تاریخ انتشار: ۱۹:۳۹ - ۲۱ اسفند ۱۴۰۱

واکنش مثبت نرخ دلار به اخبار سیاسی تا کجا ادامه دارد؟

فعالان بازار می‌گویند که بیش از هر چیز، نرخ دلار به اخبار امیدوارکننده سیاسی و دیپلماسی واکنش مثبت نشان داده. در ماه‌های گذشته بارها و بارها اخبار غیررسمی و رسمی از نتایج مذاکرات احیای برجام شنیده می‌شد. اما بازار ارز منتظر یک «اتفاق» ملموس و رسمی بود.
واکنش مثبت نرخ دلار به اخبار سیاسی
اقتصاد۲۴-نرخ برابری دلار در برابر ریال پس از روز‌های پرنوسان و جهش‌های بی‌سابقه‌اش که تا کانال ۶۰ هزار تومان هم بالا رفته بود، بالاخره به خبر توافق ایران و عربستان با میانجی‌گری چین واکنش نشان داد و به پایین ۵۰ هزار تومان عقب‌نشینی کرد و تا هنگام نوشتن این گزارش (ساعت ۱۹ شنبه)، اسکناس دلار در محدوده قیمتی ۴۴ هزار ۳۰۰ تومان به فروش می‌رود.
 
این عدد نزدیک به نرخی است که در بازار کنونی توافقی ارز درج شده است. بازاری که توسط بانک مرکزی اداره می‌شود و کشف قیمت ارز در آن توسط سیاست‌گذار اصلی بازار پول صورت می‌گیرد. قیمت دلار روز گذشته در مرکز مبادله ارز و طلای ایران در سطح ۴۲ هزار و ۱۱۶ تومان قرار گرفته بود و حالا تقریبا دو هزار تومان شکاف قیمتی میان بازار آزاد و بازار رسمی وجود دارد. در واقع اگر این دو نرخ در یک نقطه به یکدیگر برسند، می‌توان گفت که بانک مرکزی توانسته تا حد زیادی به هدفی، چون «ارز تک‌نرخی» برسد.  

فعالان بازار می‌گویند که بیش از هر چیز، نرخ دلار به اخبار امیدوارکننده سیاسی و دیپلماسی واکنش مثبت نشان داده. در ماه‌های گذشته بار‌ها و بار‌ها اخبار غیررسمی و رسمی از نتایج مذاکرات احیای برجام شنیده می‌شد. اما بازار ارز منتظر یک «اتفاق» ملموس و رسمی بود. پس از یک دوره رکود شدید در تحولات مثبت دیپلماسی، اخبار مرتبط با توافق ایران و عربستان به میانجیگری چینی‌ها چنان اثری بر بازار ارز داشته که حالا مسوولان بانک مرکزی با اطمینان بالا از تداوم روند ریزشی قیمت‌ها می‌گویند و این امیدواری وجود دارد که با اخبار جدید از تحولات برجامی که به همین شیوه، ملموس و رسمی باشد؛ آشفتگی در بازار‌ها کاهش پیدا کند.
بیشتر بخوانید: شوک ریزشی به قیمت دلار/ محموله سنگین درهم در راه ایران است

اما در عین حال، در اقتصاد «دلاریزه» ایران، بخش بزرگی از کالا‌ها و خدمات، همپای جهش‌های نرخ ارز، با افزایش قیمت روبرو می‌شوند؛ بنابراین حالا که پس از یک دوره شدید رشد قیمت اسکناس دلار در بازار غیررسمی، نوبت به ریزشی شدن بازار‌ها رسیده، چند سوال در این زمینه مطرح می‌شود.  

آیا قیمت کالا‌ها و مواد اولیه‌ای که با دلار نزدیک به ۶۰ هزار تومانی تهیه شده، از این پس و با ریزش قیمت‌ها در بازار ارز، کاهش پیدا خواهد کرد؟ بخش بزرگی از بازار کالای مصرفی حالا با قیمت‌های بالای دلار خود را «تطبیق» داده. آیا این بخش به پایین آوردن قیمت کالا‌ها تن می‌دهد؟

از طرف دیگر، باید توجه داشت که نرخ ارز در ابتدای امسال عددی حول و حوش ۲۵ هزار تومان بود و حالا نزدیک به ۱۲ ماه گذشته و در بازار آزاد نزدیک به ۲۰ هزار تومان رشد کرده. البته این رشد قیمتی به صورت جهش یک‌باره نبوده، اما نوسان‌های ریز و درشت نرخ ارز، اثر مخربی بر بنگاه‌های صنعتی، بخش تجارت و حتی مردم عادی دارد. در واقع برخی اقتصاددان‌ها معتقدند که جلوگیری از نوسان نرخ ارز در یک بازه دو یا سه ساله، به‌طور اتوماتیک، قدرت خرید مردم را بالا می‌برد و از فضای نااطمینانی نیز می‌کاهد.  

سید مرتضی افقه، اقتصاددان و استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید چمران بر این باور است که هرچند برخی از اقتصاددان‌ها کاهش ارزش پول ملی را ناشی از تورم می‌بینند، اما من و برخی همکاران همواره معتقد بودیم که یکی از ریشه‌های افزایش میزان تورم، جهش نرخ دلار و به بیانی کاهش ارزش ریال است؛ بنابراین دولت باید در تثبیت نرخ دلار تلاش کند تا نرخ تورم را هم کنترل کند.

این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به توافق با غرب بر سر لغو تحریم‌ها به «اعتماد» گفت: تثبیت قیمت کالا‌ها در کشور هم مثل خیلی از موارد دیگر به موضوع لغو تحریم‌ها گره خورده. هر چند اقتصاددان‌های زیادی هم در این مدت آدرس‌های غلطی به دولت دادند و عمده رشد تورم را ناشی از نقدینگی می‌دیدند، اما در طول سه تا چهار سال گذشته متغیر فعال تورم‌ساز، مساله تحریم‌ها بوده و حتی با آمدن رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اعلام اینکه توافقاتی صورت گرفته نرخ ارز به سرعت روند کاهشی به خود گرفت.

مشکلات اقتصادی ناشی از ناکارآمدی در حکمرانی است

افقه با اشاره به توافق ایران و عربستان و اثر آن بر بازار ارز تصریح کرد: یکی از تنش‌های منطقه‌ای در چند سال گذشته موضوع مربوط به عربستان بود که به محض اعلام این توافق شاهد ریزش قیمت دلار شدیم. حال در صورتی که این اتفاقات منجر به لغو تحریم‌ها شود و برجام احیا گردد و مسائل مربوط به FATF هم اجرایی شود می‌توان انتظار آن را داشت که نرخ دلار در یک کانالی تا مدتی به تثبیت برسد. البته این امر به معنی حل تمامی مشکلات اقتصادی نخواهد بود و فعلا در کوتاه‌مدت مشکلات حل خواهد شد چرا که اغلب مشکلات اقتصاد کشور ریشه‌ای بوده و ناشی از ناکارآمدی نظام حکمرانی است که نیازمند تحولات اساسی هم هست. این اقتصاددان در پاسخ به این پرسش که چقدر از این افت قیمت‌ها در بخش دلار جنبه روانی داشت، افزود: ایران با دو مساله اساسی روبرو است اول: موضوع تحریم‌ها و دوم: تنش‌های منطقه‌ای (عربستان، اسراییل و آذربایجان) که این توافق اخیر با عربستان می‌تواند بسیاری از این بی‌ثباتی‌ها در منطقه را برطرف کند و ریزش قیمت دلار هم قابل انتظار بود و این مساله فعلا اثر روانی این توافق است و به نظر می‌رسد بازار‌ها باز هم به این خبر واکنش نشان دهند البته این موضوع به عملیاتی شدن این توافق هم وابسته است.

