پاسپورت، ویزا و جامجهانی؛ روایت یک چالش برای فوتبال ایران /تیم ملی چگونه راهی آمریکا میشود؟
اقتصاد۲۴- روز گذشته پس از کشوقوسهای فراوان تکلیف صدور ویزای امریکا برای اعضای کاروان فوتبال ایران جهت حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ مشخص شد. بر این اساس و طبق انتظار با کارشکنی دولت امریکا ویزای دستکم ۱۵ عضو تیم ملی ایران شامل مدیران، اعضای کادرفنی، افراد رسانهای و نفرات مربوط به پشتیبانی و تدارکات صادر نشد.
جمعه شب خبرگزاری رویترز در خبری کوتاه اعلام کرد ویزای بازیکنان تیم ملی ایران برای سفر به امریکا صادر شده است.
تیم ملی ایران که در جام جهانی با تیمهای بلژیک، مصر و نیوزیلند همگروه شده و باید در دو شهر امریکا به مصاف رقبای خود برود پیش از این کمپ خود را به گفته فیفا و به خاطر مخالفت امریکا از میزبانی ایران به مکزیک تغییر داده بود.
ساعاتی بعد الجزیره به نقل از مقامات کاخ سفید با تایید صدور ویزا برای بازیکنان از ریجکت شدن ۱۵ عضو کاروان ایران خبر داد. پیش از این مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده اعلام کرده بود بازیکنان تیم ملی و اعضای کادرفنی ایران ویزا دریافت خواهند کرد، اما برای افراد مرتبط با سپاه ویزایی صادر نخواهد شد.
صبح روز گذشته اسامی افرادی که ویزا برای آنها صادر نشده منتشر گشت: مهدی تاج - رییس فدراسیون/ مهدی محمدنبی - مدیر تیم/ هدایت ممبینی – دبیرکل/ محسن معتمدکیا – مدیررسانه/ مهدی خراطی - مدیراجرایی/ مسعود اردشیر - افسر امنیتی/ مهدی ملکآباد - رییس حراست/ سروش سلماسی- آنالیزور/ مهرپویا اسدی - آنالیزور/ رضا جاودان- تدارکات/ علی افضل - بینالملل/ سیامک قلیچخانی - رسانه/ امید جمالی - رییس بینالملل و محمود اسلامیان - مشاور مهدی تاج.
بیانیه فدراسیون رفتار امریکا را پیگیری میکنیم
بعد از انتشار اسامی افرادی که ویزای آنها رد شده فدراسیون در نخستین واکنش رسمی خود نوشت: در آستانه آغاز رقابتهای جام جهانی فوتبال، دولت امریکا در ادامه اقدامات کینهتوزانه خود علیه تیم ملی کشور عزیزمان در تصمیمی غیرورزشی و البته کاملا سیاسی از صدور ویزای ارکان مهم مدیریتی و اداری تیم ملی فوتبال ایران خودداری کرد؛ تصمیمی که مغایر با قوانین بینالمللی ورزشی است.
این موضوع قطعا توسط فدراسیون فوتبال از طریق فیفا پیگیری شده و فدراسیون جهانی فوتبال به عنوان نهاد مسوول وظیفه دارد ویزای کادر مدیریتی، اجرایی، فنی و پشتیبانی تیم ملی ایران را که هماکنون در اردو حضور داشته و تیم ملی به آنها نیاز مبرم دارد، تا حصول نتیجه نهایی پیگیری و به انجام برساند.
میزبان با رفتار تبعیضآمیز و هدفمند علیه تیم ملی فوتبال ایران محیطی تبعیضآمیز و نابرابر را رقم زد و این یعنی مداخله سیاست در ورزش به بدترین وجه ممکن.
دولت هنجارشکن و قانون ستیز امریکا با تسری رفتارهای کینهتوزانه خود علیه ملت ایران به عرصه ورزش، در عمل امکان برخورداری از شرایط برابر و امکان رقابت بدون تبعیض را از تیم ملی ایران دریغ کرد و اجازه نداد تا کادر سرپرستی تیم ملی در شرایط حساس و مهم رقابتهای جام جهانی در کنار بازیکنان و مربیان خود باشند و موجب افزایش آرامش و تمرکز آنها شوند.
