دولت پزشکیان از طرح «تورم صفر» زاکانی حمایت کرد؛ تشکیل کمیته ۷ نفره برای کنترل قیمت‌ها
اقتصاد۲۴- یکی از وعده‌های روشن مسعود پزشکیان و دولت چهاردهم، بهبود وضعیت معیشت مردم و کمک به ثبات در سفره‌های عموم مردم بود. با این دست فرمان بود که پزشکیان از ابتدای کسب کرسی ریاست‌جمهوری، راهبرد‌های مشخصی را برای ایجاد ثبات نسبی در معیشت مردم برنامه‌ریزی کرد. اعطای کالابرگ به هر شهروند ایرانی جدا از پرداخت یارانه نقدی در کنار شفاف‌سازی روند اعطای ظرفیت‌های پولی، تسهیلاتی و ارزی همچنین طرح‌های ملی مسکن و... نشان داد که دولت به وعده‌های خود در خصوص حمایت از اقشار محروم و سفره‌های آنها پایبند است. آخرین نمونه از برنامه‌ریزی‌های معیشتی دولت به اجرای ایده تورم صفر درصدی برای ۱۲ قلم از کالا‌های مصرفی مردم اختصاص دارد که سکانس ابتدایی آن توسط شهرداری تهران زده شد و در ادامه با تشکیل کمیته ویژه توسط رییس‌جمهور برای گستره کل کشور برنامه‌ریزی شده است.
طرحی که می‌کوشد زمینه‌ای را فراهم سازد تا قیمت مایحتاج اساسی و مورد نیاز مردم در حوزه تامین اقلامی، چون گوشت، روغن، تخم‌مرغ، برنج، حبوبات و... حداقل برای ۶ ماه با افزایش مواجه نشود. آخرین اخبار حاکی است که رییس‌جمهور کمیته‌ای ۷ نفره‌ای را با حضور وزرای کشور، صمت، جهاد کشاورزی، شهرداری تهران، استانداری‌ها و... مامور کرده تا زمینه اجرای ایده تورم صفر درصدی را در سراسر کشور فراهم سازند. همان‌طور که رییس‌جمهور بار‌ها بر آن تاکید کرده، هر ایده و طرحی که نهایتا در راستای مطالبات مردم اجرایی شود با حمایت و همراهی دولت چهاردهم مواجه شده و موانع اجرایی و قانونی از پیش پای آن برداشته خواهد شد.
در این خصوص هم دولت، اجرای این ایده توسط شهرداری تهران را به عنوان پایلوت دیده و تلاش می‌کند آن را در سراسر کشور اجرایی سازد. بر این اساس استارت این طرح که توسط شهرداری تهران و علیرضا زاکانی زده شد با برنامه‌ریزی‌های اجرایی که رییس‌جمهور دستور آن را صادر کرده و با تشکیل یک کمیته ۷ نفره در دولت، قرار است در سایر استان‌های کشور نیز اجرایی شود. روز دوشنبه بود که عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، از تشکیل کمیته‌ای ۷ نفره در دولت برای توسعه طرح «تورم صفر» در سایر شهر‌ها خبر داد.
بر اساس طرح «تورم صفر»، قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی تا عید تغییر نمی‌کند و این اقلام جدای از اینکه در ۱۰۸ میدان میوه و تربار و ۱۸ فروشگاه شهروند عرضه می‌شوند در سایر استان‌های کشور هم در محل‌های در نظر گرفته شده و میادین میوه و تربار توزیع می‌شوند. بر همین اساس و با تاکید رییس‌جمهور این کمیته ۷نفره در دولت با حضور وزیر کشور، وزرای مرتبط و شهردار تهران تشکیل شده تا روند راهبری ایده تورم صفر درصدی در گستره کل کشور را اجرایی سازند. بر اساس اعلام مسوولان اجرایی و شهرداری تهران اگر شرایط برای ادامه آن فراهم شود و حمایت دولت نیز ادامه داشته باشد، می‌توان دور جدیدی از اجرای آن را در گستره کل کشور دنبال کرد.
ستاد فرماندهی ثبات قیمت‌ها در وزارت کشور.
