پایداری زنجیره فولاد کشور در صنعت خودروسازی
اقتصاد۲۴-در روزهایی که شایعاتی درباره احتمال اختلال در تولید فولاد کشور به گوش میرسد، نگرانیهایی میان فعالان صنعتی و خودروسازان شکل گرفته است. فولاد نهتنها ستون فقرات بسیاری از صنایع مادر محسوب میشود، بلکه برای صنعت خودرو به منزله شریان حیاتی زنجیره تولید است.
با این حال، ارزیابیهای تازه وزارت صنعت، معدن و تجارت از وضعیت واحدهای بزرگ فولادی کشور، حاکی از ثبات و ادامه تولید در سطح طبیعی است.
محمدصادق مفتح، قائممقام وزیر صمت، تأکید میکند: «تولید فولاد در کشور بدون وقفه ادامه دارد و حملات اخیر، صرفاً خسارتهایی جزئی در بخشهای محوطهای برخی شرکتها ایجاد کرده که ارتباطی با خطوط تولید نداشته است.» او میگوید: «در هفتههای اخیر حتی کاهش تولید فولاد را تجربه نکردهایم و آمارها نشان میدهد ظرفیت واحدهای بزرگ فولاد، شامل فولاد مبارکه و فولاد خوزستان، حفظ شده است.» نگرانی فعالان صنعتی عمدتاً از زاویه تأمین فولاد برای خودروسازی مطرح میشود. در سالهای گذشته، بخش عمدهای از ورقهای مصرفی در تولید خودروها توسط این شرکتهای فولادی تأمین میشده و هرگونه اختلال در روند تأمین میتواند زنجیره تولید را دچار تأخیر کند. مفتح در همین زمینه یادآور میشود: «وزارت صمت برای اطمینان از پایداری عرضه فولاد به صنایع داخلی، بهویژه خودروسازی، برنامههای جبرانی مختلفی تدارک دیده است. در صورتی که به هر دلیل، میزان تولید کاهش یابد، اولویت تأمین با صنایع داخلی خواهد بود و صادرات در مرحله دوم قرار میگیرد.»
او البته تأکید میکند: «فعلاً نیازی به چنین تعدیلهایی نیست و وضعیت تولید و صادرات هر دو در حالت عادی قرار دارند.» به گفته این مقام مسئول، سیاست دولت حفظ توازن میان ادامه تولید در داخل و حضور در بازارهای خارجی است؛ چراکه صادرات فولاد از منظر ارزآوری و تثبیت جایگاه ایران در زنجیره جهانی ارزش افزوده، جنبه راهبردی دارد.
فولاد و تأثیر بر خودروسازی ایران
در بخش خودروسازی نیز، آمارها نشان میدهد، خطوط تولید خودروسازان کشور همچنان فعالاند. مفتح در این باره میگوید: «در حال حاضر همه مجموعههای خودروسازی در حال فعالیت هستند و ما هیچ کاهش معناداری در آمار تولید خودرو مشاهده نکردهایم. مواد اولیه مورد نیاز، ازجمله فولاد، به صورت مستمر تأمین میشود و تولید خودرو طبق برنامه ادامه دارد.» او نتیجه میگیرد که حتی در دوران افزایش فشارهای عملیاتی، پایداری تولید کشور حفظ شده و تمهیدات لازم برای مدیریت شرایط پیشبینیناپذیر اندیشیده شده است.
لزوم تقویت انبارهای استراتژیک
با وجود اطمینانبخشیهای رسمی، برخی کارشناسان اقتصادی بر لزوم تقویت انبارهای استراتژیک مواد اولیه، به ویژه فولاد، در دورههای بحرانی تأکید دارند. کارشناسان معتقدند، اگرچه ظرفیت تولید فولاد در کشور بالاست، اما نبود سیاست ذخیرهسازی مواد اولیه میتواند ریسک زنجیره تأمین را افزایش دهد. همچنین پیشنهاد میشود در شرایط خاص، شبکه توزیع فولاد میان صنایع بزرگ با سازوکار نظارت لحظهای و اولویتبندی روشن انجام گیرد تا بخشهایی که بیشترین اثر را بر رشد اقتصادی دارند، در اولویت تأمین قرار گیرند. لازم به ذکر است که صنعت فولاد ایران طی سالهای گذشته به یکی از محورهای توسعه صنعتی کشور تبدیل شده و ایران جزو ۱۰ کشور نخست تولیدکننده فولاد در جهان به شمار میرود. این جایگاه، هرگونه خبر درباره آسیب یا اختلال در چرخه تولید فولاد را در کانون توجه رسانهها و فعالان صنعتی قرار میدهد.
در نهایت، مفتح مجدداً تاکید میکند: «تولید فولاد با ظرفیت کامل در جریان است، صادرات بدون تغییر ادامه دارد و تأمین مواد اولیه برای صنایع داخلی، به ویژه خودروسازی، در اولویت سیاستهای دولت قرار گرفته است.» او افزود: «با این حال، موضوع تابآوری زنجیره تأمین و ایجاد سازوکارهای پشتیبان در شرایط اضطراری همچنان از دغدغههای دولت و وزارت صمت در شرایط جنگی است؛ دغدغهای که نه فقط به فولاد، بلکه به همه حلقههای حیاتی صنایع مادر کشور مربوط میشود.»
