کارنامه یکماهه گواهیهای سپرده کالایی/ قیر رتبه اول را کسب کرد
اقتصاد۲۴- در بازه زمانی پس از وقوع تنشهای نظامی و افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی در اسفند ۱۴۰۴، بازارهای مالی ایران با شرایطی کمسابقه از نااطمینانی و اختلال در معاملات مواجه شدند؛ بهطوریکه بازار سهام با محدودیتهای جدی روبهرو شد و سرمایهها بهسمت داراییهای امن حرکت کردند.
در این میان، بررسی عملکرد بازارهای مختلف نشان میدهد که گواهیهای سپرده کالایی در بورس کالای ایران، بهعنوان یکی از ابزارهای مبتنی بر داراییهای واقعی، توانستهاند در این دوره پرتلاطم نقش پررنگی در حفظ ارزش سرمایه و حتی خلق بازدهی ایفا کنند. دادههای یکماهه منتهی به ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ حاکی از آن است که این بازار در مقایسه با سایر بازارهای مالی، عملکردی قابل توجه و در بسیاری از موارد برتر داشته و توانسته توجه سرمایهگذاران را در شرایط جنگ، پساجنگ و آتشبس به خود جلب کند. این گزارش با تمرکز بر دادههای رسمی بورس کالای ایران، به بررسی بازدهی گواهیهای سپرده کالایی در بازه مذکور پرداخته و تصویری کلی از برندگان و بازندگان این دوره پرریسک ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد داراییهای کالایی در شرایط بحران، به یکی از مهمترین پناهگاههای سرمایه و ابزارهای بازدهساز تبدیل شدهاند.
در تاریخ ۹ اسفند ماه سال ۱۴۰۴، وقوع حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، بهعنوان یکی از مهمترین شوکهای ژئوپلیتیکی سال پس از جنگ ۱۲ روزه، تأثیر عمیقی بر فضای اقتصادی و مالی کشور برجای گذاشت. این رخداد، نهتنها باعث افزایش قابل توجه سطح نااطمینانی در میان فعالان اقتصادی شد، بلکه بهسرعت ریسکهای سیستماتیک را در بازارهای مالی تشدید کرد و در نهایت به تعلیق معاملات در بخش سهام از بازار سرمایه انجامید.
حرکت سرمایهها به بازارهای کمریسک
در چنین شرایطی، رفتار سرمایهگذاران بهطور طبیعی به سمت الگوهای کلاسیک مدیریت ریسک متمایل شد؛ بهگونهای که پدیده فرار به سمت داراییهای امن بهوضوح در جریان سرمایهها قابل مشاهده بود. در روزهای ابتدایی پس از این رویداد، بازار سهام با محدودیتها و توقفهایی مواجه شد و عملاً امکان نقدشوندگی و تصمیمگیری فعال برای بسیاری از سرمایهگذاران محدود شد. با این حال، برخی ابزارهای مالی از جمله صندوقهای درآمد ثابت، به فعالیت خود ادامه دادند و توانستند در این فضای پرتنش، بازدهی باثبات و قابل قبولی را برای سرمایهگذاران فراهم کنند. این صندوقها با اتکا به ترکیب داراییهای کمریسک و مدیریت حرفهای، نقش یک پناهگاه موقت برای سرمایهها را ایفا کردند. اما در این میان، بازاری که بیش از سایر بخشها توجه تحلیلگران و فعالان اقتصادی را به خود جلب کرد، بازار گواهیهای سپرده کالایی در بورس کالای ایران بود. این بازار که معاملات آن از تاریخ ۲۴ اسفند ماه ۱۴۰۴، یعنی در میانه تنشهای نظامی و در اوج فضای نااطمینانی، مجدداً فعال شد، توانست عملکردی فراتر از انتظار را به ثبت برساند. در واقع، آغاز معاملات این گواهیها در چنین مقطع حساسی، فرصتی کمنظیر برای سنجش رفتار سرمایهگذاران در مواجهه با بحران و بررسی نقش داراییهای واقعی در مدیریت ریسک فراهم آورد. بررسیها نشان میدهد که بازار گواهیهای سپرده کالایی نهتنها در دوران جنگ، بلکه در دوره پس از آن و حتی در جریان آتشبس دو هفتهای نیز به یکی از جذابترین و پربازدهترین مقاصد سرمایهگذاری تبدیل شد. این در حالی است که بسیاری از بازارهای موازی یا با رکود مواجه بودند یا نوسانات شدید و غیرقابل پیشبینی را تجربه میکردند. در چنین فضایی، داراییهای مبتنی بر کالا، بهدلیل ماهیت فیزیکی، شفافیت قیمتی و ارتباط مستقیم با متغیرهای بنیادین اقتصاد، توانستند جایگاه ویژهای در سبد سرمایهگذاران پیدا کنند.
