
اقتصاد ۲۴- با پذیرش استعفای محسن پاک نژاد از سوی رئیس جمهور، حمید بُوَرد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، با حکم مسعود پزشکیان به عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب شد؛ مدیری باسابقه در صنعت نفت که بخش عمده کارنامه اجرایی خود را در حوزههای عملیاتی و بالادستی این صنعت سپری کرده است.
بورد که از مدیران قدیمی صنعت نفت به شمار میرود، پیش از رسیدن به مدیریت شرکت ملی نفت ایران، مسئولیتهایی همچون مدیرعاملی شرکت نفت و گاز مارون، شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، شرکت عملیات اکتشاف نفت ایران و شرکت نفت فلات قاره ایران را بر عهده داشته است.
حمید بورد متولد سال ۱۳۴۳ در شوشتر استان خوزستان است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مهندسی مکانیک در دانشگاه صنعت نفت آغاز کرد و در مقطع کارشناسی ارشد نیز مدیریت اجرایی با گرایش استراتژیک را در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی گذراند.
بورد فعالیت حرفهای خود در صنعت نفت را از شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب آغاز کرد و در طول چند دهه فعالیت، از مسئولیتهای کارشناسی و اجرایی به سطوح عالی مدیریتی در صنعت نفت رسید.
او در سالهای ابتدایی فعالیت خود در مسئولیتهایی همچون کارشناس مهندسی طراحی، سرپرست اجرایی طرح تزریق گاز کوپال، سرپرست اجرایی طرح تزریق گاز رامشیر، سرپرست اجرایی طرح تزریق گاز کارگاه توربین و مدیر بهره برداری شرکت نفت و گاز مارون فعالیت داشت.
کارنامه مدیریتی بورد از دهه ۱۳۸۰ وارد مرحله جدی تری شد. او از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵ مدیر پروژههای ویژه شرکت ملی حفاری ایران بود و پس از آن، از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ معاون حفاری شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب شد.
بورد در فاصله سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۱ مدیرعامل شرکت نفت و گاز مارون بود و پس از آن، از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ به عنوان مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب فعالیت کرد؛ شرکتی که یکی از مهمترین مجموعههای تولید نفت کشور محسوب میشود.
او در ادامه از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵ مدیرعامل شرکت عملیات اکتشاف نفت ایران بود و سپس مدیریت شرکت نفت فلات قاره ایران را بر عهده گرفت. فعالیت در شرکت نفت فلات قاره، بورد را بیش از گذشته با مسائل و چالشهای تولید نفت در مناطق فراساحلی و حوزه خلیج فارس درگیر کرد.
نقطه مهم دیگری در کارنامه حمید بورد، انتصاب او به عنوان معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در شهریور ۱۴۰۳ بود. او با حکم محسن پاک نژاد، وزیر نفت دولت چهاردهم، در ۸ شهریور ۱۴۰۳ به این سمت منصوب شد و در اردیبهشت ۱۴۰۴ نیز برای دو سال دیگر در این مسئولیت ابقا شد.
شرکت ملی نفت ایران مسئولیت بخش مهمی از فعالیتهای بالادستی صنعت نفت کشور از جمله اکتشاف، توسعه میادین و تولید نفت و گاز را بر عهده دارد. به همین دلیل، مدیریت این شرکت یکی از کلیدیترین جایگاههای اجرایی در ساختار صنعت نفت ایران به شمار میرود.
بورد در دوران مدیریت خود بر شرکت ملی نفت، بر افزایش تولید نفت و گاز، توسعه میادین مشترک، جذب سرمایه گذاری، ارتقای بهره وری تجهیزات و تقویت توان صادراتی تاکید داشته است.
از جمله اقدامات اعلام شده در این دوره، تشکیل کارگروههای تخصصی برای بررسی موانع افزایش تولید در میادین جنوبی و تمرکز ویژه بر میادین مشترک ایران و عراق بود. او همچنین در ماههای نخست مدیریت خود از برخی میادین نفتی مناطق جنوبی بازدید کرد و با مدیران شرکت نفت و گاز اروندان درباره افزایش تولید و توسعه فعالیتهای عملیاتی نشستهایی داشت.
سابقه طولانی حمید بورد در بخشهای عملیاتی صنعت نفت، یکی از مهمترین ویژگیهای کارنامه مدیریتی اوست. بخش قابل توجهی از مسئولیتهای پیشین او مستقیما با تولید، حفاری، اکتشاف و توسعه میادین نفتی ارتباط داشته است.
جوان گرایی در انتخاب مدیران میانی، بازآرایی ساختار سازمانی شرکت ملی نفت، توجه به پژوهشهای نوآورانه، استفاده از توان فنی داخلی و افزایش بهره وری تجهیزات و تاسیسات از جمله محورهایی است که در دوره مدیریت او مورد تاکید قرار گرفته است.