واکنش امریکا: به افراد ضروری ویزا دادیم!
روز گذشته حوالی ظهر وزارت خارجه امریکا در پاسخ به بیبیسی درباره روند صدور ویزا برای اعضای تیم ملی فوتبال ایران و همراهان این تیم جهت حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ اعلام کرد که ویزا تنها برای بازیکنان و افرادی که حضورشان برای تیم ضروری تشخیص داده شده، صادر شده است! وزارت خارجه امریکا از هرگونه توضیح بیشتری خودداری کرد.
ازجمله پاسخ به این سوال که چه کسی تشخیص داده حضور مدیران فدراسیون، سرپرست تیم یا آنالیزورها یا مدیران رسانهای همراه ملیپوشان ضروری نیست؟ طبق پروتکلهای فیفا کاروان تیم ملی فوتبال یک کشور باید شامل همه این افراد باشد؛ به این معنا که مدیر رسانهای یا افسر امنیتی یا اعضای کادرفنی نظیر آنالیزورها بخشی از تیم هستند؛ درست مثل سایر نفرات. اساسا امریکاییها در جایگاهی نیستند که تشخیص بدهند حضور چه کسی برای کاروان یک تیم ملی فوتبال ضروری هست و چه کسی نیست.
امریکای سیاسیباز و فیفای ناتوان
عدم صدور ویزا برای تمام اعضای کاروان ایران جهت حضور در جام جهانی حتی پیش از شروع جنگ اخیر نیز قابل پیشبینی بود. با این حال انتظار میرفت دست کم قوانین فیفا در مورد رویداد معتبر و بزرگی نظیر جام جهانی بتواند رویکرد همیشه خصمانه امریکا در صدور ویزا برای ورزشکاران ایران را تغییر بدهد، اما مشخص شد که چنین نیست. امریکا موظف بود طبق دستورالعملها ویزای تمام اعضای کاروان ایران را برای حضور در جام جهانی صادر کند، اما از این کار خودداری کرد. ضمن اینکه پیش از این هم با فشار به فیفا باعث شد کمپ تیم ملی ایران از امریکا به مکزیک تغییر کند. طبق گفته رییسجمهور مکزیک، امریکاییها گفتهاند حاضر نیستند اجازه بدهند اعضای تیم ملی ایران در امریکا اقامت کنند.
در این بین فیفا هم نشان داد توان کافی برای اداره امور را ندارد و به راحتی ریش و قیچی را دست افسران امنیتی و مهاجرتی ایالات متحده سپرده است. فیفا تصور کرده همین که ویزای بازیکنان و کادرفنی –آن هم نه همه اعضا- صادر بشود کافی است و دیگر اعتراضی در کار نخواهد بود.
باقی تضمینهای فیفا هم این شکلی است؟
مهدیتاج ماه پیش و پس از حواشی سفرش به کانادا اظهار داشت که در گفتوگو با مقامات فیفا ۱۰ شرط را تعیین خواهد کرد و در صورتی که فیفا برای این ۱۰ شرط تضمین صادر نکند در جام جهانی شرکت نخواهیم کرد.
در روزهای بعد و پس از ملاقات تاج و یکی از مدیران فیفا مشخص شد که قرار نیست تضمینی به ایران داده شود و بحثها در مورد «مشورت و راهنمایی» برای حل کردن مشکلات است. با این حال تاج تا همین روز جمعه عصر در گفتوگوهای پرشمار خود تاکید داشت که فیفا قول صدور ویزا برای همه اعضای کاروان ایران را داده و حتی اگر یک ویزا هم صادر نشود ما در مورد حضور در جام جهانی تجدیدنظر خواهیم کرد.
بیشتر بخوانید:عکس / استایل شیک بیرانوند و طارمی در آستانه جامجهانی
امروز که تکلیف ویزای ایران مشخص شده و همه فهمیدهاند که فیفا امکان دادن تضمین یا تحت فشار قرار دادن دولت امریکا را ندارد علاوه بر سوال مهم «آیا در جام جهانی شرکت میکنیم» -که در ادامه به آن خواهیم پرداخت- سوالهای مهم دیگری هم به وجود میآید.
