قرمز

آغاز بد و پایان خوب بورس تهران

آخرین وضعیت رتبه بندی معلمان از زبان وزیر

خبر خوب دولت به جاماندگان سهام عدالت

وام بدون کارمزد به‌زودی در ۲ صندوق قرض‌الحسنه

آمریکا در مذاکرات برجام زیر بار تضمین نمی‌رود

قیمت آپارتمان‌های کوچک متراژ در منطقه ۸ تهران

بیرانوند در مورد اعتراضات: نمی‌توانستیم به خاطر قانون تیم ملی واکنشی نشان دهیم

جنجال دختری به نام هلیا/ هلیا نوه مصباح یزدی است؟

شایعه عجیب در پرسپولیس در مورد دیاباته

واکنش سید جلال حسینی به صحبت‌های حسن عباسی

فغانی به حذف نامش از لیست بین‌المللی واکنش نشان داد

کارنامه نهایی کنکور ۱۴۰۱ منتشر شد

تهران بارانی می‌شود

جزئیات فوت پسر جوان نسرین مقانلو

روایت امیرعبداللهیان از کتک‌ زدن زنان ایران در اعتراضات

خبر مهم درباره متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان