نقدشوندگی پاشنه آشیل صندوقهای طلا در بحران
اقتصاد ۲۴- همزمان با تشدید ریسکهای سیاسی و افزایش نگرانیها نسبت به احتمال بروز درگیری نظامی، امنیت سرمایهگذاری در بازارهای مالی به یکی از دغدغههای اصلی فعالان اقتصادی تبدیل شده است. در این میان، صندوقهای طلا و نقره که در سالهای اخیر به یکی از گزینههای محبوب سرمایهگذاری تبدیل شدهاند، بیش از گذشته زیر ذرهبین سرمایهگذاران قرار گرفتهاند. آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی درباره امنیت صندوقهای طلای بورسی به تجارتنیوز گفته است، ریسک اصلی این صندوقها در شرایط بحرانی، نه خالیفروشی یا نبود پشتوانه، بلکه کاهش نقدشوندگی و توقف موقت معاملات در زمان بسته بودن بازار سرمایه است.
با بالا گرفتن تنشهای سیاسی و تجربه وقفههای معاملاتی در بحرانهای گذشته، موضوع نقدشوندگی داراییها، نگرانیهایی را برای سرمایهگذاران ایجاد کرده است. تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد که در شرایط اضطراری، نهتنها بازارهای فیزیکی بلکه بازار سرمایه نیز با محدودیتهایی در انجام معاملات مواجه میشود. در چنین فضایی، بررسی امنیت صندوقهای طلا و نقره و تفاوت ریسک آنها با داراییهای فیزیکی، اهمیتی دوچندان پیدا میکند.
ریسک اصلی صندوقهای طلا، نقدشوندگی است نه خالیفروشی
در همین راستا آراد پورکار، کارشناس بازارهای مالی، در گفتوگو با تجارتنیوز درباره امنیت سرمایهگذاری در صندوقهای طلا و نقره در زمان وقوع جنگ احتمالی گفت: «ریسکی که در مورد صندوقهای طلا و نقره مطرح است، بیش از هر چیز به نقدشوندگی آنها بازمیگردد؛ موضوعی که در تجربه جنگ ۱۲ روزه نیز آن را مشاهده کردیم. این ریسک به معنای خالیفروشی یا فروش دارایی بدون پشتوانه نیست و چنین اتفاقی نه در دوران جنگ و نه بعد از آن رخ نداد.»
او افزود: «در دوره جنگ و پس از آن، مسالهای به نام نبود دسترسی به دارایی یا خالیفروشی در صندوقهای طلا وجود نداشت؛ اما برخی سرمایهگذاران که در همان دوران قصد فروش واحدهای صندوق طلا را داشتند، امکان انجام معامله برایشان فراهم نبود. دلیل این موضوع هم کاملاً مشخص بود؛ بازار دلار و طلا در آن زمان تعطیل یا نیمهتعطیل بود و اختلاف قیمتهای خرید و فروش بهشدت افزایش یافته بود.»
صندوقهای طلا از نظر نقدشوندگی نسبت به طلای فیزیکی در اولویت دوم قرار دارند
پورکار با اشاره به تفاوت نقدشوندگی داراییها توضیح داد: «در چنین شرایطی (جنگ)، برخی افراد این تصور را دارند که دارایی فیزیکی، مثل طلا، قابلیت نقدشوندگی بالاتری دارد و این نگاه تا حدی قابل درک است؛ اما صندوقهای طلا از نظر نقدشوندگی در اولویت دوم قرار میگیرند و از نظر امنیت دارایی و پشتوانه، با مشکلی مواجه نمیشوند.»
در زمان وقوع جنگ، بازار سرمایه بسته و بهطور طبیعی دارایی سرمایهگذار در این بازار موقتاً بلوکه میشود
این کارشناس بازارهای مالی تأکید کرد: «محدودیت برداشت بهصورت مستقیم برای صندوقها اتفاق نمیافتد، اما در زمان وقوع جنگ، بازار سرمایه بسته میشود. وقتی بورس تعطیل است، فرآیند معاملات، تسویه وجوه و سپردهگذاری نیز متوقف میشود و بهطور طبیعی دارایی سرمایهگذار در بازار سرمایه موقتاً بلوکه میشود. این ریسک مختص صندوقهای طلا نیست و شامل تمام صندوقهای سرمایهگذاری بورسی میشود.»
در شرایط بحرانی، نگهداری ریال و دلار، بر طلا ارجحیت دارد
پورکار درباره سرمایهگذاری در شرایط فعلی در صندوقهای طلای بورسی گفت: «اگر هدف فرد، پوشش ریسک جنگ باشد، به نظرم نباید سراغ طلا برود؛ نه طلای فیزیکی و نه صندوق طلا. در چنین شرایطی، نگهداری وجه نقد، چه ریالی و چه دلاری، اولویت دارد.»
او ادامه داد: «اما اگر فرد قصد سرمایهگذاری داشته باشد و بداند ممکن است سرمایهاش برای مدتی نقد نشود، سرمایهگذاری در صندوقهای طلا میتواند گزینه مناسبی باشد. صندوقهای طلا برای سرمایهگذاری میانمدت و پوشش ریسک تورم مناسب هستند، اما نباید از آنها انتظار نقدشوندگی لحظهای در شرایط بحرانی داشت.»