اما پرسش کلیدی آن است که اجرای این ایده در گستره کل کشور به چه ملزومات و زیربنا‌هایی نیاز دارد؟ نقطه عطف این سیاستگذاری، تشکیل یک کمیته ۷نفره توسط رییس‌جمهور است. این کمیته با حضور وزرای کشور، صنعت، معدن و تجارت (صمت)، جهاد کشاورزی، شهردار تهران و سایر مسوولان مرتبط، ماموریت یافته است تا نه تنها اجرای طرح را در پایتخت پایش کند، بلکه زیرساخت‌های گسترش آن به سایر استان‌های کشور را نیز فراهم آورد. این کمیته، حلقه وصلی است میان مدیریت شهری (که نقش پیشران و اجراکننده طرح را بر عهده داشته) و دولت مرکزی که سیاستگذاری کلان و تامین منابع را هدایت می‌کند. تجربه موفق شهرداری تهران در راه‌اندازی این طرح، اکنون به عنوان «الگوی پایه» مورد استناد قرار گرفته است. روز دوشنبه بود که عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، از این هماهنگی بین‌بخشی خبر داد و تاکید کرد که سکانس ابتدایی این طرح در پایتخت رقم خورده و حالا با دستور رییس‌جمهور، قرار است در کل کشور اجرایی شود.
بیشتر بخوانید:زاکانی ساعت انتخابات ۱۴۰۷ را کوک کرده؟ | هشدار عضو شورای شهر درباره بازی با مردم
بر اساس این طرح، ۱۲ قلم کالای اساسی شامل برنج، روغن، گوشت منجمد، سویا، خرما، شکر، ماکارونی، لوبیای قرمز، لوبیای چیتی، لپه، نخود و عدس در سبد کالایی گنجانده شده‌اند. نکته حایز اهمیت، روند توسعه‌ای این سبد است؛ طبق برنامه اعلام شده، در آبان‌ماه قرار است سه قلم دیگر شامل مرغ، رب و پنیر نیز به این لیست اضافه شوند تا در عمل بخش مهمی از سبد مصرفی خانوار تحت پوشش «قیمت ثابت» قرار گیرد. توزیع این اقلام از هفتم مهرماه در ۱۰۸ میدان میوه و تربار تهران و ۱۸ فروشگاه «شهروند» آغاز شده و با بهره‌گیری از سامانه «شهرزاد»، امکان خرید غیرحضوری و تحویل درب منزل نیز فراهم شده است.
چهار محور عملیاتی طرح «تورم صفر»
پیگیری‌های «اعتماد» از وزارتخانه‌های اقتصادی دولت حاکی است که دولت برای دستیابی به هدف «تورم صفر»، چهار بسته سیاستی را به‌طور همزمان به اجرا درآورده است: نخست) مکانیسم بازگشت وجه (کیف پول): یکی از نوآورانه‌ترین بخش‌های این طرح، بازگرداندن ۵۰ درصد از سود بازرگانی کالا به کیف پول خریدار پس از خرید است. با توجه به اینکه سود بازرگانی کالا‌ها متفاوت است، دولت به نوعی در حال ایجاد یک چرخه تشویقی است که قدرت خرید شهروندان را در خرید اقلام بعدی تقویت می‌کند. دوم) حذف واسطه‌ها و خرید مستقیم: دولت در حال حرکت به سمت خرید قراردادی و مشارکت مستقیم در تولید است.
در حال حاضر قیمت‌های فروشگاه شهروند حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد پایین‌تر از قیمت بازار آزاد است؛ اما هدف‌گذاری جدید، کاهش بیشتر این فاصله از طریق خرید مستقیم از تولیدکننده و کاهش نقش واسطه‌ها در زنجیره تامین است. سوم) ایجاد مراکز عرضه مستقیم: طبق برنامه‌ریزی صورت‌گرفته، از هفته جاری در هفت نقطه استراتژیک در مناطق ۲، ۴، ۵، ۱۵، ۱۷، ۲۰ و ۲۲ تهران، فضا‌هایی برای عرضه مستقیم تجهیز شده است. در این مراکز، تولیدکنندگان از سراسر کشور می‌توانند بدون واسطه محصولات خود را به دست مصرف‌کننده برسانند. همکاری میان «شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر تهران» و تعاونی‌ها در این بخش، کلید موفقیت طرح است. چهارم) توسعه لجستیک و دسترسی: استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای انتقال و تحویل کالا درب منزل، دایره شمول طرح را از میادین میوه و تربار فراتر برده است تا عملا دسترسی برای همه شهروندان تسهیل شود.
