
اقتصاد۲۴-جلال خوشچهره روزنامهنگار; در این چارچوب، ایالات متحده دو هدف اساسی را در قبال ایران دنبال میکند. نخست، قرار دادن تهران در برابر یک انتخاب دشوار میان حفظ منافع حیاتی و پذیرش شرایطی که واشنگتن برای بقا و تداوم حیات سیاسی جمهوری اسلامی تعریف میکند. در واقع، آمریکا میکوشد با افزایش فشارها، ایران را به نقطهای برساند که هر یک از انتخابهای پیش روی آن بتواند پیامدهای سنگینی برای تهران به همراه داشته باشد.
برای تحقق این هدف و آمادهسازی زمینههای یک اقدام گسترده، سیاهنمایی از سیاستهای ایران و ارائه تصویری تهدیدآمیز از ماهیت و عملکرد جمهوری اسلامی به یکی از مهمترین ابزارهای واشنگتن تبدیل شده است. این رویکرد فقط به ابزارهای نظامی محدود نمیشود بلکه ابعاد روانی و سیاسی گستردهای نیز پیدا میکند. هدف اصلی آن القای این گزاره است که فرصت تهران رو به پایان است و ایران باید به آنچه واشنگتن تعلل و مقاومت میخواند، پایان دهد.
از این منظر، دولت ترامپ یک بازی سهگانه را در قبال تهران دنبال میکند. محور نخست، تداوم سیاست فشار حداکثری و افزایش دامنه تحریمهاست. محور دوم، ایجاد و تشدید اختلافهای مقطعی با هدف افزایش شکافها و پیچیدهتر کردن فضای تصمیمگیری در تهران است. محور سوم نیز خطرناک جلوه دادن ایران در افکار عمومی جهان، حتی همزمان با تأکید مکرر بر ضعف این کشور است.
این تناقض ظاهری بخشی از راهبرد ایرانهراسی محسوب میشود. واشنگتن از یک سو تلاش میکند ایران را کشوری ضعیف و آسیبپذیر معرفی کند و از سوی دیگر، آن را تهدیدی جدی برای امنیت منطقهای و بینالمللی نشان دهد. چنین روایتی میتواند به ایجاد بستر ذهنی و سیاسی لازم برای توجیه اقدامات احتمالی علیه تهران در افکار عمومی جهان غرب کمک کند.
واقعیت این است که دولت ترامپ تاکنون بیش از آنکه بر یافتن راهحلهای پایدار و کاهش اختلافات تمرکز داشته باشد، بر برجستهسازی و تشدید اختلافها تأکید کرده است. همین مسأله یکی از موانع اصلی پذیرش خواستههای حداکثری ترامپ از سوی تهران بوده است. نکته قابل تأمل دیگر این است که دولت آمریکا همزمان با طرح ضرورت توافق با ایران، هنوز تعریف روشن و قابل قبولی از چارچوب، الزامات و حدود چنین توافقی ارائه نکرده است. مواضع واشنگتن در این زمینه همچنان سیال، مبهم و فاقد چشماندازی مشخص است. اما دلیل تأکید ترامپ بر احتمال یک اقدام نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی را باید در تمایل او به کسب یک پیروزی بزرگ و تعیینکننده در برابر تهران جستوجو کرد. نتایج انتخابات میاندورهای نوامبر در ایالات متحده نیز نشان داد که افکار عمومی آمریکا بیش از گذشته دولت ترامپ را با پرسشهای جدی درباره دستاوردهای جنگ مواجه کرده است. اینکه آمریکا تاکنون چه چیزی به دست آورده، چه هزینههایی متحمل شده و آیا اساساً آغاز و تداوم این جنگ ارزش چنین هزینههایی را داشته است، از جمله پرسشهایی است که فشار سیاسی بر دولت واشنگتن را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، ترامپ به دنبال دستیابی به نتیجهای سریع و قابل ارائه بهعنوان یک پیروزی قطعی است تا بتواند هزینههای سیاسی و راهبردی تقابل با ایران را توجیه کند. از همین رو، افزایش جریان رسانهای علیه جمهوری اسلامی و تلاش برای تخریب هرچه بیشتر چهره آن در رسانههای غربی اهمیت ویژهای پیدا میکند. بنابراین، مجموعه این تحولات را نباید رویدادهایی پراکنده و مستقل از یکدیگر تلقی کرد. این تحولات در کنار فشارهای اقتصادی، تحریمها و تهدیدهای نظامی، بخشی از یک روند هدفمند برای شکلدهی به فضای سیاسی و روانی مورد نیاز واشنگتن هستند؛ روندی که میتواند زمینهساز تشدید تقابل باشد.
منبع: روزنامه ایران