بانک دی چگونه از زیان ۱۶ همتی به سود ۵.۶ همتی دست یافت؟ / بررسی عوامل جهش بزرگ در صورتهای مالی
اقتصاد۲۴- صورتهای مالی ۱۲ ماهه منتهی به پایان اسفند ۱۴۰۴ بانک دی، تصویری متفاوت از عملکرد این بانک نسبت به سال قبل ترسیم میکند که مهمترین پیام آن، خروج از زیان سنگین و بازگشت به سودآوری است.
بانکی که در پایان سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۶ هزار میلیارد تومان زیان خالص شناسایی کرده بود، سال ۱۴۰۴ را با ثبت ۵ هزار و ۵۸۵ میلیارد تومان سود خالص به پایان رسانده است که بیش از هر چیز از بهبود کیفیت درآمدها، رشد درآمدهای عملیاتی و مدیریت هزینهها حکایت دارد.
نگاهی دقیقتر به اجزای صورت سود و زیان نشان میدهد موتور اصلی این تحول، جهش درآمدهای عملیاتی بوده است. مجموع درآمدهای عملیاتی بانک دی در پایان سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان رسید که در مقایسه با حدود ۲ هزار میلیارد تومان سال قبل، رشد نزدیک به ۳۹۳ درصدی را نشان میدهد.
این رشد در شرایطی رقم خورده که درآمدهای تسهیلات اعطایی با افزایش قابل توجه، از حدود ۲ هزار و ۵۸۸ میلیارد تومان به ۷ هزار و ۱۸۸ میلیارد تومان رسیده و عملا به مهمترین منبع درآمدزایی بانک تبدیل شده است. به بیان دیگر، بیش از سه چهارم درآمد عملیاتی بانک در سال گذشته از محل عملیات اصلی بانکداری و اعطای تسهیلات تامین شده است.
در کنار درآمدهای مشاع، درآمدهای غیرمشاع نیز نقش پررنگی در بهبود عملکرد بانک ایفا کردهاند. درآمد کارمزد که یکی از شاخصهای مهم کیفیت درآمد در نظام بانکی محسوب میشود، از ۴۲۱ میلیارد تومان در پایان سال ۱۴۰۳ به ۲ هزار و ۶۴۳ میلیارد تومان در پایان سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. این رشد بیش از ۵ برابر نشان میدهد سهم درآمدهای پایدار و کم ریسک در ترکیب درآمدی بانک به شکل محسوسی تقویت شده است.
بررسی سایر اقلام درآمدی نیز از افزایش فعالیتهای درآمدزا حکایت دارد. درآمد سپرده گذاری بانک نزد سایر بانکها و موسسات اعتباری از حدود ۶ میلیارد تومان به ۱ هزار و ۹۹۵ میلیارد تومان رسیده و درآمد سرمایه گذاری در اوراق بهادار نیز با رشد محسوسی تا ۱ هزار و ۱۶۸ میلیارد تومان افزایش یافته است.
در سمت هزینهها نیز تغییرات قابل توجهی رخ داده است. اگرچه هزینه سود سپردهها همگام با رشد فعالیتهای بانک افزایش یافته و از ۱۲ هزار و ۱۳۹ میلیارد تومان به ۲۵ هزار و ۹۳۱ میلیارد تومان رسیده، اما رشد درآمدهای عملیاتی با سرعت بیشتری اتفاق افتاده و همین موضوع موجب بهبود سود عملیاتی شده است. به عبارت دیگر، افزایش هزینه تجهیز منابع نتوانسته اثر رشد درآمدهای بانک را خنثی کند.
یکی دیگر از نکات مهم صورتهای مالی بانک دی، کاهش محسوس هزینههای مالی است. این هزینه از حدود ۳ هزار و ۹۳۱ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به تنها ۱۲۲ میلیارد تومان در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده است. کاهش چنین هزینهای تاثیر مستقیمی بر سودآوری بانک داشته و یکی از عوامل اصلی تغییر مسیر عملکرد مالی محسوب میشود.
اما شاید مهمترین نکته صورتهای مالی بانک دی، تمرکز سودسازی در ماههای پایانی سال باشد. از مجموع ۵ هزار و ۵۸۵ میلیارد تومان سود خالص محقق شده در سال ۱۴۰۴، حدود ۴ هزار و ۷۹ میلیارد تومان تنها در فصل زمستان شناسایی شده است. این بدان معناست که بیش از ۷۳ درصد سود سالانه بانک تنها در سه ماه پایانی سال به دست آمده است که از شتاب گرفتن روند سودآوری در پایان سال حکایت دارد و میتواند چشم انداز عملکرد دورههای بعد را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
در واقع بانک دی پس از ثبت بیش از ۱۶ هزار میلیارد تومان زیان خالص در پایان سال ۱۴۰۳، در سال ۱۴۰۴ به سود خالص ۵ هزار و ۵۸۵ میلیارد تومانی دست یافت.
مقایسه صورتهای مالی دو سال اخیر نشان میدهد بانک دی تنها به خروج از زیان اکتفا نکرده و همزمان چند شاخص کلیدی شامل رشد درآمدهای تسهیلاتی، جهش درآمدهای کارمزدی، افزایش درآمدهای سرمایه گذاری، کاهش هزینههای مالی و بهبود سود عملیاتی را نیز به ثبت رسانده است. مجموعه این عوامل موجب شده عملکرد بانک در پایان سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل، یکی از متفاوتترین تغییرات را در میان بانکهای بورسی تجربه کند.
صورتهای مالی ۱۲ ماهه بانک دی نشان میدهد مسیر سودآوری این بانک از ترکیب رشد درآمدهای عملیاتی، تقویت درآمدهای غیرمشاع، اصلاح ساختار هزینهها و افزایش بهره وری در فعالیتهای بانکی شکل گرفته است، مجموعهای از متغیرها که اگر در سال جاری نیز تداوم یابد، میتواند جایگاه عملیاتی بانک را بیش از گذشته تقویت کند.
