اقتصاد۲۴ – همزمان با فشارهای داخلی و ناآرامیهای خونینی که تازه فروکش کرده، شاهد افزایش فشار سیاسی از سوی کشورهای غربی و مشخصا آمریکا هستیم. دونالد ترامپ که در هفتهها و روزهای اخیر بارها گزینه حمله نظامی را روی میز گذاشته و صراحتا تهدید کرده است، طی گفتوگویی با شبکه «انبیسی نیوز» به تهدید دوباره کشورهایی پرداخت که با ایران تعامل تجاری دارند، پرداخت و گفت: «هر کشوری که با ایران مراودات تجاری انجام دهد، تعرفه گمرکی ۲۵ درصدی برای هر معامله پرداخت خواهد کرد.»
یک مقام آمریکایی به شبکه خبری الجزیره گفت که ترامپ به همراه تیم امنیت ملی خودش، عصر سهشنبه گزینههایی، از جمله گزینه نظامی را بررسی خواهد کرد.
در عین حال یک منبع آگاه آمریکایی از احتمال اعمال تحریمهای جدید ایالات متحده علیه ایران خبر داد. شبکه تلویزیونی «ایبیسینیوز» به نقل از یک منبع در دولت آمریکا مدعی شد که واشنگتن در حال بررسی اعمال تحریمهای جدید علیه بخشهای انرژی و بانکی ایران و همچنین علیه برخی چهرههای کلیدی این کشور است.
این درحالی است که رئیسجمهور آمریکا در اوایل هفته جاری از ادعاهای خود مبنی بر اقدام نظامی احتمالی علیه ایران عقبنشینی کرده و گفته بود که تحولات در ایران را تحت نظر دارد، اما دلیلی برای ارسال نیروی نظامی به ایران نمیبیند.
حتی «کارولین لویت»، سخنگوی کاخ سفید نیز روز گذشته -دوشنبه- در جمع خبرنگاران مدعی شد که «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور ایالات متحده خواستار دیپلماسی با ایران است. لویت مدعی شد که ترامپ خواستار دیپماسی با ایران است، اما هراسی برای استفاده از زور علیه ایران ندارد.
با این رویکرد متناقض دونالد ترامپ همان قدر که نمیتوان به گمانه حمله نظامی بیتفاوت بود، تمایل به استفاده دوباره از دیپلماسی را هم نمیتوان جدی گرفت. درست است که در روزهای اخیر اظهاراتی درباره باز بودن کانالهای ارتباطی بین ایران و آمریکا مطرح شده، اما با توجه به مواضع اعلامی ایران و افزایش فشارها از سوی ترامپ نمیتوان خیلی امیدوار شد که شروع مذاکرات در دستور کار است. به خصوص که طرف آمریکایی بیکار ننشسته و علیرغم تهدیدها و تحریمهای خود برای همراه کردن اروپا در فشار به ایران نیز تلاش میکند. رایزنیهای اخیر مارکو روبیو با طرفهای اروپایی و مواضع این کشورها شاهد این مدعا است. اتفاقاتی که اخیرا در برخی سفارتخانههای ایران رخ داده یا تصمیم پارلمان اروپا برای ممانعت از ورود دیپلماتهای ایرانی، در همین راستا قابل تفسیر و ارزیابی است.
اینکه نقشه واقعی ترامپ چیست و دقیقا چه میخواهد را نمیدانیم، اما بسیاری از تحلیلگران عرصه سیاست خارجی معتقد هستند که فارغ از خواست و تمایل ترامپ باید به منافع کشور اندیشید. منافع کشور، اما از نظر گروهی در پافشاری بر مواضع سرسختانه و مقاومت تامین میشود و به باور گروهی دیگر در گرو مذاکره و مصالحه است. به هر روی، طی روزهای آینده و بر اساس اظهارات و موضعگیریهای طرفهای ایرانی و غربی میتوان چشمانداز روشنتری ترسیم کرد.