بعید است نرخ دلار از کانال‌های ۳۵ تا ۴۰ هزار تومان کمتر شود

اما با ریزش‌های اخیر بازار، بخش بزرگی از فعالان بازار ارز به دنبال پاسخ به این سوال هستند که آیا امکان بازگشت نرخ اسکناس دلار به عدد‌های ابتدای امسال نیز وجود دارد، افقه در این باره خاطرنشان کرد: مذاکرات در عمان هم برای رفع تحریم‌ها بسیار مهم است که در صورت ادامه این مذاکرات این روند کاهشی در حوزه نرخ دلار باز هم ادامه خواهد داشت؛ اما بعید است نرخ دلار از رقم‌های ۳۵ تا ۴۰ هزار تومان کمتر شود و اگر کمتر از این ارقام شود شوکی دیگر در راه است، چرا که مدت‌ها نرخ دلار بیش از ۴۰ هزار تومان تثبیت شده بود و تعدادی از متغیر‌ها خود را با رقم ۴۰ هزار تومان به بالا هماهنگ کرده‌اند. او افزود: پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم و به دلیل نگاه‌های پرتنش خارجی اغلب قیمت‌ها ظرف یکسال گذشته به صورت روانی رشد پیدا کرده بود و در صورتی که توافقی صورت گیرد و در منطقه هم آرامش حاکم شود و روند مذاکرات مثبت باشد اینکه بقیه قیمت‌ها هم متناسب با نرخ دلار افت کنند در بلندمدت باز وجود دارد؛ بنابراین در بلندمدت، طی یک دوره دو سه ساله، جلوگیری از نوسان نرخ ارز مهم‌تر از کاهش آن است.  

نرخ ارز تنها به دلیل جریانات سیاسی افت کرده است

سوالی که بیش از هر چیز این روز‌ها مطرح می‌شود اینکه آیا متغیری ساختاری برای افت قیمت ارز وجود دارد؟ آلبرت بغوزیان، اقتصاددان به این سوال پاسخ منفی می‌دهد و در این باره به «اعتماد» گفت: در حال حاضر نرخ ارز تنها به دلیل جریانات سیاسی افت کرده است و بازار آزاد این برداشت را دارد که بهبود روابط با عربستان می‌تواند جریان ارز را به کشور کم‌هزینه کند. از سوی دیگر هنوز بازار‌های دیگر (مسکن، خودرو و لوازم خانگی و...) به این موضوع چندان واکنشی نشان نداده‌اند و چه بسا شرکت‌ها هم به دنبال افزایش قیمت کالا‌ها هستند و به نظر می‌رسد این افت نرخ دلار چندان برای بخش واقعی اقتصاد باورپذیر نبوده است. بغوزیان خاطرنشان کرد: یکی از موضوعات مهم برای این امر (تثبیت نرخ‌ها) مربوط به صادرکنندگان می‌شود که به چه صورت ارز خود را دریافت یا تخصیص می‌دهند. ممکن است ارز خود را ۴۵ یا ۵۰ هزار تومان بگیرند، اما تا زمانی که این ارز انتقال پیدا می‌کند آیا به همین میزان باقی خواهد ماند یا خیر حائز اهمیت است. این اقتصاددان در ادامه گفت: هنوز متاسفانه این اطمینان به وجود نیامده که آیا کالایی که امروز با نرخ دلار ۴۵ تومانی تعیین قیمت شود فردا هم به همین نرخ می‌توان آن را جایگزین کرد یا خیر؟ ضمن آنکه تاریخ روند نرخ ارز در ایران نشان‌دهنده آن است که معمولا با یک شوک همراه می‌شود و پس از آن مجددا به رویه قبلی باز می‌گردد و این موضوع باید از سوی بانک مرکزی و با استمرار تخصیص ارز مدیریت شود. او با بیان اینکه کاهش فعلی نرخ ارز فعلا روانی است و آثار واقعی آن هنوز مشخص نشده است، افزود: اینکه روزنه امیدی نسبت به بهبود روابط، رفع خصومت‌ها، تسهیل تجارت یا انتقال پول‌های بلوکه‌شده (از عراق و کره جنوبی) به وجود آمده می‌تواند کمک موثری برای وضعیت کنونی ایران باشد.

