نوسان قیمت دلار در سال اوجگیری جنگ ایران و آمریکا
اقتصاد۲۴- سال ۱۴۰۴ پر بوده از انواع نوسانات که لااقل دو جنگ و یک اعتراض وسیع را در خود داشت و تمام سال هم اقتصاد متاثر از این فشارها بود. سال در حالی آغاز شد که از اواخر سال ۱۴۰۳ قیمت هر دلار آمریکا به بیش از ۱۰۰ هزار تومان رسیده بود ولی با آغاز سال ۱۴۰۴ قیمت به سرعت به بیش از ۱۰۰ هزار تومان رسید.
از ماههای آخر ۱۴۰۳ با انتخاب دونالد ترامپ انتظارات تورمی در ایران به شدت افزایش یافت. ترامپ به سرعت پس از ورود به کاخ سفید شروع به تهدید ایران کرد که همین تهدیدات روند افزایش قیمت ارز در ایران را تشدید کرد. در ابتدای سال گذشته هم این روند تهدید آمیز آن قدر ادامه یافت که نرخ هر دلار آمریکا در مدار بیش از ۱۰۰ هزار تومان قرار گرفت و در آن باقی ماند. گرچه از ۲۰ فروردین ماه با طرح آغاز مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن تا حدی از قیمتها کاسته شد.
در اردیبهشت ماه نسبت به دیگر ماههای سال روند آرامتری بر بازارها حاکم بود. هر چند در ۶ اردیبهشت ماه با انفجار بخشی از گمرک شهید رجایی در بندرعباس انتظارات تورمی افزایش یافت، اما این افزایش هم در میانه مذاکرات در جریان، بسیار ناچیز بود به نحوی که در روز بعدی آن دلار سه هزار تومان افزایش یافت و دوباره با گذشت چند روز این اثر هم تخلیه شد.
در روز ۲۳ خرداد ماه اسراییل و ایالات متحده به ایران یورش آوردند تا به این ترتیب جنگ ۱۲ روزه آغاز شود. در روز ۲۳ خرداد ماه که جنگ آغاز شد نرخ هر دلار آمریکا ۸۲ هزار و ۹۸۵ تومان بود. در پایان جنگ ۱۲ روزه، اما باز هم قیمت دلار در همین مدار و با افزایش ۵ تومانی به ۸۲ هزار و ۹۹۰ تومان رسیده بود.
بیشتر بخوانید:قیمت دلار و قیمت یورو امروز سهشنبه ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ + جدول
با این وجود از تیرماه تقریبا مشخص شد که مذاکرات با ایالات متحده لااقل تا زمانی که دولت فعلی بر سرکار است، نتیجه چندانی در پی نخواهد داشت. از اینجا به بعد روند افزایش قیمت دلار شدت گرفت و این همزمان شد با تغییر رویکرد بانک مرکزی به سیاستهای پولی؛ بانک مرکزی تقریبا از میانه سال تصمیم گرفت برای افزایش درآمدهای دولت، به تضعیف ارزش پول ملی دست بزند که هر چند تورم را شدیدا افزایش میدهد، اما درآمدی سهلالوصول را نصیب دولت خواهد کرد. به باور بخش بزرگی از تحلیلگران حاکمیت این رویکرد بر اقتصاد کشور موجب بحران دی ماه ۱۴۰۴ شد.
از میانه مرداد ماه نرخ هر دلار آمریکا از مدار ۸۰ هزار تومانی به کانال ۹۰ هزار تومانی وارد شد و در ادامه این روند از میانه شهریور ماه نرخ هر دلار از ۱۰۰ هزار تومان هم فراتر رفت و این روند تا پایان سال بر اقتصاد حاکم شد. در شهریور ماه البته برجام به طور رسمی نافرجام شد چرا که اروپاییها با اجرای مکانیسم ماشه عملا تیر خلاص را به پیکر نیمه جان آن شلیک کردند. در پاییز روند افزایش قیمت دلار به طور ماهانه ادامه داشت و از آذرماه نرخ هر دلار آمریکا به بیش از ۱۱۰ هزار و بعدتر ۱۲۰ هزار تومان رسید.
دی ماه در شرایطی آغاز شد که شاید کمتر کسی تصور میکرد چه «زمستان داغی» در پیش است. از همان نخستین روز زمستان نرخ هر دلار آمریکا از ۱۳۰ هزار تومان بیشتر شد. ۷ دی ماه نیز با انتخاب ناصر همتی به مقام ریاست بانک مرکزی روند فزاینده قیمتی شدت گرفت. در روز ۱۴ دی ماه دولت به یکباره اقدام به حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی کرد که خود به خود زمینه افزایش بیشتر قیمتها را فراهم آورد. در آن روز هر دلار آمریکا ۱۳۸ هزار و ۵۰۰ تومان بود. ۴ روز بعد که اعتراضات به اوج رسید نرخ هر دلار آمریکا ۱۰ هزار تومان گرانتر شده بود و به ۱۴۷ هزار تومان رسید. چندی بعد که در ۸ بهمن ماه اینترنت وصل شد دوباره ۱۰ هزار تومان بر نرخ هر دلار افزوده شده بود.
بالاترین قیمت تجربه شده نرخ دلار در طول ۱۴۰۴ در ۲۲ بهمن ماه با نرخ ۱۶۳ هزار و ۵۰۰ تومانی به دست آمد. در نخستین روز کاری اسفند ماه هر دلار آمریکا در همین قیمت بود. سال در حالی به پایان رسید که گزارشها نشان میدهند بازار ارز در روزهای کم فروغ هر دلار آمریکا را در ۲۸ اسفند ۱۵۶ هزار تومان تعیین کرد.