کارنامه یکماهه گواهیهای سپرده کالایی
در این گزارش، با استناد به دادههای رسمی منتشرشده در سایت بورس کالای ایران، عملکرد گواهیهای سپرده کالایی در بازه زمانی یکماهه، از ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ مورد بررسی قرار گرفته است. مبنای محاسبه بازدهی، قیمتهای پایانی این داراییها در ابتدا و انتهای دوره بوده و تلاش شده تا تصویری دقیق، مستند و تحلیلی از رفتار این بازار در یکی از حساسترین مقاطع زمانی اقتصاد ایران ارائه شود. دادههای استخراجشده نشان میدهد که در بازه زمانی مورد بررسی، عمده گواهیهای سپرده کالایی با رشد قیمتی همراه بودهاند و در برخی موارد، بازدهیهای کمسابقه و حتی شگفتانگیزی را به ثبت رساندهاند. این روند را میتوان حاصل برهمکنش چند عامل کلیدی از جمله افزایش انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز، اختلال در زنجیرههای تأمین و افزایش تمایل سرمایهگذاران به داراییهای فیزیکی دانست. در ادامه، این داراییها بر اساس میزان بازدهی، از بیشترین تا کمترین، مورد بررسی قرار میگیرند.
قیر، رتبه اول بازدهی گواهیهای کالایی
در رتبه نخست، گواهی سپرده کالایی قیر با بازدهی ۷۷.۳ درصد با ثبت بالاترین بازدهی در میان تمامی داراییها، بهعنوان برنده مطلق این دوره شناخته میشود. قیمت این دارایی از ۳۷۶,۳۱۰ ریال به ۶۶۷,۲۹۲ ریال افزایش یافت. این جهش قیمتی را میتوان ناشی از افزایش قیمت انرژی و محدودیتهای عرضه در شرایط جنگی دانست. وابستگی این بازار به متغیرهای انرژی باعث میشود که در شرایط بحران، نوسانات شدیدتری را تجربه کند و همین موضوع باعث شد قیر در صدر بازدهیها قرار بگیرد. در رتبه دوم، گواهی سپرده کالایی میلگرد با بازدهی ۵۱.۸ درصد قرار دارد. قیمت آن از ۴۱۴,۴۵۹ ریال به ۶۲۸,۹۷۷ ریال رسید. رشد این محصول ناشی از افزایش انتظارات تورمی، رشد هزینههای ساختوساز و اختلال در عرضه است و نشان میدهد بازار مصالح ساختمانی در این دوره با فشار قیمتی جدی مواجه بوده است. در رتبه سوم، گواهی سپرده کالایی خودروی T۹ کرمانخودرو با بازدهی ۲۵ درصد قرار میگیرد. قیمت آن از ۴,۴۳۸,۱۸۷ ریال به ۵,۵۴۸,۵۴۹ ریال افزایش یافت. در رتبه چهارم، گواهی سپرده کالایی زعفران با بازدهی ۱۴.۶ درصد قرار دارد. در رتبه پنجم، گواهی سپرده کالایی مس کاتد با بازدهی ۹.۵ درصد قرار میگیرد. در رتبه ششم، گواهی سپرده گندله سنگآهن با بازدهی ۵.۶ درصد قرار دارد. در رتبه هفتم، گواهی سپرده تمام سکه با بازدهی ۵.۳ درصد قرار دارد. در رتبه هشتم، گواهی سپرده شمش طلای ۹۹۵ با بازدهی ۴، ۱ درصد ثبت شده است. در رتبه نهم، گواهی سپرده کالایی شمش روی با بازدهی ۲.۷ درصد کمترین بازدهی مثبت را ثبت کرده است. در رتبه دهم، گواهی سپرده کالایی شمش نقره ۹۹۹.۹ با بازدهی منفی ۱۴.۶ درصد تنها دارایی با بازدهی منفی در این دوره بوده است.
منبع: صدای بورس