تنها رشد تولید و عرضه قیمت را تثبیت می‌کند

مرتضی عزتی، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس تهران در این باره معتقد است اصلی‌ترین عامل در بحث تثبیت قیمت‌ها در همه دنیا موضوع مربوط به رشد تولید و عرضه بیشتر به بازار است. این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه در صورت تولید و عرضه بیشتر به بازار همه قیمت‌ها خود به خود افت کرده و به ثبات می‌رسند، افزود: متاسفانه دولت‌هایی که تاکنون بر سرکار آمده‌اند به خصوص در ۱۵ سال اخیر اصلا به دنبال افزایش تولید و رشد اقتصادی نبوده‌اند و اهداف دیگری را پیگیری کرده‌اند. عزتی خاطرنشان کرد: البته به دلیل فشار تورمی موجود برخی از مسوولان بانک مرکزی هم به دنبال کنترل و تثبیت قیمت‌ها بودند که گاهی هم موفق عمل کرده‌اند، اما اصل مشکل در اقتصاد ایران پایین بودن رشد اقتصادی است و تا زمانی که رشد اقتصادی در کشور منفی باشد یا روند رو به پایینی داشته باشد عوامل سیاسی و حاشیه‌ای روی اقتصاد کشور اثرگذار است و نمی‌توان انتظار ثبات آنچنانی در اقتصاد را داشت. او در ادامه به اعتماد «گفت: گاهی شاهد یک اتفاق سیاسی هستیم و بعد می‌بینیم که قیمت‌ها به‌شدت بالا می‌رود یا یک اتفاق مثبت می‌افتد و قیمت‌ها هم افت می‌کنند و این عوامل سیاسی است که روی اقتصاد کشور اثرگذار است و متاسفانه مسوولان ما حاضر نیستند این عوامل تلاطم‌زای سیاسی را برطرف کنند.

عدم حل تنش‌های سیاسی اوضاع را پیچیده‌تر خواهد کرد

عزتی خاطرنشان کرد: ضمن آنکه به نظر می‌رسد میزان تولید و رشد اقتصادی چندان اهمیتی برای مسوولان ندارد و در اولویت‌شان هم نیست پس وضع اقتصادی هم بهتر از این نمی‌شود و نباید با این توافق اخیر هم فکر کرد که وضعیت بهبود می‌یابد و قطعا باز هم شرایط متلاطم می‌شود. او با بیان اینکه عدم حل تنش‌های سیاسی اوضاع را پیچیده‌تر خواهد کرد، افزود: تا زمانی که به دنبال اصلاح وضعیت نباشند این تنش‌ها روی اقتصاد هم اثرگذار است و این اجازه را هم نمی‌دهند تا رشد‌های اقتصادی خوبی هم رقم بخورد و به تبع آن قیمت‌ها هم قابل تثبیت نخواهند بود. او افزود: یکی از موارد دیگر پیش‌بینی احتمال صدور قطعنامه شورای حکام آژانس بین‌المللی علیه ایران بود که باعث شد تا دلالان تقاضای ارز را در کشور بالا ببرند و به تبع آن نرخ ارز‌های خارجی هم بالا رفت و زمانی که این قطعنامه صادر نشد و با تعاملی که ایران با آژانس برقرار کرد شاهد آن بودیم که تاثیر مثبت آن بر نرخ‌ها مشخص شدند و نرخ ارز‌های خارجی هم افت کرد و زمانی که این علایم سیاسی رخ می‌دهد متقاضیانی که برای سفته‌بازی وارد بازاری شده بودند عقب‌نشینی و خود عرضه‌کننده   می‌شوند و همین امر باعث افت قیمت‌ها در بازار می‌شود.
منبع: روزنامه اعتماد
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۲ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز /جدول

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۲ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز جمعه ۱۷ آذر ۱۴۰۲ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۲ + جدول

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۲ + جدول

قیمت سکه پارسیان امروز پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۲ + جدول

برترین اقتصاددانان ایران کدامند؟/ محمد هاشم پسران کیست؟

سقف حقوق بازنشستگی کارگران و کارمندان مشخص شد

پیش‌بینی بورس در هفته آینده/ بازار سرمایه تشنه نقدینگی است

زمان واریز یارانه نقدی آذرماه مشخص شد

اختلاس‌های ایرانی ؛ از ۱۲۳ میلیارد تا ۳۰۰۰ میلیارد تومان و ۳ میلیارد دلار/ از بزرگترین فسادهای بانکی و اختلاس در کشور چه می‌دانیم؟

