ابوظبی قربانی جنگ ترامپ؛ از تخریب پالایشگاهها تا کمبود دلار/ ماجرای درخواست کمک مالی از واشنگتن
اقتصاد۲۴- جنگ ایران و آمریکا که وارد هفتمین هفته خود شده، حالا ابعاد اقتصادی بیسابقهای پیدا کرده است. والاستریت ژورنال در گزارشی از مذاکرات محرمانه امارات با واشنگتن پرده برداشته که در آن ابوظبی نه تنها درخواست کمک مالی اضطراری کرده، بلکه با طرح جدی جایگزینی دلار با یوان چین در معاملات نفتی، آمریکا را در حساسترین نقطه اقتصاد جهانی نشانه رفته است.
امارات در محاصره آتش و کمبود دلار
بر اساس گزارش اختصاصی والاستریت ژورنال که روز یکشنبه منتشر شد، امارات در هفتههای اخیر گفتوگوهایی را با آمریکا برای دسترسی به منابع مالی اضطراری آغاز کرده است. خالد محمد بالاما، رئیس بانک مرکزی امارات، در دیدارهایی با اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا و مقامات فدرال رزرو در واشنگتن، پیشنهاد ایجاد یک خط تبادل ارزی را مطرح کرده است.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، مقامهای اماراتی در این گفتوگوها صراحتاً اعلام کردند که «تصمیم دونالد ترامپ برای حمله به ایران، این کشور را وارد یک درگیری پرهزینه کرده که پیامدهای آن ممکن است ادامهدار باشد». ابوظبی تأکید کرده که تاکنون از بدترین پیامدهای اقتصادی عبور کرده، اما در صورت تشدید اوضاع، «ممکن است به یک شریان مالی جدید نیاز پیدا کند.»
ایران چه بلایی سر امارات آورد؟
جنگی که از نهم اسفند آغاز شد، تنها به تلفات انسانی محدود نماند. ایران طی ۱۰۰ مرحله از عملیات وعده صادق ۴، ضربات سنگینی به زیرساختهای امارات وارد کرد. بر اساس گزارشها این تاسیسات مهم اماراتی هدف حملات ایران قرار گرفت:
- حبان که یک تأسیسات گازی تحت مالکیت اکسون موبیل و شورون است، هدف حملات موشکی قرار گرفت.
- الرویس که یک مجتمع پتروشیمی آمریکایی است که سوخت نیروهای مسلح آمریکا و تجهیزات نظامی اسرائیل را تأمین میکرد، با آتشسوزی گسترده مواجه شد.
ضمناً وزارت دفاع امارات اعلام کرده که ایران بیش از ۲ هزار و ۸۰۰ فروند پهپاد و موشک به سمت این کشور شلیک کرده است.
البته امارات نیز برخی اقدامات علیه تهران در جریان جنگ انجام داد که تبعات زیادی برای کشور داشت. ابوظبی در جریان جنگ اقدام به توقیف داراییهای ایرانیان مقیم این کشور کرده و چندین سرمایهگذار ایرانی را اخراج کرده است. این اقدامات که در سایه جنگ تشدید شده، ضربه سنگینی به روابط تجاری دیرینه دو طرف وارد کرد. در همین حال حجم تجارت ایران با امارات متحده عربی در سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۷ میلیارد دلار معادل ۲۴ درصد کل تجارت سالانه ایران بوده است که خود حکایت از تبعات شدید این اقدام امارات علیه تهران دارد.
ابوظبی، واشنگتن را تهدید کرد؛ دلار در خطر؛ یوان در کمین.
اما مهمترین بخش گزارش والاستریت ژورنال، هشدار صریح امارات به واشنگتن است: «اگر امارات با کمبود دلار مواجه شود، ممکن است مجبور شود از یوان چین یا ارزهای سایر کشورها در فروش نفت و سایر معاملات استفاده کند.» این اظهارات که عملاً سیستم پترودلار را نشانه رفته است، میتواند تهدیدی مهم برای واشنگتن محسوب شود و عملاً تهدید ضمنی برای جایگاه دلار به عنوان ارز غالب جهانی محسوب میشود. دلار تا حد زیادی به دلیل استفاده تقریباً انحصاری آن در معاملات نفتی در صدر ارزهای جهان قرار دارد. اگر امارات که یکی از بازیگران کلیدی اوپک است، به سمت یوان حرکت کند، زنجیرهای از کشورهای نفتی ممکن است از آن پیروی کنند. این همان سناریویی است که ایران و روسیه سالها دنبال میکردند و حالا جنگ آن را شتاب بخشیده است.
مشاور پیشین بنزاید: پایگاههای آمریکا را ببندید
در اقدامی بیسابقه، عبدالله خالق عبدالله، مشاور پیشین محمد بن زاید آل نهیان، سومین رئیس امارات متحده عربی و حاکم ابوظبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امارات متحده عربی دیگر به آمریکا برای دفاع از آن نیازی ندارد، چراکه در حملات ایران ثابت کرد قادر به دفاع شایسته از خود است!»
او افزود: «زمان فکر کردن به بستن پایگاههای آمریکا فرا رسیده است، چراکه آنها باری بر دوشند، نه یک دارایی راهبردی.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که امارات عملاً از آمریکا درخواست کمک مالی کرده است و شاید تهدیدی ضمنی برای پیشبرد مذاکرات با واشنگتن محسوب میشود.
امارات قربانی جنگ ترامپ؟
تحلیل والاستریت ژورنال حاکی از آن است که امارات خود را قربانی تصمیمگیریهای واشنگتن میداند. این کشور که سالها به عنوان «دبی، بهشت امن سرمایهگذاران» تبلیغ میشد، حالا با خروج سرمایهگذاران، تخریب زیرساختهای انرژی و بحران نقدینگی دلار مواجه است. مهمتر از همه ابوظبی برای جذب سرمایهها نیاز جدی به تامین امنیت سرمایه دارد، موضوعی که با ورود خاورمیانه به جنگ مورد تردید جدی قرار گرفته است و آینده اقتصادی این کشور را با ابهام مواجه کرده است.
با اینحال به نظر میرسد بعید باشد که واشنگتن خط اعتباری رسمی فدرال رزرو را در اختیار ابوظبی قرار دهد، اما تهدید امارات برای روی آوردن به یوان، زنگ خطری برای کاخ سفید است. نباید فراموش کرد که جنگ اوکراین نشان داد تحریمهای مالی میتوانند کشورها را به سمت ارزهای جایگزین سوق دهند و حالا جنگ خلیج فارس دارد همان مسیر را با سرعت بیشتری طی میکند. این موضوعی است که آژیر خطر برای حاکمیت دلار در جهان را روشن میکند.