اولین سوال این است که آیا همه تضمینهای فیفا قرار است مثل تضمین صدور ویزا باشد؟ در این صورت باید بسیار نگران آینده تیم ملی در امریکا باشیم. تضمینهای مربوط به امنیت تیم ملی، تضمین در مورد مدیریت کنفرانسهای خبری و ممنوعیت پرسیدن سوالهای غیرفوتبالی یا آن طور که تاج مدعی شده بود تضمین عدم اجازه ورود پرچمی جز پرچم رسمی به محیط ورزشگاه و باقی موارد. همانطور که پیش از این هم بارها اشاره کرده بودیم سفر به امریکا صرفا با اتکا به تضمینهای ادعایی فیفا به هیچ عنوان تصمیم مناسبی نیست و باید برنامهریزیهای بسیار بیشتری در این زمینه صورت بگیرد.
قرار است ساعتی به امریکا سفر کنیم؟
در گیرودار اخبار مربوط به صدور ویزا تریتا پارسی چهره سیاسی-رسانهای در امریکا با انتشار پیامی در صفحه اکس خود نگرانی بزرگی برای تیم ملی ایران به وجود آورد.
او در صفحه اکس خود مدعی شده که ویزای بازیکنان ایران مشروط به این است که تنها در روز مسابقه از کمپ خود در مکزیک راهی امریکا شوند و بلافاصله پس از انجام بازی هم به تیخوانا در مرز امریکا و مکزیک برگردند. ادعایی که هنوز واکنش رسمی به همراه نداشته است.
پارسی در صفحه اکس خود نوشت: «به بازیکنان جام جهانی ایران ویزای ورود به ایالات متحده اعطا شده. اما اونا شب رو در ایالات متحده نمیمونن. اونا در مکزیک مستقر میشن و سپس برای هر بازی به اونجا پرواز میکنن. یعنی اونا باید در همان روز بازی از طریق اداره مهاجرت ایالات متحده از مرز عبور کنن. این یک فاجعه است.»
پیش از این در گزارشی مربوط به تغییر کمپ تیم ملی به مساله احتمال صدور ویزای ساعتی برای اعضای تیم ملی ایران اشاره کردیم و نوشتیم که این اتفاق نهتنها به شان فوتبال ایران ضربه میزند بلکه از لحاظ فنی یک فاجعه بزرگ برای تیم ملی ایران است. با این حال برخی رسانههای نزدیک به فدراسیون با اشاره به دستورالعملهای فیفا نظیر لزوم تمرین تیم یک روز قبل از مسابقه در زمین بازی و شرکت در کنفرانس خبری، چنین مسالهای را غیرقابل امکان دانستند. با این حال منتقدان تاکید داشتند امروز مشخص شده سیاسیکاری امریکا بر قوانین فیفا ارجحیت دارد.
حال که از خود امریکا خبر میرسد میزبان میخواهد چنین رفتاری با تیم ملی ایران انجام بدهد اوضاع بسیار بغرنج میشود. مخصوصا با اتفاقی که برای تیم ملی عراق رخ داده اوضاع پیچیدهتر هم خواهد شد. روز گذشته خبر رسید چند بازیکن عراق هنگام ورود به خاک امریکا با وجود داشتن ویزا چند ساعت بازداشت و بازجویی شدند. ازجمله ایمن حسین، ستاره عراقی که ۶ ساعت در بازداشت پلیس مهاجرت امریکا بود. سایر بازیکنان هم انگشتنگاری و بازجویی شدند.
برخی رسانهها روز گذشته مدعی شدند ویزایی که برای ایران صادر شده باید از طریق مرز زمینی بین امریکا و مکزیک مورد بررسی قرار بگیرد یعنی امکان پرواز مستقیم بین تیخوانا به فرودگاه محل بازی هم شاید وجود نداشته باشد.
