«پلیکان» یکی از مهمترین و نمادینترین گونههای پرندگان آبزی در تالابهای ایران، بهعنوان یکی از شاخصهای سلامت اکوسیستمهای آبی شناخته میشود و حضورش نشاندهنده پایداری منابع طبیعی و وجود شرایط مناسب برای حیات وحش است. «پلیکانها» از بزرگترین پرندگان آبزی هستند که در زیستگاههای ساحلی، رودخانهای و تالابی سراسر جهان، بهجز قطب جنوب، زندگی میکنند. طول بالهای آنها گاه به سه متر میرسد و وزنشان بسته به گونه، بین ۳ تا ۱۵ کیلوگرم است. این پرندگان با استفاده از کیسه گلویی انعطافپذیر، ماهیها را شکار کرده و با همکاری گروهی، تعقیب دستهجمعی و شیرجهزدن شکار خود را به دام میاندازند. در ایران، «پلیکان سفید» و «پلیکان خاکستری» در تالابهایی مانند دریاچه ارومیه، انزلی و خلیج فارس مشاهده میشوند و برخی از آنها در فصلهای گرم زادآوری دارند. پاهای پردهدار و گردن بلند و منعطف به شناوری و شکار بهتر این پرندگان کمک میکند. تهدیدهای زیستمحیطی مانند تخریب تالابها، کاهش منابع غذایی و آلودگیهای انسانی به کاهش جمعیت آنها منجر شده است. محافظت از زیستگاههای طبیعی و مدیریت صحیح محیطهای آبی برای بقای پلیکانها ضروری است. این پرندگان نقش مهمی در تعادل اکولوژیک تالابها دارند و حفظ آنها برای تنوع زیستی ضروری است.
معنای دره توبیرون را که تو بیرون نیز نوشته میشود، باید در گویش زیبای دزفولی جستوجو کرد. مردمان این دیار برای تب و گرما واژه «تو» را به کار میبرند و «بیرون» نیز به معنی بریدن است! پس «تو بیرون» یعنی مکانی که گرما را از تن و جان از بین میبرد. گفته شده که در گذشته برای کاهش درد و بیماریها به دره توبیرون میرفتند و آب را مفید میدانستند.
سایت انجیلسی قرار بود فقط یک سال میزبان زبالههای شهرستان بابل باشد و براساس قرارداد موجود در فرمانداری بابل بعد از یکسال سایت دپو به منطقه دیگری تغییر کند، اما یکسال به ۲۵ سال با سهلانگاری مسئولان طول کشید.
هجوم ۳۶ میلیون نفری به ۳۰ شهر محدود، نه تنها زیرساختها را فرسوده کرد، بلکه آشکار ساخت که گردشگری در ایران، بیشتر شبیه «فرار از شهر» است تا «کشف سرزمین». این گریز جمعی، در نبود آموزش، به تهاجمی ناخودآگاه به طبیعت و تاریخ بدل شد. رقم ۶۱ میلیون نفر-شب اقامت، اگرچه از نظر آماری رشد گردشگری را نشان میدهد، اما در عمل، بیانگر تمرکز ویرانگر بر نقاط خاص است.
میانکاله امروز به کاروانسرایی متروک میماند که تنها ردپای پرندگان مهاجر بر ماسههای خشکیدهاش باقی مانده است. سوال اینجاست: آیا این تالاب، قربانی توسعهای میشود که حتی طبق قوانین داخلی ممنوع است؟ یا شاید باید پرسید: چرا نهادهای نظارتی در برابر نقض سیستماتیک قوانین توسط قدرتمداران سکوت اختیار کردهاند؟ پاسخ را شاید بتوان در سطرهای پنهان قراردادهای اجاره، در سکوت رسانههای رسمی، و در شبکههای لابی پشت پرده جست. اما یک واقعیت انکارناپذیر است: اگر میانکاله بمیرد، نهتنها شمال ایران، که وجدان زیستمحیطی یک ملت به تاریخ خواهد پیوست.
ماهوارهها فاش میکنند، نیمی از سطح تالاب میانکاله خشکیده و هماکنون تنها ۵۱.۳ درصد از سطح آبی میانکاله پر آب است. علاوه بر خشکسالی ساخت یک پتروشیمی به نام در منطقه حیات این تالاب مهم که میزبان پرندگان مهاجر بسیاری است را تهدید میکند.
اداره کل محیط زیست استان هرمزگان در خصوص همراهی با کمپینهای مردمی بازگشت خاک نقرهای به جزیره هرمز اطلاعیهای صادر کرد و از عموم مسافران هرمز خواست تا خاک هرمز را پست کنند تا به این جزیره بازگردد.
