با وجود تشدید محدودیتهای ارزی و فشار تحریمها، آمار بانک مرکزی از افزایش ۲۵ درصدی تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی در سال جاری حکایت دارد؛ بهطوری که تا نیمه آبان بیش از ۳.۵ میلیارد دلار ارز به این بخش اختصاص یافته است.
داروهایی چون انسولین برای دیابت، لوزارتان برای فشار خون و تامسولوسین برای پروستات که از پرمصرفترین داروها در این حوزه محسوب میشوند، درحالی طی یک ماه اخیر دوباره گران شدند که براساس مطالعه موسسه STEPS در سال ۱۴۰۰، حدود ۶۰ تا ۷۲ درصدّ ایرانیان بالای ۶۰ سال، درگیر دیابت، پیشدیابت و فشار خون هستند و داروهای این حوزه، از پرمصرفترین اقلام دارویی محسوب میشوند.
سعید مهرزادی، با هشدار نسبت به عرضه داروهای تقلبی در فضای مجازی و بازار غیررسمی، گفت: در بررسیهای انجام شده، اندازه، شکل ظاهری و سایر مشخصات ویال با نمونه اصلی مقایسه شد و مشخص شد ویال موردنظر متعلق به داروی دیگری بوده است.
دشواری تهیه دارو پیشتر در گزارشهای میدانی ثبت شده است. دنیای اقتصاد در گزارشی از داروخانه ۱۳ آبان منتشر شده در اردیبهشت، روایت مردی را نقل کرد که برای تهیه داروی تنفسی مراجعه کرده بود. او از محاسبه آزاد هزینه دارو در داروخانههای دیگر گلایه داشت و پس از حدود یک ساعت انتظار در این مرکز نیز داروی مورد نیازش را پیدا نکرد.
بیمههای پایه و تکمیلی بیش از۱۰ماه است که مطالبات داروخانهها را پرداخت نکردهاند و میزان بدهی آنها به این مراکزبه ۸۵ همت رسیده است. با توجه به این که شرکتهای دارویی خواستارتسویه نقدی یا مهلتهای بسیارکوتاه یک ماههاند، داروخانههای عمدتاً خصوصی کشورعملاً درمرزورشکستگی قرارگرفتهاند.
شریعت، درباره رصد وضعیت داروها میگوید: «کمبود داروهای اعصاب و روان در وضع بدی است و ماه به ماه هم بدتر شده است. میزان کمبودها متاسفانه الان در حدی هست که میتوانیم با جرات بگوییم در سالهای اخیر، هیچوقت وضعیت داروهای اعصاب و روان تا این حد بد و کمبودها با این شدت نبوده است.
سازمان غذا و دارو در پی گزارشهای دریافتی از معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی فارس، بوشهر، کردستان و کرمانشاه دستور جمعآوری فوری چند فرآورده غیرمجاز را از سطح عرضه صادر کرد.
تشدید محدودیتهای بانکی، مشکلات نقلوانتقال پول و دشوارتر شدن مسیرهای زمینی، هوایی و دریایی، زنجیره تأمین داروی ایران را وارد مرحلهای اضطراری کرده است؛ سخنگوی وزارت بهداشت میگوید بخشی از اقدامات برای رساندن مواد اولیه و دارو به کشور ناچار است محرمانه بماند تا مسیرهای تأمین آسیب نبیند.
رئیس سازمان غذا و دارو یکی از موضوعات مهم در تدوین بودجه سال ۱۴۰۶ را توجه مستقل به نیازهای حوزه تجهیزات پزشکی عنوان کرد و گفت: پیشنهاد ما این است که تجهیزات پزشکی در ساختار بودجهای کشور از شناسنامه مالی و ردیف مشخصتری برخوردار باشد تا نیازهای این حوزه متناسب با اقتضائات و الزامات خود مورد توجه قرار گیرد.
براساس آمارهای مراکز اقتصادی کشور، قیمت برخی اقلام دارویی در فاصله شهریور ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ چندین برابر شده و همزمان، پرداخت از جیب بیماران بابت هزینههای دارویی افزایش چشمگیری داشته است.
کمبود برخی داروها، جستوجوی مداوم بیماران برای یافتن نسخه و افزایش حساسیت نسبت به قیمتها، چهره این روزهای داروخانهها در تهران است. گزارش میدانی «اعتماد» از چند داروخانه در مرکز، غرب و شمالغرب پایتخت نشان میدهد بیماران و داروسازان با چه چالشهایی در تأمین و تهیه دارو مواجهاند.
سخنگوی انجمن داروسازان ایران از کمیاب شدن استامینوفن کدئین در داروخانهها و توزیع محدود و سهمیهای آن بهدلیل کاهش دسترسی به مواد اولیه خبر داد. (عکس توسط هوش مصنوعی طراحی شده است.)
امروز کل مطالبات شرکتهای داروسازی به رقم ۲۶۷ همت رسیده که حدود ۸۲ همت آن مطالبات مربوط به بخش دولتی و بیمارستانی و حدود ۱۸۴ همت مربوط به بخش خصوصی است که عمده آن به مطالبات بیمه سلامت و تامین اجتماعی اختصاص دارد. بخش قابل توجهی از ۱.۵ میلیارد دلار ارز تخصیصیافته به حوزه دارو و مواد اولیه دارویی، هنوز محقق نشده است.
هر یک قلم دارو شاید برای ما، صرفا یک عدد خشک و خالی باشد، اما حتی کماهمیتترین داروها از نظر ما، نیازی حیاتی برای شخصی است که از بیماری مرتبط با فقدان آن دارو رنج میبرد.
سخنگوی انجمن داروسازان ایران با اشاره به کمبود مواد اولیه و اختلال در واردات دارو هشدار داد مسیرهای جایگزین تأمین، زمانبر بوده و میتواند هزینه دارو را تا سه برابر افزایش دهد.