اقتصاد ۲۴؛ میناسادات حسینی- بیثباتی بازار، کاهش قدرت خرید و نبود نظارت کافی بر قیمتها موجب نارضایتی عمومی شده و نگرانیهای بسیاری را در میان مردم ایجاد کرده است. این عوامل و دشواریهای اقتصادی تا حدی است که اگر دولت چهاردهم به موقع برای آنها چارهاندیشی نکند باید منتظر عواقب بدتری باشد.
تاریخچه اعتراضات نشان میدهد هرگاه نوسانات ارزی و شرایط سخت اقتصادی بر جامعه حاکم شده، فضای ناامنی ایجاد و فرار سرمایه را تشدید کرده است. در چنین شرایطی، راهکار چیست و دولت باید چه کند؟
دولت گروگان سیاستهای اشتباه
در همین زمینه، کامران ندری، اقتصاددان در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ گفت: فرض ما بر این است که نه تنها دولت، بلکه حاکمیت درصدد حل مشکلات کشور هستند، اما متاسفانه دولت و حاکمیت گروگان تصمیماتی شدهاند که در گذشته گرفتهاند.
به گفته وی، دولت و حاکمیت تصمیماتی در گذشته گرفتند که نتایج آن الان ظاهر شده و این شجاعت را هم ندارند که تصمیمات گذشتهشان را اصلاح کنند. آنها نمیتوانند صادقانه و شجاعانه بگویند که تصمیمات ما اشتباه بود و حال میخواهیم «طرحی نو دراندازیم!» بنابراین مشکل اینجاست که آنها گروگان تصمیمات، راهبردها و سیاستهایی هستند که در گذشته اتخاذ کردند و در شرایط کنونی مشخص شده که این سیاستها نتیجهبخش نبوده است.
وی افزود: ما منتظر مسئولانی هستیم که شجاعت و جسارت اعتراف و بیرون آمدن از بند تصمیمات اشتباه گذشته خود را داشته باشند.
تصاحب قدرت توسط عدهای خاص
این اقتصاددان در پاسخ به این سوال اقتصاد ۲۴ مبنی بر اینکه «سیاستهای اشتباه دولت و حاکمیت چه تاثیری روی زندگی و معیشت مردم داشته است؟» گفت: این تصمیمات فشار بسیار زیادی روی معیشت و زندگی مردم آورده است و روز به روز معیشت مردم سختتر و بدتر میشود و فشار اقتصادی به مردم افزایش پیدا میکند.
ندری افزود: تا زمانی که سبک حکمرانی تغییر نکند، این فشارها هم ادامه خواهد داشت و راهکاری جز تغییر در سبک حکمرانی وجود ندارد.
وی معتقد است: مشکل اصلی این است که مسئولان، مدت مدیدی است که در راس قدرت هستند و مجال اینکه افراد جدیدی با طرز فکر متفاوت و جدید بخواهند قدرت را به دست بگیرند را سلب کردهاند. چرخش قدرت متأسفانه در کشور وجود ندارد و خود آنها نیز گروگان تصمیماتی هستند که در گذشته گرفتهاند و شهامت، شجاعت و جسارت بازگشتن از تصمیمات و سیاستهای اشتباه خود را نیز ندارند.
مسئولان اشتباهات خود را بپذیرند یا استعفا دهند
این استاد دانشگاه با بیان اینکه اصلاح وضع موجود تنها از دو مسیر میگذرد، گفت: این مسئولان که قدرت را قبضه کردهاند و اجازه ورود هوای تازه را به کشور و سیاستهای اقتصادی کشور نمیدهند، باید کنار بروند یا اینکه شهامت و شجاعتِ اعتراف به تصمیمات اشتباه گذشته خود و شیوه جدید حکومت و حکمرانی را داشته باشند.
ندری ادامه داد: راه سوم کشور را با بیثباتی مواجه خواهد کرد و آن زمانی است که مردم تا جایی تحت فشار قرار بگیرند که مجبور شوند اعتراضاتی را داشته باشند.
عملکرد دولت تا این لحظه بسیار ضعیف بوده است
این اقتصاددان با اشاره به عملکرد ضعیف دولت چهاردهم، گفت: این دولت نسبت به دولتهای دیگر تا این لحظه ضعیفتر عمل کرده است؛ هم لایحه بودجهای که ارائه کرده لایحه بودجه خوبی نیست و هم اقداماتی که در طول یک سال و نیم گذشته داشته، تغییر و تحول جدی در حوزه اقتصادی و سیاسی به ویژه سیاست خارجی نداشته است.
بیشتر بخوانید: بودجه ایران مبتنی بر منفعت عمومی نیست/ کسری بودجه از جیب ضعیفان جامعه جبران میشود
ندری افزود: جدای از مشکلات حکمرانی که فراتر از دولت است، خود دولت و تیمی که آقای پزشکیان برگزیده است، نتوانستند در همان محدوده اختیارات خود نیز خوب کار کنند. نمونه دستپخت این دولت، لایحه بودجه ۱۴۰۵ است که بهتر از این میشد تدوین کرد.
قصد سیاهنمایی ندارم، اما مردم تحت فشار اقتصادیاند
این اقتصاددان در مورد شیوه بودجهنویسی دولت چهاردهم، گفت: با این مدل بودجهنویسی، فشار معیشتی روی مردم افزایش پیدا میکند و تتمه سرمایه اجتماعی هم که باقی مانده است، از بین میرود. وقتی مردم تحت فشار شدید اقتصادی قرار میگیرند بالاخره در جایی به تنگ میآیند. فقط هم فشار اقتصادی نیست، بلکه نابسامانی در حوزههای اداری، رسیدگی به دعاوی مردم در قوه قضائیه و... وجود دارد که نشان میدهد مردم با سختی و دشواری مواجهاند و امورات مردم سامان مناسب ندارد و بیسامانی و بیثباتی در بسیاری جاها قابل مشاهده است.
ندری با تاکید بر اینکه اصلا قصد سیاهنمایی ندارم، بلکه این موارد واقعیت محض است، افزود: واقعیت را نمیتوان کتمان کرد. گاهی اوقات اظهار نظر برخی از مسئولان نشان میدهد که انگار اصلا در این کشور زندگی نمیکنند؛ لذا تصمیماتی که به ویژه در لایحه بودجه ۱۴۰۵ گرفته شده، فشار اقتصادی را روی مردم تشدید میکند و اگر این فشار را خنثی نکنند و فکری اساسی برای بهبود معیشت مردم در سال ۱۴۰۵ نشود، قطعا مشکلات در سال ۱۴۰۵ بیشتر از امسال خواهد بود.