
اقتصاد۲۴- جام جهانی در کنار هیجان فوتبالی، یکی از مهمترین رویدادهای اقتصادی جهان هم به شمار میآید. این تورنمنت میتواند از مسیر گردشگری، حملونقل، خدمات، تبلیغات و اشتغال، اثر مستقیم و غیرمستقیم بر اقتصاد جهانی بگذارد.
«حسامالدین ابرقویی» و «سپیده صابری» در اکوایران نوشتند: طبق گزارش فیفا، جام جهانی ۲۰۲۶ حدود ۸۰ میلیارد دلار درآمد ناخالص برای اقتصاد جهان ایجاد میکند و نزدیک به ۴۱ میلیارد دلار هم به تولید ناخالص داخلی جهانی اضافه خواهد کرد. در کنار این ارقام، پیشبینی شده که بیش از ۹ میلیارد دلار درآمد مالیاتی برای دولتها ایجاد شود و حدود ۸۲۴ هزار شغل تمام وقت نیز در نتیجه این رویداد شکل بگیرد. این یعنی جام جهانی فقط یک مسابقه نیست، بلکه یک چرخه بزرگ اقتصادی است که از فروش بلیت تا اقامت، حملونقل و مصرف خدمات را درگیر میکند.
جام جهانی امسال از چند جهت با دورههای قبل تفاوت دارد. برای نخستین بار، فیفا فروش بلیت را به شکل مستقیم در اختیار گرفته و از قیمتگذاری پویا استفاده میکند. در این روش، هرچه تقاضا برای یک مسابقه بیشتر باشد، قیمت بلیت هم بالاتر میرود. علاوه بر این، بازار رسمی خرید و فروش مجدد بلیت راهاندازی شده که از هر دو طرف معامله ۱۵ درصد کارمزد میگیرد.
نتیجه این تغییرات، بالا رفتن محسوس هزینه تماشای حضوری بازیهاست. برآوردها نشان میدهد میانگین قیمت رسمی بلیت بازیهای گروهی حدود ۲۰۰ دلار خواهد بود که نسبت به جام جهانی قطر نزدیک به سه برابر شده است. در مورد بازی فینال، قیمتها حتی میتواند به دو هزار دلار و بیشتر هم برسد. برای هوادارانی که بخواهند هر سه بازی تیم ملی خود را ببینند، هزینه نهایی در برخی کشورها به چند هزار دلار میرسد. این ارقام نشان میدهد که جام جهانی ۲۰۲۶ به یکی از گرانترین رویدادهای ورزشی تاریخ تبدیل شده است.
در کنار این درآمدها، فیفا نیز از این رویداد بهره زیادی میبرد. بیشترین بخش درآمد فیفا از حق پخش مسابقات تأمین میشود، اما در این دوره، فروش مستقیم بلیت و بازار بازفروش نیز درآمد آن را افزایش داده است. از سوی دیگر، هزینههای فیفا هم رشد کرده و مهمترین آنها پرداخت جوایز به تیمهاست. بودجه جوایز جام جهانی امسال بیش از ۷۰۰ میلیون دلار است و از آنجا که تعداد تیمهای حاضر از ۳۲ به ۴۸ رسیده، این رقم نسبت به دورههای قبل افزایش یافته است.
تیم قهرمان ۵۰ میلیون دلار دریافت خواهد کرد و این جایزه میان فدراسیون، کادر فنی و بازیکنان تقسیم میشود. برآوردها نشان میدهد سهم هر بازیکن تیم قهرمان میتواند به حدود ۶۰۰ هزار دلار برسد. این ارقام ثابت میکند که جام جهانی، فراتر از یک رقابت ورزشی، یک پروژه بزرگ اقتصادی است.
فوتبال در جهان امروز فقط سرگرمی نیست. جام جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد که این ورزش میتواند کیک اقتصاد جهانی را بزرگتر کند، برای کشورها درآمد ایجاد کند و حتی در رشد اقتصاد ورزش نقش داشته باشد. با این حال، افزایش هزینهها و تجاری شدن بیشتر این رویداد، انتقادهایی را هم به همراه داشته است. با وجود این، واقعیت روشن است: جام جهانی یکی از مهمترین موتورهای اقتصادی ورزش در جهان باقی مانده و اثرات آن از زمین فوتبال بسیار فراتر میرود.