چرا این طرح اهمیت استراتژیک دارد؟
از نگاه کارشناسی، طرح «تورم صفر» را باید فراتر از یک توزیع ساده کالا دید. در شرایطی که «انتظارات تورمی» بیش از تورم واقعی، بازار‌ها را ملتهب می‌کند، اقدام دولت برای تضمین «قیمت ثابت» تا عید، یک «سیگنال لنگر» به اقتصاد است. وقتی خانوار بداند که قیمت اقلام اساسی تا ۶ ماه آینده تغییر نمی‌کند، بخشی از رفتار‌های هیجانی (خرید مازاد برای ذخیره‌سازی) کاهش می‌یابد. با این حال، موفقیت پایدار این طرح به چند عامل حیاتی وابسته است:
پایداری زنجیره تامین: تداوم قیمت ثابت، نیازمند تامین پایدار کالا از سوی تولیدکنندگان است. در اینجاست که نقش وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صمت در کمیته ۷نفره بسیار کلیدی است تا با حذف نوسانات تامین، از کمبود کالا در میادین جلوگیری شود. پوشش جغرافیایی: طرح در تهران به صورت پایلوت اجرا شده، اما چالش اصلی، پیاده‌سازی آن در استان‌های دورتر و شهر‌های کوچک است که شبکه‌های توزیع ممکن است پیچیدگی‌های خاص خود را داشته باشند.
نظارت بر اجرا: حذف واسطه‌ها و کنترل قیمت‌ها، نیازمند نظارت هوشمند است تا این کالا‌ها (که با یارانه و تسهیلات در چرخه عرضه مستقیم قرار می‌گیرند) دوباره توسط دلالان از شبکه خارج و به بازار سیاه هدایت نشوند. طرح «تورم صفر» در واقع تلاشی از سوی دولت برای «معکوس کردن روند التهاب» در سفره‌های مردم است. اگرچه این اقدام در گام نخست محدود به لیست مشخصی از اقلام است، اما گسترش تدریجی آن و اضافه شدن اقلام پروتئینی جدید، نشان‌دهنده اراده دولت برای تثبیت قدرت خرید است. ترکیب مدیریت هوشمندانه شهری (در تهران) با هدایت سیاستگذار ارشد دولتی (کمیته ۷نفره)، نویدبخش مدلی است که اگر با موفقیت در سراسر کشور اجرا شود، می‌تواند بخشی از اعتماد عمومی به ثبات اقتصادی را بازسازی کند. دولت چهاردهم با این حرکت، عملا نشان داده است که به جای انتظار برای کاهش خودبه‌خودی نرخ‌ها، با استفاده از ابزار‌های حکمرانی (از حذف واسطه تا مشوق‌های مالی) به استقبال حل مشکلات معیشتی مردم رفته است. موفقیت این طرح، آزمونی بزرگ برای اثربخشی سیاست‌های حمایتی دولت در ماههای پیش‌رو خواهد بود.
معاون اول رییس‌جمهور:تلاش می‌کنیم در مهر ماه بخشی از نگرانی معیشتی مردم رفع شود
معاون اول رییس‌جمهور با اشاره به برنامه دولت برای تغییر مبلغ کالابرگ گفت: سازوکار مناسبی برای افزایش مبلغ کالابرگ طراحی شده و با نهایی شدن آن، تلاش می‌کنیم در مهر ماه بخشی از نگرانی‌های مردم برطرف شود. محمدرضا عارف روز سه‌شنبه در گفت‌وگویی درباره معیشت مردم و کالابرگ گفت: دکتر پزشکیان چندین مرتبه گفته است که راهبرد ما است که کالابرگ، آثار تورمی و افزایش قیمت‌ها را جبران کند تا بتوانیم توان مردم را برای تامین کالا‌های اساسی حفظ کنیم و ثبات نسبی به وجود آوریم، به همین دلیل باید مبلغ کالابرگ را تغییر می‌دادیم.
معاون اول رییس‌جمهور افزود: واقعیت این است که با منابع محدود و مشکلاتی روبه‌رو بودیم و نمی‌خواستیم رشد نقدینگی را افزایش دهیم. خوشبختانه سازوکار مناسبی برای این کار طراحی شده و به‌زودی اجرا خواهد شد. معاون اول رییس‌جمهور تصریح کرد: این طرح همین روز‌ها نهایی می‌شود، چون هنوز سقف تعداد افرادی که قرار است مبلغ کالابرگ‌شان افزایش یابد، مشخص نشده و در حال بررسی است. امیدوارم هرچه زودتر اعلام شود تا در مهر ماه بتوانیم بخشی از نگرانی مردم را برطرف کنیم.
