مسجد جامع وان یادگاری از دوران سلجوقیان

اقتصاد24- مسجد جامع وان (اولو جامی یا Ulu Cami) ، از جمله مکان هایی است که همه، هر بار به ترکیه سفر می کنند آرزوی دیددنش را دارند . حتی می توان گفت افرادی هستند که فقط برای دیدن این مسجد خارق العاده به شهر وان سفر می کنند . زیبایی مسحور کننذه ی این مسجد به حدی ست که شما را بی اختیار به درون خود می کشد و وقتی وارد مسجد جامع وان می شوید، ابهتی خارق العاده تمام وجودتان را فرا می گیرد .

این مسجد  در تور وان به دست حکومت سلجوقیان که در سده یازدهم هجری ، در عثمانی ، ایران و کشورهای زیاد دیگری حکمرانی کردند . به همت سلطان "قراقویونلو قر یوسف" ینا گردید. این حکومت پس از حمله مغول بر ایران نیز حکمرانی کرد .در آن زمان حکمرانان در نزدیکی کاخشان، مسجدی نیز می ساختند . این یک بخش غیر قابل حذف از حکمفرمایی پادشاهان آن زمان بود که به نوعی حکم حراست وامنیت از کاخ را نیز داشت . کسانی که به وان می روند ، از این مسجد به عنوان یک اثر اسلامی-تاریخی یاد و دیدن می کنند .

پیشینه:

در زمان خود ، یکی از فتوحات بزرگ اسلام بود . بنا بر سنت عثمانی مساجد ، با نقاشی نقاشان بزرگ، تزئین میشدند. بیشتر نقاشی های به جا مانده در مسجد ، از ترک های عثمانی دوره ی سلجوقی ست و این طبیعی ست . با توجه به حکمرانی هر پادشاه نقاشی او روی دیوارهای مسجد وان نقاشی می شده است . اگر به عنوان یک توریست به وان سفر می کنید، حتما به این نقاشی ها دقت کنید . طراوت و زندگی موجود در این نقاشی ها پس از طی این همه سال هنوز زنده و با طراوت به نطر می رسند . آنها شما را در برابر خود قرار می دهند و شما حس می کنید در آن فضای معنوی در یک موزه با شکوه باستانی قرار گرفته اید .

مثل سایر مساجد ترکیه عثمانی، دارای گنبدها و منبرهای زیادی ست و افراد زیادی برای نماز خواندن و عبادت به این مسجد می روند . رنگ تقریبا سفید رو به کرمی که با سنگ های بازالت بازسازی شده است ، آن را به هیبتی مقدس تبدیل کرده است . در طول زمان زیادی که از عمر این مسجد می گذررد ، همواره و همواره حتی تا به امروز در حال بازسازی شدن بوده است وهمچنان نیز ادامه دارد. در طول سال توریست ها و محلی های زیادی برای دیدن این مسجد به وان سفر می کنند و از ابهت آن از خود بیخود میشوند.

آسیب‌هایی که در طی زمان وارد آمده:

در زمان جنگ میان امپراتوری عثمانی و اروپاییان آسیب بسیار زیادی دید. به صورتی که جز گنبد ها و منابر باقی مسجد تقریباً ویران شده است. اما همانگونه که گفته شد، تا به امروز هنوز نیز ترمیم و بازسازی این مسجد ادامه دارد و همچنان هیبت مسجدجامع وان، ستودنی ست . مسجد جامع جزو 10 مسجد بزرگ و پر توریست ترکیه می باشد.

دلیل دیگری که که باعث تخریب آن شده است ، زلزله ای ست که در قرن 19 رخ داده است. مسجد تقریبا به طور کامل فروریخت و سقف سرسرا به طور کامل ویران شد . اما در طول جنگ جهانی اول و بمباران های ترکیه بیشترین خسارت به مسجد وارد شد . این را می توان اصلی ترین عامل تخریب مسجد در طول زمان دانست . پس از جنگ طرح بازسازی مسجد توسط فردی به نام باخمن ،ارائه شد و خیلی زود دولت شروع به بازسازی آن کرد و این امر ، بر اساس همان طرح تا به امروز ادامه دارد.

از دیگر مساجدی، که سلجوقیان در آناتولی ساختن ، می توان به مسجد چوبی در قرن سیزدهم در شهر قونیه ترکیه اشاره کرد. این مساجد با سقف و ستون های چوبی مثالی از معماری ترک هاست . آثار چوبی مثل در ، محراب  و ستون در موزه ها نگهداری می شوند.

معماری سلجوقیان در آن دوران برای صحن و سرای مساجد، به صورت شش ضلعی بوده است ، این مسجد هم دارای سرسرای شش ضلعی ست. هفت صحن با ستون های 8 ضلعی خودنمایی می کند . مساجد در آن دوران، به عنوان مکتب خانه نیز، مورد استفاده قرار می گرفته است. به همین علت رواق های زیاد موجود در مسجد و غالب مساجد آن دوران، برای تدریس مکتب خانه ای وجود دارد. دارای 15 پنجره است که این پنجره ها  روی 4 ستون قرار گرفته اند. از دیگر مشخصه هایش ، باید به فنداسیون سنگی و دیواره های آجری آ اشاره نمود . در غرب این مسجد، دیواری مربوط به دوران عثمانی هم به جشم می آید. خوشبختانه این دیوار، از گزند بلایای متفاوتی که بر وارد شده، مصون مانده و به آن آسیبی نرسیده است.  مناره مسجد، با نواری از کاشیکاری ساده تزئین شده است.

مسجد "ازبیسلر":

مسجد مهم دیگری که در شهر وان  و تور سفر باتو ی وان واقع شده است، مسجد "ازبریسلر" می باشد که قدمت زیادی ندارد . اما بسیار پر شکوه و عظمت ساخته شده است و نماز جمعه و فطر و اعیاد دیگر، با ابهت مثال زدنی در این مسجد برگزار می گردد .