رشد بورس چقدر واقعی است؟ ردپای رفت‌وبرگشت سریع پول در بازار سهام
اقتصاد۲۴- بسیاری از کارشناسان می‌گویند بازار سهام قرار نیست هر روز بازدهی مثبت داشته باشد و وجود روز‌های منفی یا دوره‌های اصلاحی اگر طولانی‌مدت نباشد، اتفاق نگران‌کننده‌ای نیست. مهم آن است که سرمایه‌گذاران بتوانند میان نوسان طبیعی معاملات و تغییرات اساسی در متغیر‌های اثرگذار بر بازار تفاوت قائل شوند.
از این رو، یک روز منفی نباید به‌تنهایی موجب نگرانی سهامداران شود؛ همان‌طور که یک روز مثبت و ورود پول نیز نباید زمینه خوش‌بینی بیش از اندازه را فراهم کند.
در همین رابطه فردین آقابزرگی، کارشناس بازار‌های مالی، در گفت‌و‌گو با «دنیای اقتصاد»، با اشاره به تغییر روند معاملات بورس تهران و استقبال دوباره معامله‌گران از بازار در معاملات دیروز گفت: بازار سهام به‌طور طبیعی در مسیر حرکت خود با دوره‌های صعود، اصلاح و نوسان همراه است و نمی‌توان انتظار داشت که شاخص‌ها و قیمت سهام به‌صورت پیوسته و بدون وقفه افزایش پیدا کنند.
پس از هر دوره رشد، بخشی از سرمایه‌گذاران که در قیمت‌های پایین‌تر اقدام به خرید سهام کرده‌اند، در سطوح بالاتر به دنبال شناسایی سود هستند. این رفتار معاملاتی کاملا طبیعی است و بخشی از چرخه معمول دادوستد‌ها در بازار سرمایه به شمار می‌رود.
او افزود: زمانی که بازار چند روز متوالی بازدهی مثبت را تجربه می‌کند، طبیعی است که گروهی از سهامداران به‌تدریج ترجیح دهند بخشی از بازدهی به‌دست‌آمده را شناسایی کنند. از‌این‌رو افزایش عرضه در برخی نماد‌ها و حتی منفی شدن شاخص‌ها دور از انتظار نیست. بنابراین، نباید هر روز منفی در بازار را به‌عنوان نشانه‌ای از تغییر روند یا پایان‌دوره صعودی تلقی کرد. بازار سرمایه همواره با نوسان همراه است و اصلاح قیمت پس از رشد‌های متوالی، از جمله اتفاقاتی است که در روند معاملات رخ می‌دهد.
آقابزرگی ادامه داد: نکته مهم این است که سرمایه‌گذاران میان اصلاح مقطعی قیمت‌ها و تغییر روند کلی بازار تفاوت قائل شوند. گاهی اوقات افزایش عرضه‌ها نتیجه شناسایی سود از سوی معامله‌گرانی است که در قیمت‌های پایین‌تر وارد بازار شده‌اند. در این وضعیت، ممکن است برخی نماد‌ها با فشار فروش مواجه شوند، اما این موضوع به معنای تضعیف بنیادی شرکت‌ها یا از بین رفتن ظرفیت رشد بازار نیست. به همین دلیل، تصمیم‌گیری بر اساس عملکرد یک روز معاملاتی و بدون توجه به متغیر‌های اثرگذار بر بازار، می‌تواند سرمایه‌گذاران را با خطا مواجه کند.
این کارشناس بازار‌های مالی با اشاره به استقبال معامله‌گران و ورود پول در معاملات دیروز اظهار کرد: بازگشت تقاضا و ورود پول به بازار پس از عرضه‌های روز یکشنبه نشان می‌دهد که همچنان بخشی از سرمایه‌گذاران به دنبال استفاده از فرصت‌های موجود در بازار سهام هستند.
بیشتر بخوانید:جهش بیش از ۲۰۸ هزار واحدی شاخص کل بورس / فقط ۲۷ نماد منفی هستند
البته ورود پول در یک روز معاملاتی را نیز نباید به‌تنهایی مبنای پیش‌بینی قطعی درباره ادامه مسیر بازار قرار داد. آنچه اهمیت دارد، تداوم جریان ورود پول، کیفیت تقاضا و نحوه توزیع آن میان گروه‌های مختلف بورسی است. اگر ورود پول با بهبود تقاضا در طیف گسترده‌ای از نماد‌ها همراه شود، می‌توان آن را نشانه‌ای از افزایش اقبال به بازار دانست.