زبالههای ناشی از حضور انبوه گردشگران با پایان یافتن تعطیلات نوروزی بر روی شانههای نحیف و شکننده زیست بوم منطقه توریستی «لفور» شهرستان سوادکوه شمالی در استان مازندران باقی مانده است.
در روزهای تعطیلات عید، انباشت زباله در حاشیه خیابانها و جادهها موجب آلودگی محیط و تهدیدی جدی برای طبیعت گیلان شده است. با ورود مسافران به گیلان در تعطیلات عید، حجم زبالههای رهاشده در کنار خیابانها و طبیعت افزایش چشمگیری داشته است. تصاویر ثبتشده از این وضعیت، نشاندهندهی نبود برنامهریزی مناسب برای مدیریت پسماند و همچنین بیتوجهی برخی گردشگران به محیطزیست است. نبود سطلهای زباله کافی، تأخیر در جمعآوری پسماندها و افزایش تولید زباله توسط مسافران، موجب آلودگی محیط و تهدیدی جدی برای طبیعت گیلان شده است.
: امیر رضا نظری، کاربر توییتر، اخیراً تصویری از وضعیت جزیره هرمز منتشر کرده است که در آن حجم زیادی از زبالهها به وضوح به چشم میخورد. او در توضیح عکس نوشت که امکانات و زیرساختهای این جزیره در وضعیت فاجعهآمیزی قرار دارند و به نظر میرسد جزیره در حال زیر زباله دفن شدن است. این موضوع بهویژه در ایام نوروز که تعداد زیادی گردشگر به هرمز سفر میکنند، موجب نگرانیهایی شده است.
دریاچه بایکال با مساحت ۳۱.۷۰۰ کیلومتر مربع، هفتمین دریاچهی بزرگ جهان است. اما چیزی که آن را متمایز میکند، عمق فوقالعادهی آن است. این دریاچه با حدود ۱.۶ کیلومتر عمق، عمیقترین دریاچهی جهان محسوب میشود. البته، این تنها عمق آب است؛ حوضهی واقعی دریاچه بین ۵ تا ۷ کیلومتر رسوب در کف خود دارد که محققان برای تخمین نرخ تجمع این رسوبات از مطالعات لرزهنگاری استفاده میکنند.
یک کارشناس محیطزیست میگوید: «در تمام دنیا، اجرای قانون بازدارندگی در بر دارد ولی متأسفانه در کشور ما قوانین یا درست اجرا نمیشوند یا آنقدر ضعیف هستند که بیشتر تجری ایجاد میکنند. به طور نمونه در مقوله شکار، شکارچیِ متخلف به پشتوانه ضعف دستگاهها در اعمال قانون، آنقدر نترس و جری شده، به محیطبانی که قصد مقابله با او را دارد، شلیک میکند یا دستکم با او درگیر میشود.»
علیرغم مخالفت کتبی معاونت محیط طبیعی سازمان محیطزیست در پاییز ۱۴۰۳، شنیدهها حاکی از آن است که بخش دیگری از سازمان با اجرای این پروژه که بهدلیل درونحوضهای بودن آن مشمول تهیه گزارش ارزیابی اثرات محیط زیستی نیست، موافقت کرده است
دکتر صدرالدین علیپور، کارشناس محیط زیست، با هشدار درباره وضعیت پسماند در استانهای شمالی، از احتمال رسیدن بحران زباله به مرحلهای غیرقابل کنترل خبر داد. او تأکید کرد که افزایش بیرویه سفرهای داخلی، زیرساختهای این مناطق را تحت فشار قرار داده و قوانین موجود نیز دیگر کارایی لازم را ندارند.
این منطقه با وسعت ۳۴۷ هکتار در بخش شرقی تالاب بین المللی انزلی قرار دارد و محل زمستان گذرانی پرندگان آبزی و کنار آبزی و هزاران قطعه پرندگان مهاجر میباشد.
فرونشست زمین، این پدیده خاموش، اما ویرانگر، اکنون به یکی از چهار ابرچالش زیستمحیطی ایران تبدیل شده است. بر اساس دادههای مرکز پژوهشهای مجلس، ۵۶ هزار کیلومتر مربع از پهنه ایران معادل مساحت کشور کرواسی در معرض فرونشست با نرخ سالانه بیش از ۱۰ سانتیمتر قرار دارد.
افزایش مصرف انرژی و تولید پسماندهای خانگی در ایام نوروز نیز از چالشهای محیط زیستی این دوره است. خانهتکانی، خریدهای نوروزی و استفاده زیاد از وسایل برقی میتوانند باعث افزایش مصرف آب و برق شوند.