شوک به بازار نان / یارانه نقدی جایگزین آرد یارانهای میشود؟
اقتصاد۲۴- حدود دو ماه از اجرای مصوبه آزادپز شدن نانواییهای سنگک و بربری در مناطق یک، دو و سه تهران میگذرد. این تصمیم با مجوز کارگروه آرد و نان و با هدف جبران هزینههای بالای اجاره، دستمزد و اداره واحدهای نانوایی در این مناطق اتخاذ شد؛ هزینههایی که ادامه فعالیت با آرد یارانهای را برای بسیاری از نانوایان دشوار کرده بود.
بر اساس این مصوبه، تنها نانواییهایی که مجوز کارگروه آرد و نان مستقر در استانداری را دریافت کردهاند، امکان خروج از نرخهای یارانهای و عرضه نان بهصورت آزادپز را دارند و این موضوع به معنای اختیار کامل همه واحدهای صنفی برای افزایش قیمت نیست.
قیمت نان آزادپز به کجا رسید؟
بررسیها نشان میدهد قیمت نان ساده سنگک و بربری در برخی نانواییهای آزادپز به حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار تومان رسیده و انواع نانهای کنجدی و سبزیجاتدار نیز تا حدود ۷۵ هزار تومان عرضه میشوند؛ ارقامی که برای بسیاری از خانوارها، بهویژه خانوادههای پرجمعیت، هزینه قابل توجهی به همراه دارد.
دولت به دنبال تغییر شیوه پرداخت یارانه نان
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، با اشاره به سازوکار فعلی تأمین آرد یارانهای گفت: دولت گندم را با قیمت ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان از کشاورزان خریداری میکند و آن را با قیمت حدود هزار تومان در اختیار نانوایان سنتی قرار میدهد تا نان یارانهای به دست مردم برسد.
وی افزود: با این حال، دولت معتقد است دقیقترین شیوه حمایت از مردم، پرداخت مستقیم یارانه به مصرفکننده از طریق کالابرگ است؛ روشی که موجب میشود یارانه تا آخرین ریال به حساب خانوارها برسد.
به گفته وزیر جهاد کشاورزی، موضوع تغییر شیوه پرداخت یارانه نان همچنان در مرحله بررسی کارشناسی قرار دارد و هنوز تصمیم نهایی درباره آن اتخاذ نشده است. در صورت تصویب، جزئیات روش اجرای این طرح اعلام خواهد شد.
پرداخت یارانه به مردم؛ راهکار پیشنهادی نانوایان
محمدجواد کرمی، رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران، نیز با اشاره به بررسیهای انجامشده در دولت و مجلس درباره اصلاح نظام یارانه نان گفت: در طرح پیشنهادی، یارانه به جای پرداخت در ابتدای زنجیره، در قالب کالابرگ مستقیماً به مردم اختصاص خواهد یافت.
وی معتقد است انتقال یارانه به انتهای زنجیره، بسیاری از مشکلات فعلی را برطرف میکند و زمینه ایجاد رقابت میان نانواییها را فراهم خواهد ساخت؛ موضوعی که در نهایت میتواند به ارتقای کیفیت نان منجر شود.
کرمی همچنین تأکید کرد که در حال حاضر تأمین آرد نانواییها بدون وقفه انجام میشود و با توجه به روند خرید تضمینی گندم از کشاورزان، مشکلی در تأمین آرد مورد نیاز واحدهای خبازی وجود ندارد.
آزادسازی قیمت نان و صرفهجویی در مصرف گندم
رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران با اشاره به مزایای احتمالی آزادسازی نرخ نان اظهار کرد: برآوردها نشان میدهد در صورت آزادسازی قیمت نان، سالانه بین ۲ تا ۲.۵ میلیون تن در مصرف گندم کشور صرفهجویی خواهد شد.
وی افزود: دولت امسال باید حدود ۵۰۳ هزار میلیارد تومان یارانه پرداخت کند که رقم بسیار سنگینی است و اصلاح شیوه پرداخت یارانه میتواند بخشی از این هزینهها را مدیریت کند.
بیشتر بخوانید:آخرین خبر از زمان واریز یارانه نقدی تیر ۱۴۰۵ / حساب خانوارها چه زمانی شارژ میشود؟ + جدول
کرمی همچنین تأکید کرد که قیمت نان باید در ابتدای هر سال متناسب با افزایش هزینههای تولید اصلاح شود. به گفته وی، نرخ نان در استان تهران طی روزهای اخیر افزایش یافته و انتظار میرود این روند در سالهای آینده بهصورت منظم و در ابتدای هر سال انجام شود تا نانوایان بتوانند هزینههای تولید را تأمین کنند.
بنیاد گندمکاران: دولت فقط نقش نظارتی داشته باشد
عطاءالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، با اشاره به اینکه مسئولیت کشاورزان تا مرحله تولید، خرید و تحویل گندم به سیلوها ادامه دارد، گفت: پس از آن، مدیریت زنجیره آرد و نان بر عهده دولت است.
وی افزود: پیشنهادهای متعددی درباره اصلاح شیوه پرداخت یارانه نان به دولت ارائه شده، اما تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است و اینکه دولت چه مدلی را برای پرداخت یارانه یا آزادسازی قیمت نان انتخاب کند، ارتباطی با کشاورزان ندارد.
هاشمی همچنین بار دیگر نسبت به تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران هشدار داد و تأکید کرد: ادامه این روند میتواند تأمین گندم و نان کشور را با چالش مواجه کند؛ مسئلهای که به صلاح دولت و امنیت غذایی کشور نیست.
لزوم کاهش دخالت دولت در بازار گندم و آرد
رئیس بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به مصرف گندم در دو بخش خبازی و صنف و صنعت گفت: بخش صنف و صنعت بارها اعلام کرده آمادگی دارد از طریق کشت قراردادی و خرید توافقی، گندم مورد نیاز خود را تأمین کند.
وی افزود: دولت میتواند برای تأمین حدود دو میلیون تن گندم مورد نیاز این بخش، مجوز واردات، تولید قراردادی و فروش گندم با قیمت آزاد را صادر کند و تنها نقش هدایت و نظارت را بر عهده داشته باشد.
هاشمی با انتقاد از نبود نظارت کافی بر بخش صنف و صنعت اظهار کرد: در حالی که قیمت هر عدد نان باگت ۲۰۰ گرمی اکنون به حدود ۵ هزار تومان رسیده، نظارت مؤثری بر این بخش وجود ندارد. این در حالی است که مصرف گندم در واحدهای خبازی حداکثر حدود ۱۰ میلیون تن برآورد میشود.
یارانه نقدی یا کالابرگ؛ شرط موفقیت آزادسازی نان
با افزایش هزینههای معیشت خانوارها، اجرای تدریجی آزادسازی قیمت نان و توسعه آزادپزی میتواند دسترسی اقشار کمدرآمد به یکی از مهمترین کالاهای اساسی را دشوارتر کند.
از آنجا که نان سهم مهمی در سبد غذایی خانوارها دارد، هرگونه تغییر در قیمت یا شیوه عرضه آن، مستقیماً بر معیشت مردم اثر میگذارد. از این رو، کارشناسان معتقدند در صورت اجرای آزادسازی قیمت نان، مابهالتفاوت قیمت باید از طریق یارانه نقدی یا کالابرگ به خانوارها پرداخت شود تا قدرت خرید مصرفکنندگان حفظ شود.