فردین آقابزرگی افزود: در شرایطی که بازار پس از یک دوره رشد با افزایش عرضه مواجه می‌شود، ممکن است برخی سرمایه‌گذاران تحت‌تاثیر فضای منفی معاملات تصمیم به فروش بگیرند؛ درحالی‌که چنین واکنشی همیشه با منطق سرمایه‌گذاری همخوانی ندارد. سهامداران باید توجه داشته باشند که نوسان‌های روزانه جزئی از ماهیت بازار سهام است و نمی‌توان با مشاهده افت قیمت چند نماد یا منفی شدن شاخص‌ها، درباره آینده بازار قضاوت کرد. به‌ویژه سرمایه‌گذارانی که با دید میان‌مدت و بلندمدت وارد بازار شده‌اند، باید علاوه بر روند عمومی شاخص‌ها، وضعیت بنیادی شرکت‌ها، عملکرد عملیاتی و چشم‌انداز سودآوری آنها را نیز در تصمیم‌گیری‌های خود لحاظ کنند.
از سوی دیگر، باید به این نکته توجه داشت که ورود و خروج پول در بازار سهام صرفا به معنای خروج کامل سرمایه‌گذاران از بورس نیست. در بسیاری از مواقع، منابع مالی پس از شناسایی سود از یک گروه یا صنعت، به سمت نماد‌هایی حرکت می‌کنند که از منظر ارزش‌گذاری یا چشم‌انداز سودآوری، ظرفیت بیشتری برای جذب سرمایه‌های خرد دارند. به همین دلیل، بررسی جریان پول در صنایع مختلف و نحوه جابه‌جایی سرمایه میان گروه‌های بورسی می‌تواند ارزیابی دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه دهد. ممکن است در شرایطی شاخص کل رشد محدودی داشته باشد، اما برخی صنایع و نماد‌ها همچنان با تقاضای قابل‌توجهی روبه‌رو باشند.
ارزیابی کیفیت رشد بازار
به گفته این کارشناس، موضوع دیگر، کیفیت رشد بازار است. صرف افزایش شاخص‌ها نمی‌تواند معیار مناسبی برای سنجش وضعیت معاملات باشد. باید دید رشد قیمت‌ها تا چه اندازه با افزایش ارزش معاملات، مشارکت سرمایه‌گذاران و بهبود تقاضا در کلیت بازار همراه شده است. اگر رشد بازار تنها به چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز محدود شود، نمی‌توان آن را به معنای بهبود فراگیر وضعیت بورس دانست. اما اگر تقاضا در صنایع مختلف افزایش یابد و تعداد بیشتری از سهام با ورود پول روبه‌رو شوند، می‌توان گفت روند صعودی بازار گسترده‌تر شده است.
فردین آقابزرگی اظهار کرد: در شرایط فعلی، گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها و چشم‌انداز سودآوری آنها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. سرمایه‌گذاران باید توجه داشته باشند که افزایش قیمت سهام زمانی می‌تواند از پشتوانه پایدارتری برخوردار باشد که با متغیر‌های بنیادی شرکت‌ها، درآمد‌های عملیاتی و ظرفیت رشد سودآوری تناسب داشته باشد. بنابراین، انتخاب سهم بر اساس ظرفیت‌های واقعی شرکت و پرهیز از دنبال کردن صرف موج‌های کوتاه‌مدت قیمتی، می‌تواند در چنین فضایی اهمیت بیشتری داشته باشد.
آقابزرگی تاکید کرد: البته این موضوع به معنای نادیده گرفتن ریسک‌های بازار یا بی‌توجهی به نشانه‌های افزایش عرضه نیست. سرمایه‌گذار باید همواره وضعیت بازار را رصد کند و متناسب با شرایط، استراتژی معاملاتی خود را تغییر دهد. اما واکنش هیجانی به نوسان کوتاه‌مدت و تصمیم‌گیری شتاب‌زده برای خروج از بازار، ممکن است باعث شود افراد فرصت‌های معاملاتی بعدی را از دست بدهند. در مقابل، بررسی دقیق شرایط شرکت‌ها و توجه به ظرفیت‌های بنیادی می‌تواند به تصمیم‌گیری منطقی‌تر کمک کند.
