اقتصاد۲۴-یکی از دغدغههای همیشگی افراد جامعه، سرمایه گذاری برای کسب بازدهی مناسب و حفظ ارزش سرمایه خود است. سرمایه گذاری به معنی اختصاص دادن منابع مالی به یک یا چند دارایی است تا در آینده با افزایش ارزش آن بتوان بازدهی مناسبی کسب کرد. بنابراین به جهت ایجاد یک امنیت مالی مناسب و حتی کسب درآمد، سرمایه گذاری از اهمیت بالایی برخوردار است.
در گذشته تعداد بازارهای سرمایهگذاری محدود بود اما امروزه با پیشرفت جوامع، روشهای متنوعی برای سرمایه گذاری وجود دارد، از جمله این روشها میتوان به سرمایه گذاری در بورس، ملک، طلا و جواهرات، سپردههای بانکی، صندوقهای سرمایه گذاری، زمین، خودرو و … اشاره کرد و بدین ترتیب هر فرد با توجه به میزان ریسک پذیری، مقدار سرمایه و افق زمانی مد نظر خود (کوتاه مدت، میان مدت یا بلند مدت) میتواند بهترین روش سرمایه گذاری مناسب خود را انتخاب نماید.
اما باید توجه داشت که سرمایهگذاری در هر زمینهای، همیشه ریسکهای خاص خود را به همراه دارد که نمیتوان آن را نادیده گرفت. دانستن این موضوع به شما در گرفتن تصمیمات بهتر و انتخاب یک استراتژی آگاهانه کمک میکند.
ریسک به معنی خطر و خطرپذیری است. ریسک سرمایه گذاری به اختلاف میان بازده واقعی و بازده مورد انتظار فرد گفته میشود. ریسک انواع مختلفی دارد که کنترل برخی از آنها در اختیار ما و برخی دیگر خارج از کنترل ماست و ممکن است که هر سرمایه گذاری با آنها مواجه شود، اما باید توجه داشت که راههای زیادی نیز برای مدیریت ریسک سرمایه گذاری وجود دارد و با شناخت ریسکهایی که میتوانیم آن ها را مدیریت کنیم، احتمال کسب بازدهی بیشتری خواهیم داشت.
انواع ریسک های سرمایه گذاری را میتوان به دو دسته سیستماتیک و غیرسیستماتیک تقسیم کرد.
ریسک سیستماتیک: به ریسکی که به شرایط سیاسی و اقتصادی جامعه بستگی دارد و کنترل آن از عهده سرمایهگذار خارج است، ریسک سیستماتیک یا غیر قابل اجتناب میگویند. این ریسک بر تمامیت بازار تأثیر میگذارد، مختص به صنعت خاصی نیست و نمیتوان آن را حذف کرد یا باعث کاهش آن شد.
مواردی مانند تغییر نرخ ارز یا تورم، سیاستهای کلان اقتصادی و شرایط سیاسی، ممکن است باعث به وجود آمدن ریسک سیستماتیک شده و به شکل مستقیم روی تمام شرکتها تاثیر بگذارد و ارزش سهام آنها را تغییر دهد.
ریسک غیر سیستماتیک: به ریسکی که برخلاف ریسک سیستماتیک، قابل کنترل باشد و به ساختار یک شرکت یا یک صنعت خاص مربوط شود، ریسک غیر سیستماتیک یا قابل اجتناب گفته میشود.
این نوع ریسک اغلب علت درونی دارد و منشا آنها به داخل شرکت مربوط میشود. به عنوان مثال عملکرد ضعیف مدیر شرکت، قدیمی شدن محصولات شرکت، کم شدن تقاضای مشتریان و کم شدن فروش محصولات آن، ممکن است باعث ایجاد ریسک غیر سیستماتیک شود و بر قیمت سهام تنها یک شرکت تاثیر بگذارد و کل بازار را تحت تاثیر قرار نخواهد داد. با این حال با به کارگیری یک سری روشها مانند تنوع بخشی به سرمایه گذاری میتوان این نوع ریسک را مدیریت کرد.
به عنوان مثال برای سرمایه گذاری در بورس وقتی تمام سرمایه خود را روی یک سهم سرمایه گذاری نکرده و سهام شرکتهای مختلفی را در سبد سرمایه گذاری خود داشته باشید، به نوعی ریسک غیر سیستماتیک سرمایهگذاری خود را مدیریت کردهاید.
معمولا افراد از نظر میزان پذیرش ریسک به ۳ دسته تقسیمبندی میشوند:
افرادی که برای سرمایهگذاری خود سیاستی محافظهکارانه پیش میگیرند. انتخاب این افراد، یک سرمایهگذاری مطمئن است که احتمال موفقیت در آن بسیار بالا باشد. صندوقهای با درآمد ثابت و سپرده گذاریهای بانکی معمولا گزینه مناسبی برای این افراد به شمار میروند.
استراتژی این افراد، شجاعت در سرمایهگذاری خواهد بود. این افراد پذیرای ریسک زیادی هستند و به این جمله که بازدهی زیاد همراه با ریسک بالا است، اعتقاد دارند.
افراد خنثی نسبت به ریسک: این افراد نسبت به ریسک کردن واکنشی خنثی دارند یعنی در مقابل سود یا زیان پول خود خنثی هستند.
یکی از مهمترین مفاهیمی که در خصوص ریسک سرمایه گذاری و انواع آن وجود دارد، مدیریت ریسک است. زیرا همانطور که گفته شد، تحت هیچ شرایطی نمی توان ریسک را از بین برد و تنها میتوان ریسک های غیر سیستماتیک سرمایه گذاری را شناسایی و مدیریت کرد؛ چرا که مفهوم ریسک و بازده از هم جداشدنی نیستند.