
اقتصاد۲۴- این روزها اگر گذارتان به بازار سنگفرششده سبزه میدان یا پاساژهای طلای پایتخت افتاده باشد، یا حتی اگر اخبار مربوط به قیمت طلا را در رسانهها دنبال کرده باشید؛ حتما متوجه نگرانیها و ابهامات عمیق خریداران و فروشندگان شدهاید. بازار طلا در ایران مدتی است که وارد آرامش پیش از طوفان شده است؛ وضعیتی که بسیاری از کارشناسان آن را «آتش زیر خاکستر» تعبیر میکنند. در این فضا، سوالی که ذهن هر شهروند ایرانی - از سرمایهگذاران دانه درشت گرفته تا تودههای مردم که به دنبال حفظ ارزش داراییهای خرد خود هستند- را به خود مشغول کرده، این است که الان وقت خرید طلا است یا فروش آن؟
در حالی که برخی از زمزمهها، از جهش طلا به سمت کانالهای غیرقابلباور ۳۰ میلیون تومانی حکایت دارد، نگاهی به آمارها و تحلیل کارشناسان استخوانخردکرده این حوزه، تصویر واقعیتر و دقیقتری از آینده پیش روی ما میگذارد.
بر اساس آخرین آمارهای رسمی و دادوستدهای جاری در بازار تهران (خرداد ۱۴۰۵)، بازار طلا و سکه روند کاهشی ملایمی را تجربه میکند. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار که مدتی در کانالهای بالاتر در نوسان بود، هماکنون به محدوده ۱۸ میلیون و ۴۸ هزار تومان عقبنشینی کرده است. اونس جهانی طلا نیز با ریزش سنگین حدود ۹۴ دلاری نسبت به روزهای گذشته، روی عدد ۴۳۲۹ دلار ایستاده است.
این ریزش در بازار سکه نیز خود را نشان داده؛ به طوری که سکه امامی به کانال ۱۸۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان سقوط کرده و نیمسکه و ربعسکه به ترتیب در بازههای ۹۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و ۵۳ میلیون تومان دست به دست میشوند. اما نکته اینجاست که چرا با وجود ریزش سنگین اونس جهانی، شیب سقوط طلا در بازار داخلی ایران تا این حد مقاومت نشان میدهد و به کندی پیش میرود؟
یکی از کلیدیترین شاخصهایی که تحلیلگران اقتصادی برای سنجش سلامت یا التهاب بازار به آن استناد میکنند، مفهوم «حباب» است. گزارشهای میدانی و تحلیل فعالان بازار نشان میدهد در حال حاضر طلای داخلی با یک «حباب منفی» جدی دستوپنجه نرم میکند. این یعنی قیمت طلا در بازار ایران، چیزی حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار تومان در هر گرم، ارزانتر از ارزش واقعی آن بر اساس نرخ برابری جهانی است.
بیشتر بخوانید: طلا بخریم یا منتظر ریزش قیمت باشیم؟ / از شایعه طلای ۳۰ میلیون تومانی تا پشت پرده کفسازی قیمت طلا در بازار داخلی
از سوی دیگر، حباب انواع سکه نیز به پایینترین حد خود در یک سال اخیر رسیده است. این حباب منفی و کاهش چشمگیر حباب سکه، یک پیام واضح برای اهالی بازار دارد و آن این است که تقاضای سفتهبازی و هیجانی در بازار به شدت افت کرده و بازار در یک حالت رکود ساختاری فرو رفته است. مردم تنها برای رفع نیازهای ضروری و فوری خود اقدام به خرید و فروش میکنند و ویترین مغازهها بیش از آنکه مشتری به خود ببیند، شاهد تماشاگران وضعیت موجود است.
اما بگذارید به جذابترین و در عین حال دلهرهآورترین بحث بازار بپردازیم؛ آیا گرمی ۳۰ میلیون تومان واقعیت دارد؟
بررسیهای دقیق فنی کارشناسان ارشد بازار نشان میدهد که اگرچه رسیدن فوری به رقم ۳۰ میلیون تومان در کوتاهمدت کمی دور از ذهن و ناشی از هیجانات کلامی بازار است، اما پتانسیل رشد طلا بسیار جدی است. تحلیلگران برجسته با تکیه بر نرخ تورم ساختاری، فضای ابهامآلود اقتصادی و وضعیت «نه جنگ و نه صلح» در روابط بینالملل، معتقدند قیمت طلا در ماههای آینده و به ویژه نیمه دوم سال جاری، پتانسیل خیزش بزرگی دارد.
پیشبینیهای فنی حاکی از آن است که در صورت تداوم شرایط فعلی اقتصاد کلان و عدم گشایشهای جدی ارزی، حرکت هر گرم طلای ۱۸ عیار به سمت محدوده ۲۳ تا ۲۶ میلیون تومان در ماههای آینده کاملاً محتمل و روی نمودارها در دسترس است. این صعود، در واقع واکنش طبیعی بازار به واقعیتهای کف اقتصادی کشور است که خود را در پشت سد مدیریت فشرده بازارساز پنهان کرده است.
در چنین اتمسفر پیچیدهای، بالاخره باید بخریم یا بفروشیم؟ پاسخ به این سوال نیازمند تفکیک بازه زمانی سرمایهگذاری است. اگر با هدف کسب سود چند هفتهای یا چند روزه وارد بازار میشوید، اکنون زمان پرریسک و خطرناکی است. بازارساز با ابزارهای کنترلی خود و تزریقهای قطرهچکانی، اجازه نوسانات شدید سینوسی را در کوتاهمدت نمیدهد و رکود حاکم بر بازار ممکن است سرمایه شما را قفل کند.
وضعیت برای خریدارانی که نگاه بلندمدت داشته و برای حفظ ارزش پول خود وارد بازار شدهاند، اما وضعیت متفاوت است. با توجه به وجود حباب منفی در بازار (ارزانتر بودن طلا در داخل نسبت به ارزش جهانی) و همچنین پیشبینی رشد طلا به کانالهای ۲۳ تا ۲۶ میلیون تومانی در نیمه دوم سال، کارشناسان معتقدند «دست نگه داشتن» برای فروش طلای فعلی منطقیتر است. از سوی دیگر، خرید پلهای در روزهای ریزش ملایم کنونی، میتواند یک سپر دفاعی امن در برابر تورم برای ماههای آینده ایجاد کند.
یکی از توصیههای جدی کارشناسان اقتصادی برای کسانی که از ریسکهای فیزیکی بازار طلا (مثل تقلب، سرقت یا اجرتهای کلان مصنوعات طلا) واهمه دارند، کوچ به سمت ابزارهای نوین مالی است. صندوقهای سرمایهگذاری پشتوانه طلا در بورس، این روزها به عنوان یکی از امنترین و شفافترین پناهگاهها برای سرمایههای خرد شناخته میشوند. این صندوقها به دلیل تبعیت مستقیم از فرمول طلا و دلار، سود واقعی بازار را بدون دغدغههای سنتی به سهامداران خود تحویل میدهند و گزینهای هوشمندانه در روزهای ابهام به شمار میروند.
بازار طلا در ایران همیشه نشان داده است که فنر فشردهشده قیمتها تا ابد جمع باقی نمیماند. در روزهایی که بازارساز با چنگ و دندان قیمتها را در کانال ۱۸ میلیون تومانی تثبیت کرده است، هوشمندی اقتصادی حکم میکند که رفتار هیجانی نداشته باشیم؛ چرا که تاریخ اقتصادی ایران ثابت کرده است طلا همواره برنده ماراتنهای طولانیمدت در برابر ریال بوده است.