«ریش سیاه» از راه رسید / موشک هایپرسونیک مرموز آمریکا معرفی شد

اقتصاد۲۴- شرکت آمریکایی «کاستلیون» برای نخستین‌بار تصویری از سلاح هایپرسونیک جدید خود با نام بلک‌بیرد (ریش سیاه) منتشر کرده است؛ موشکی که قرار است برخلاف بسیاری از تسلیحات هایپرسونیک فعلی، با هزینه‌ای پایین‌تر و سرعت تولید بسیار بالاتر ساخته شود. این شرکت همزمان از جذب یک میلیارد دلار سرمایه جدید خبر داده؛ منابعی که قرار است توسعه بلک‌بیرد و انتقال آن به مرحله تولید انبوه را سرعت ببخشد.

 سلاح‌های هایپرسونیک به دلیل سرعت بسیار بالا، مانورپذیری و دشواری رهگیری، از مهم‌ترین فناوری‌های نظامی نسل جدید محسوب می‌شوند؛ اما یک مشکل بزرگ دارند: قیمت بالا و دشواری تولید در مقیاس وسیع. کاستلیون تلاش می‌کند این معادله را تغییر دهد و موشکی بسازد که اگرچه ممکن است از نظر عملکرد به پیشرفته‌ترین نمونه‌های هایپرسونیک نرسد، اما بتوان آن را در تعداد بسیار زیاد تولید و در میدان نبرد با آزادی عمل بیشتری به کار گرفت.

تصاویر منتشرشده از بلک‌بیرد نشان می‌دهد این سلاح از یک بوستر شبیه موشک بالستیک و یک مرحله فوقانی تشکیل شده که به نظر می‌رسد یک وسیله گلاید هایپرسونیک یا HGV باشد. بوستر، این وسیله را تا ارتفاع و سرعت مورد نظر می‌رساند و سپس مرحله فوقانی مسیر خود را با سرعت هایپرسونیک به سمت هدف ادامه می‌دهد. سرعت بالاتر از ماخ ۵ عموماً در دسته سرعت‌های هایپرسونیک قرار می‌گیرد.

موشک هایپرسونیک امریکا. ریش سیاه

هنوز جزئیات دقیق عملکرد بلک‌بیرد منتشر نشده است، اما کاستلیون پیش‌تر گفته بود این سلاح می‌تواند اهدافی را در فاصله‌ای نزدیک به ۵۰۰ مایل، معادل حدود ۸۰۰ کیلومتر مورد حمله قرار دهد. البته مشخص نیست پیکربندی نهایی دقیقاً به همین شکل باقی بماند؛ چرا که شرکت اعلام کرده طراحی نهایی بلک‌بیرد قرار است تا سال ۲۰۲۷ تکمیل شود.

نکته مهم در پروژه بلک‌بیرد، صرفاً خود موشک نیست؛ بلکه نحوه ساخت آن است. کاستلیون می‌گوید این سلاح از ابتدا با هدف تولید سریع و کم‌هزینه طراحی شده است. این شرکت قصد دارد از روش‌های جدید تولید، زنجیره تأمین گسترده و طراحی ماژولار استفاده کند تا بتواند هزاران فروند از این موشک‌ها را تولید کند؛ رویکردی که تفاوت مهمی با برنامه‌های سنتی تسلیحات هایپرسونیک آمریکا دارد.

کاستلیون در همین راستا اعلام کرده است که حدود یک میلیارد دلار سرمایه جدید جذب کرده که شامل ۸۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری سهامی و ۲۵۰ میلیون دلار تأمین مالی متعهدشده است. ارزش این شرکت پس از این سرمایه‌گذاری‌ها به حدود ۱۳ میلیارد دلار رسیده است.

بیشتر بخوانید:ویژگی‌های خاص سوخو-۵۷ که آنرا از سایر جنگنده‌ها متمایز می‌کند

این شرکت همچنین در نیومکزیکو در حال توسعه مجموعه‌ای به نام Project Ranger است؛ تأسیساتی با مساحت حدود هزار جریب که کاستلیون آن را بزرگ‌ترین سایت اختصاصی تولید موشک‌های هایپرسونیک در آمریکا می‌داند. این شرکت پیش‌تر بیش از ۲۵۰ میلیون دلار برای زیرساخت‌های این مجموعه هزینه کرده و اکنون قصد دارد صد‌ها میلیون دلار دیگر برای افزایش ظرفیت تولید آن سرمایه‌گذاری کند.

اهمیت بلک‌بیرد زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم پنتاگون به دنبال افزایش شدید ذخایر موشکی آمریکا است. بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، ارتش آمریکا قصد دارد در یک بازه سه‌ساله دست‌کم ۱۰ هزار فروند بلک‌بیرد و شمار مشابهی از موشک‌های کروز کم‌هزینه را خریداری کند. هدف اصلی، ایجاد ذخیره‌ای بزرگ از سلاح‌های دوربرد و قابل استفاده در یک جنگ طولانی‌مدت است.

ارتش آمریکا همچنین به استفاده از نسخه زمین‌پایه بلک‌بیرد علاقه نشان داده است. این موشک می‌تواند از سامانه‌های متحرک پرتاب شود و حتی احتمال استفاده از پرتابگر‌های هیمارس نیز مطرح شده است. هدف، استفاده از یک موشک هایپرسونیک نسبتاً ارزان برای مقابله با اهداف متحرک و همچنین اهداف مستحکم و حساس به زمان است.

در سوی دیگر، نیروی دریایی آمریکا نیز به دنبال ادغام بلک‌بیرد با جنگنده F/A-۱۸E/F سوپر هورنت است و قصد دارد این سامانه را در سال ۲۰۲۷ به مرحله اولیه عملیاتی برساند. این موضوع می‌تواند دامنه استفاده از بلک‌بیرد را از پرتابگر‌های زمینی به هواپیما‌های رزمی و احتمالاً در آینده به کشتی‌ها و زیردریایی‌ها نیز گسترش دهد.

اما شاید مهم‌ترین پیام پروژه بلک‌بیرد، تغییر نگاه آمریکا به جنگ موشکی باشد. تجربه جنگ‌های اخیر نشان داده است که در یک درگیری طولانی، داشتن چند موشک بسیار پیشرفته به اندازه برخورداری از ذخایر بزرگ و توان تولید مستمر اهمیت ندارد. واشنگتن اکنون تلاش می‌کند سلاح‌هایی تولید کند که نه فقط قدرتمند، بلکه به اندازه کافی ارزان و ساده باشند تا بتوان هزاران فروند از آنها را در اختیار داشت.

کاستلیون حتی اعلام کرده است که فناوری‌ها و روش‌های تولید توسعه‌یافته برای بلک‌بیرد قرار است در ساخت نسل بعدی سلاح‌های دوربرد و سامانه‌های دفاعی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

با این حال، وعده تولید هزاران موشک هایپرسونیک در سال هنوز در مرحله آزمایش است. بلک‌بیرد قرار است از سال ۲۰۲۷ وارد خدمت شود و موفقیت واقعی این پروژه نه صرفاً در توانایی پرواز یک موشک، بلکه در این سنجیده خواهد شد که آیا آمریکا می‌تواند آن را با سرعت، هزینه و مقیاسی که کاستلیون وعده داده است، به تولید برساند یا نه.