برخی نیز ادعا کردند ایران با پرواز به شهرهای لسآنجلس و سیاتل خواهد رفت، اما هنوز مشخص نیست وضعیت پرواز ایران از تیخوانا به محل برگزاری مسابقاتش به چه شکل است. آیا واقعا قرار است چند ساعت مانده به بازی راهی شهر محل مسابقه شویم و بعد از بازی بلافاصله برگردیم؟ آیا قرار است در این دست کم سه بار مسافرت چند ساعت درگیر بازجویی و انگشتنگاری بشویم؟
در پاسخ به این شایعات خبری به صورت مشترک در اختیار خبرگزاریها قرار گرفت مبنی بر تکذیب ویزای ساعتی. در این خبر آمده است که «طبق پیگیریها این موضوع صحت ندارد و ویزای صادر شده برای تیم ملی، به شکلی است که ملیپوشان میتوانند ۴۸ ساعت پیش از هر دیدار خود در امریکا باشند و پس از برگزاری دیدار، خاک امریکا را ترک کنند.
همانطور که پیش از این هم گفته شده بود طبق پروتکلهای فیفا، نشست خبری سرمربی تیم ملی ایران روز قبل از سه دیدار مرحله گروهی در امریکا برگزار خواهد شد.» تکذیبی که با توجه به شرایط موجود و توضیحات ارائه شده در بالا چندان دلگرمکننده نیست.
نمره صفر برای بخش رسانهای تیم ملی!
درست مثل اتفاقی که برای مهدیتاج و هدایت ممبینی در کانادا رخ داد که ابتدا رسانههای خارجی خبر عدم اجازه ورود به این دو نفر را منتشر کردند، در ماجرای صدور ویزا در ۴۸ ساعت گذشته هم رسانههایی نظیر نیویورکتایمز و الجزیره تبدیل به مرجع خبری پیرامون اخبار مربوط به تیم ملی ایران شدند.
اینکه چرا اخبار مربوط به فوتبال ایران و صدور ویزا برای کاروان فوتبال کشورمان باید از رسانههایخارجی منتشر شود، سوال مهمی است که مدیران رسانهای فدراسیون فوتبال و بخش روابط عمومی عریض و طویل آن باید پاسخ بدهند. معلوم نیستسیاست سکوت، پنهانکاری، انفعال و مصلحتاندیشی که بخش رسانهای فدراسیون احتمالا با هماهنگی مدیران فدراسیون در پیش گرفتهاند تا به امروز چه گلی به سر فوتبال ایران زده که همچنان با قدرت ادامه پیدا میکند؟
این افراد از همین امروز باید یاد بگیرند وقتی سوژه خبر فوتبال ایران است اخبار آن باید ابتدا از رسانه فدراسیون فوتبال ایران منتشر شود نه اتلتیک و الجزیره و...
به جام جهانی میرویم یا نه؟
تیم ملی ایران در مکزیک کمپ خود را برپا میکند و باید تا روز ۲۶ خرداد تصمیم نهایی در مورد حضور ایران در جام جهانی اتخاذ شود. پیش از این تاج در گفتوگو با نیویورکتایمز به شکلی عجیب از دادن اطمینان در مورد برگزاری نخستین بازی تیم ملی مقابل نیوزیلند در جام جهانی امتناع کرد. در روزهای گذشته هم او بارها تاکید کرده بود حتی اگر ویزای یک نفر از اعضای کاروان ایران صادر نشود به جام جهانی نمیرویم. حالا باید دید در حالی که ویزای این همه از نفرات صادر نشده، تکلیف چیست؟ بدون شک عدم حضور افسران امنیتی همراه تیم ملی در شرایطی که ما با امریکا در جنگ هستیم غیر قابل چشمپوشی است. همینطور نبود آنالیزوهای تیم ملی یا مدیران رسانهای (هرچند واقعا مشخص نیست چرا تیم ملی ایران دو مدیر رسانهای دارد!) و باقی افراد.
اگرچه بسیاری از کاربران در فضای مجازی طی ۲۴ ساعت گذشته از مهدی تاج انتقاد کردند که چرا با وجود رد شدن درخواستش برای ویزا امریکا جهت حضور در قرعهکشی و بازگردانده شدن از فرودگاه کانادا به دلیل ریجکت ویزا دوباره درخواست ویزای امریکا داده، اما فارغ از نام افراد حضور مدیران ارشد فدراسیون فوتبال کنار تیم یکی از مسائل مهم و تاثیرگذار به حساب میآید. همچنین غیبت سرپرست تیم که معلوم نیست چرا با وجود دریافت ویزا برای قرعهکشی، در این مرحله ریجکت شده است.