فیلم/ دستگیری اعضای حماس در داخل غزه

فیلم/ امیر تتلو اعدام خواهد شد؟

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

یحیی گل محمدی: بازی الدحیل را فراموش کنید

قوه قضاییه زیر ضرب حامیان دولت، آیا بازی فراتر از فضای انتخابات مجلس است؟

بدعت عجیب رئیسی در ارائه بودجه به مجلس

عکس/ طعنه ابطحی به رسایی درباره امیر تتلو

عکس/ پوستر باشگاه سپاهان جنجالی شد!

ماجرای نامه رائفی پور به امیر تتلو چه بود؟

فیلم/ آنالیز فنی بازی پرسپولیس و الدحیل

صعود تورم ترکیه به بالاترین نرخ در سال ۲۰۲۳

فیلم/یحیی گل‌محمدی: همین فردا تیم را به برانکو تحویل می‌دهم

فیلم/ حمله موشکی به سفارت آمریکا در بغداد

کارکرد‌های صنایع خلاق در توسعه اجتماعی نقد و بررسی می‌شوند

پیش بینی بورس شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۲

افزایش قیمت خودرو با باز کردن سامانه یکپارچه خودرو/ خودروی برقی موضوعی فرا وزارتخانه‌ای است که اهمیتی برای دولت ندارد

فیلم/ یادی از داریوش مهرجویی به مناسبت زادروزش

مذاکرات احیای برجام روی میز نیست

بازدهی بازار‌ها در هفته دوم آذر ۱۴۰۲ چگونه بود؟

خانه سازی چینی‌ها در پایتخت ایران

توقف طلای جهانی از صعود بیشتر

توافق ایران و عمان برای استفاده از ارز‌های ملی

مراقب کلاهبرداران سهام عدالت باشید!

خبر مهم درباره تشکیل یک شهر جدید در استان تهران!

منشاء آلودگی هوا ناترازی در حوزه انرژی است

انقلاب یحیی گل محمدی در پرسپولیس

قیمت اتریوم و تتر نزولی شدند

فنر قیمت دلار جمع شد

جدیدترین قیمت خانه در منطقه غرب تهران + جدول

جنگلبان شهرستان کردکوی به شهادت رسید

گزینه جذاب یحیی علیه مهدی طارمی

عکس/ کنایه عضو شورای شهر تهران به زاکانی: اینگونه می‌خواستید کمر ترافیک را بشکنید؟

فیلم/تصاویری دیده‌نشده از رشت در سال ۱۳۵۰ خورشیدی!

در ۳۰ سال اخیر ۱۵۰ میلیارد دلار برای طرح‌های عمرانیِ بی ضابطه، پودر شد/ استمداد می‌کنیم به داد ایران برسید!

سنگینی بار تورم بر دوش چه کسانی است؟

جنگ در باریکه مرگ؛ دو ماه بعد از هفتم اکتبر و عملیات الاقصی جنون کشتار ادامه دارد

شیوع ذات‌الریه در سال ۲۰۲۳؛ آخرین اخبار از شیوع بیماری‌های تنفسی در چین

معمای گرانی تخم‌مرغ فاش شد

سیگنال عجیب بودجه ۱۴۰۳ به اقتصاد ایران؛ فشار افزایش ۵۰ درصدی مالیات‌ها روی دوش کیست؟

چرا تیگو ۸ پرو دیگر تولید نمی شود؟

قیمت دینار عراق امروز + جزئیات

قیمت لیر ترکیه امروز + جزئیات

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

گوسفند زنده ۱۶۰ درصد گران شد!

قیمت سکه پارسیان + جدول

قیمت سکه و طلا + جدول

قیمت بیت کوین و رمزارز‌ها + جدول

فیلم/ بازیگر زخم کاری: پدرم گفت افغانی هستی و پیشرفت نمی‌کنی!

قیمت دلار، یورو و سایر ارز‌ها + جدول

پیش‌بینی این روز‌های پرسپولیس کار سختی نبود

بازدهی بورس در هفته ای که گذشت

وضعیت هواشناسی امروز