
اقتصاد۲۴- نشریه آمریکایی «اوراسیا ریویو» (Eurasia Review) امروز (یکشنبه) در یک یادداشت تحلیلی نوشت: شوک انرژی مرتبط با آمریکا و ایران از یک تکانه کالایی به بحرانی ژئوپلیتیکی و ساختاری تبدیل شده است و آسیا بهدلیل وابستگی شدید به واردات نفت و الانجی در کانون آن قرار دارد. پیامدهای جهانی این بحران دیگر قابل اجتناب نیست.
به گفته این نشریه، کندی رشد اقتصاد آسیا تاثیر شدیدی روی دیگر اقتصادهای جهان خواهد داشت.
در ادامه این یادداشت آمده است: این شوک انرژی به آسیا از چهار مسیر مختلف به اقتصاد این منطقه منتقل میشود. در بخش نفت، افزایش «حق بیمه ریسک» ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی با محدودیت واقعی عرضه بهدلیل اختلال در تنگه هرمز همزمان شده است.
عرضه الانجی شاهد محدودیتی شدیدتر از نفت بوده و موجب تنگنای ساختاری در تراز گاز آسیا شده است. در عین حال، جایگزینی زغالسنگ در آسیا بهویژه در چین، هند و کشورهای جنوبشرق آسیا با جهش تقاضای کوتاهمدت روبهرو شده است.
در بُعد اقتصادی، کشورها با تورم وارداتی، فشار بر نرخ ارز و دوگانگی دشوار میان حمایت یارانهای و ثبات مالی دستوپنجه نرم میکنند.
این شوک دیگر افزایش موقتی قیمت نیست، بلکه بازآرایی پایدار در عرضه انرژی است.
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده است که برداشت گسترده از ذخایر نفتی رخ خواهد داد. اختلال در عرضه الانجی در اوج بحران، حدود ۲۰ درصد از جریان جهانی الانجی را حذف میکند که زنجیرههای تأمین آسیا را بهشدت فشرده خواهد کرد.
آنچه در آسیا رخ میدهد، محدود به این منطقه نخواهد ماند. در ماههای آینده، پیامدهای منفی آن در سراسر جهان احساس خواهد شد.
آسیا همچنان موتور رشد اقتصاد جهانی است؛ چین و هند بهتنهایی حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد از رشد افزایشی تولید ناخالص داخلی جهان را تأمین میکنند و دیگر اقتصادهای بزرگ آسیایی مانند اندونزی، کره جنوبی، ویتنام و مجموعه آسهآن نیز ۱۰ تا ۱۲ درصد دیگر به آن میافزایند.
در میانمدت انتظار میرود سهم آسیا از رشد جهانی بیشتر شود چرا که اقتصادهای غربی تحت تأثیر عوامل جمعیتی، شهرنشینی و بهرهوری در خدمات و تولید با کندی مواجه میشوند.
با این حال، یک بحران شدید انرژی، بهویژه اگر به کمبود پایدار نفت و الانجی منجر شود، میتواند تولید صنعتی، مصرف واقعی و سرمایهگذاری در این اقتصادها را بهشدت کاهش دهد و در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ رشد جهانی را ۱ تا ۲ درصد پایین بیاورد.
کندی رشد آسیا اثر دومینویی قابلتوجهی روی آمریکا و اروپا از طریق تجارت، سرمایهگذاری و کانالهای مالی خواهد داشت. کاهش تقاضای آسیا صادرات ماشینآلات، الکترونیک و کالاهای مصرفی این مناطق را تضعیف میکند. افزایش قیمت انرژی نیز هزینههای صنعتی و مصرفی را بالا نگه میدارد. بازارهای مالی ممکن است با نوسان بیشتر روبهرو شوند و اختلال در جریان سرمایه تشدید شود.
در ژاپن، ترکیب وابستگی انرژی و ضعف تقاضای منطقهای میتواند رشد را بهشدت محدود کند؛ در حالی که اروپا و آمریکا با افت تولید صنعتی و کاهش مصرف واقعی مواجه خواهند شد و فشار منفی ناشی از شوک انرژی آسیا بر اقتصاد جهانی تقویت خواهد شد.