بورد همچنین بر اقدامات پیشگیرانه تعمیراتی، ارتقای سلامت اداری و مالی و توجه به حوزه HSE یعنی ایمنی، بهداشت و محیط زیست تاکید داشته است.
انتصاب مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران به عنوان سرپرست وزارت نفت از این جهت قابل توجه است که بورد از مدیرانی است که سابقه طولانی در بدنه عملیاتی صنعت نفت دارد و با ساختار شرکت ملی نفت و مجموعههای زیرمجموعه آن آشنایی نزدیک دارد.
وزارت نفت در شرایطی با مجموعهای از مسائل همزمان از جمله افزایش تولید، توسعه میادین، صادرات نفت، بازسازی تاسیسات، ناترازی انرژی و تامین سوخت روبه رو است که انتخاب مدیری از بدنه عملیاتی صنعت نفت میتواند نشانه توجه دولت به استمرار مدیریت اجرایی و عملیاتی این وزارتخانه باشد.
بیشتر بخوانید: لغو تحریمهای نفتی؛ ایران چقدر سریع میتواند بازار نفت را پس بگیرد؟
از سوی دیگر، بورد در یک سال گذشته در جایگاه مدیرعامل شرکت ملی نفت با بخش مهمی از مسائل تولید و توسعه صنعت نفت درگیر بوده و همین تجربه میتواند در دوره سرپرستی وزارت نفت مورد استفاده قرار گیرد.
انتصاب حمید بورد به سرپرستی وزارت نفت پس از استعفای محسن پاک نژاد انجام شد. در ماههای اخیر، اختلاف میان وزارت نفت و مدیریت هلدینگ خلیج فارس به یکی از موضوعات خبرساز در ساختار مدیریتی صنعت نفت تبدیل شده بود.
این اختلاف که ابتدا بر سر تغییر مدیریت هلدینگ خلیج فارس مطرح شد، در ادامه ابعاد رسانهای پیدا کرد و گزارشهایی درباره تفاوت دیدگاه مدیران دو مجموعه درباره شیوه مدیریت و انتخاب مدیران منتشر شد.
با پذیرش استعفای پاک نژاد، دوره وزارت او در دولت چهاردهم پایان یافت و بورد در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ به عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب شد.
یکی دیگر از بخشهای مهم کارنامه حمید بورد، قرار گرفتن نام او در فهرست تحریمهای وزارت خزانه داری آمریکا در فوریه ۲۰۲۵ است.
بر اساس اطلاعات موجود در گزارشهای منتشر شده، این تحریم به دلیل نقش بورد در مدیریت شرکت ملی نفت ایران و نظارت بر صنعت نفت و صادرات نفت خام ایران اعمال شده است.
حمید بورد در سال ۱۳۸۷ نیز به عنوان مدیر نمونه ملی صنعت نفت انتخاب شد و در جشنواره شهید رجایی مورد تقدیر قرار گرفت.
او در طول سالهای فعالیت خود در صنعت نفت، علاوه بر مدیریت مجموعههای بزرگ نفتی، در حوزههایی همچون حفاری، اکتشاف، تولید و عملیات میادین نفتی نیز سابقه اجرایی داشته است.
سرپرستی وزارت نفت در شرایطی به حمید بورد سپرده شده است که این وزارتخانه با مجموعهای از چالشهای مهم مواجه است؛ از محاصره دریایی و تشدید تحریمهای نفتی گرفته تا توسعه میادین مشترک، جذب سرمایه گذاری، تامین سوخت و مدیریت ناترازی انرژی.
بورد در شرکت ملی نفت ایران پیش از این با بخش قابل توجهی از این مسائل مواجه بوده است. اکنون باید دید انتقال او از مدیریت بزرگترین مجموعه عملیاتی صنعت نفت به جایگاه سرپرستی وزارت نفت، تا چه اندازه میتواند در ایجاد هماهنگی میان بخشهای مختلف این وزارتخانه موثر باشد.
سرپرستی بورد تا زمان معرفی وزیر جدید و دریافت رای اعتماد از مجلس ادامه خواهد داشت. با این حال، حضور یک مدیر عملیاتی و باسابقه در راس وزارت نفت میتواند بر نحوه اداره این وزارتخانه در ماههای پیش رو تاثیرگذار باشد.
اکنون باید دید در دوره سرپرستی حمید بورد، سیاستهای وزارت نفت در شکست تحریمها و محاصره دریایی، حوزه تولید، صادرات، توسعه میادین، سرمایه گذاری و مدیریت شرکتهای زیرمجموعه چه مسیری را دنبال خواهد کرد و آیا حضور او در راس وزارتخانه به تغییرات گسترده مدیریتی و اجرایی در صنعت نفت منجر خواهد شد یا خیر.