این روزها سخن از «اینترنت پرو» با سقف روزانه ۵ گیگابایت برای پلتفرمهای کلیدی و طرح «سانسور هوشمند» جلیلی برای نابودی فیلترشکنها به میان آمده است. خبری که برای مردم بسیار ناگوار است.
در ادامه رفع محدودیتهای ارتباطی از ساعاتی پیش کاربران گزارش دادهاند امکان تماس بینالملل از خارج از کشور به تلفن ثابت داخل کشور برقرار شده است. هنوز امکان تماس با تلفن همراه فراهم نیست.
دولت پزشکیان که وعدههای بسیاری برای رفع فیلتر اینترنت داده بود، حالا و در شرایطی که طولانیترین دوران خاموشی اینترنت را به مردم چشانده، طرح «اینترنت پرو» را ارائه کرده است؛ طرحی که با فروش خدمات خاص به قیمت گزاف، اینترنت را رسما طبقاتی میکند، هرچند که دولت این طبقاتی بودن را تکذیب کرده است!
در آستانه چهل روزگی انسداد اینترنت، بازار سیاه فیلترشکن به بستری برای غارت سیستماتیک معیشت مردم و سودجویی رانتخواران بدل شده است. در حالی که اقتصاد دیجیتال زیر آوار انزوا مانده، مافیای اتصال با تکیه بر استیصال جامعه و پوشش صیانت، از جیببری شهروندان بیپناه ثروتهای افسانهای میاندوزد.
در شرایط بحرانی،اعمال محدودیتهای شدید بر اینترنت بینالملل، بازار سیاهی برای فروش ابزارهای اتصال به شبکه شکل گرفته که در آن قیمت سرورها و حجمهای مصرفی به ارقام نجومی و بیسابقهای رسیده است.
آنچه کاربران این روزها تجربه میکنند، نه قطع کامل اینترنت است و نه بازگشت به وضعیت عادی؛ بلکه وضعیتی معلق، فرسایشی و پیشبینیناپذیر است که به گفته فعالان و کارشناسان شبکه، حاصل یک تغییر بنیادین در مدل فیلترینگ ایران است.
اینترنت، بعد از بیش از ۲۰ روز قطع و اختلال گسترده، حالا به صورت «قطرهچکانی» در اختیار کاربران ایرانی قرار گرفته؛ بازگشتی که بیشتر شبیه به یک وضعیت معلق است تا احیای دسترسی عادی.
یک پژوهشگر حوزه ارتباطات و رسانه معتقد است که مهاجرت تودهای متخصصان فناوری، نه یک انتخاب یا کنش اعتراضی، بلکه تنها راه بقا در برابر بنبست ارتباطی و عقبماندگی تحمیلی ناشی از فیلترینگ است.
از زمان برگزاری مراسم تنفیذ مسعود پزشکیان تا لحظه نگارش این گزارش، بالغ بر۵۱۲ گذشته است. او ریاست قوه مجریه را بر عهده داشته و مردم منتظر دستور صریحی از سوی رئیس جمهور برای برداشته شدن فیلترینگ هستند.
با وجود فیلترینگ و ارائه نسخههای ایرانی، اینستاگرام با ۳۱ میلیون کاربر فعال همچنان پرکاربردترین شبکه اجتماعی در ایران است و تلگرام در رتبه دوم قرار دارد؛ آمار نشان میدهد فیلترینگ و جایگزینهای داخلی نتوانستهاند محبوبیت این پلتفرمها را کاهش دهند.
علی شریفی زارچی، با نام بردن از رسول جلیلی، رئیس دانشگاه شریف در دولت مرحوم رئیسی، او را پدر فیلترینگ ایران خواند و خبر داد این فرد عضو شرکتهای پیمانکار فیلترینگ ذینفع در کشور است.
پس از انتشار خبری درباره موافقت کمیته رفع فیلترینگ با بازگشایی تلگرام و آغاز مراحل اجرایی آن، رسول جلیلی، عضو شورای عالی فضای مجازی، این خبر را تکذیب کرد.