اقتصاد۲۴- بازار مسکن مدتهاست در سایه رکود به سر میبرد. هرچند این روزها خبرهایی از افزایش معاملات به گوش میرسد، اما این تحرک هنوز آنقدر گسترده نیست که کل بازار را تحتتأثیر قرار دهد. در این میان، برخی با استناد به رشد قیمت مصالح ساختمانی در ماههای اخیر معتقدند بازار مسکن در سال آینده با جهش قیمتی چندبرابری مواجه خواهد شد. در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که خرید مسکن پیش از عید لزوماً به سودآوری منجر نمیشود.
کوچ سرمایه از بازارهای دلار و طلا به سمت مسکن نیز هنوز چشمانداز روشنی ندارد. آنچه، اما تردیدی در آن نیست، این است که چه با افزایش قیمت و چه بدون آن، خرید مسکن همچنان از دسترس بخش بزرگی از جامعه ایران خارج مانده است.
برای بررسی وضعیت فعلی بازار، با فعالان حوزه مسکن گفتوگو کردهایم که در ادامه میخوانید.
داوود بیگینژاد، نائبرئیس اول اتحادیه املاک تهران، معتقد است آرامش نسبی در بازار طلا و ارز، به افزایش تمایل برای خرید مسکن منجر شده است. او میگوید: «هر زمان بازار طلا و ارز در ثبات نسبی قرار بگیرد، بخشی از سرمایهها به سمت بازار مسکن حرکت میکند. در حال حاضر تردد برای خرید در دفاتر املاک افزایش یافته، اما فروشندگان تا حدی از فروش عقبنشینی کردهاند. به همین دلیل، تحولات بازار مسکن را باید در ارتباط مستقیم با بازار ارز و طلا تحلیل کرد.»
به گفته بیگینژاد، افزایش قیمت مسکن متأثر از رشد هزینههای ساخت و میزان تقاضاست، اما شدت آن قابل پیشبینی نیست:«نمیتوان عدد مشخصی برای جهش قیمت مسکن اعلام کرد. قیمت مسکن تابع عوامل متعددی است؛ از جمله تقاضا و قیمت تمامشده. صرف برخی اظهار نظرها در بازار، الزاماً به معنای افزایش قیمت پس از عید نیست. در حال حاضر توان خرید مردم کاهش یافته و تقاضا با محدودیت مواجه است. از سوی دیگر، قیمت تمامشده نیز در نقاط مختلف کشور متفاوت است. فقط کافی است به افزایش دستمزد کارگران توجه کنیم؛ از ابتدای سال که حدود ۸۰۰ هزار تومان بود، اکنون به ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است. این موضوع بهخوبی نشان میدهد هزینه ساخت چه میزان افزایش یافته است.»
بیشتر بخوانید:موج جدید افزایش قیمت مسکن در راه است؟/ سیاستهای حمایتی دولت گره از کار مردم باز نکرده است
او همچنین نسبت به رشد اجارهبها در سال آینده هشدار داد و افزود:«با افزایش تورم، هزینههای مالکان نیز بالا رفته است. با توجه به تورم بالای ۳۰ درصد، احتمال افزایش اجارهبها جدی است و لازم است از هماکنون در شورای عالی مسکن برای مستأجران چارهاندیشی شود.»
یوسف حسینی، فعال حوزه مصالح ساختمانی و آهن، در گفتوگو با رویداد۲۴ به تأثیر افزایش قیمت مصالح بر بازار مسکن اشاره کرد و گفت:
«مقاطع فلزی در یک سال اخیر نوسانات شدیدی را تجربه کردهاند. ابتدای سال قیمت میلگرد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان بود، اما اکنون به حدود ۵۰ هزار تومان رسیده و رشد ۷۰ درصدی داشته است. پروفیل و ورق حتی افزایش بیشتری را تجربه کردهاند؛ بهطوریکه قیمت پروفیل نزدیک به ۹۰ درصد رشد داشته است.»
او تأکید کرد که رشد قیمت مسکن متناسب با افزایش قیمت مصالح نبوده و افزود: «به دلیل کمبود نقدینگی، بسیاری از فعالان بازار به تهاتر روی آوردهاند. در برخی موارد، سازندگان حاضرند واحدهای تکمیلشده را در ازای دریافت مصالح واگذار کنند.»
فرشید پورحاجت، دبیر کانون انبوهسازان کشور، معتقد است افزایش قیمت مسکن از همین امسال آغاز شده و به سال آینده موکول نخواهد شد. او به رویداد۲۴ میگوید: «در حال حاضر بازار مسکن در مسیر جهش قیمتی قرار دارد. به نظر من، افزایش قیمت در همین دو ماه آینده اتفاق خواهد افتاد و بخشی از آن نیز در دو ماه گذشته رخ داده است. بازار مسکن در حال پوستاندازی است و نشانههای رونق نسبی در خرید و فروش قابل مشاهده است.»
پورحاجت با اشاره به افزایش هزینههای ساخت افزود: «بازار مسکن یک بازار کاملاً اقتصادی است و نمیتوان انتظار داشت سایر بازارها گران شوند، اما مسکن ثابت بماند. با خروج بخش زیادی از کارگران ساختمانی غیرایرانی، نرخ دستمزد افزایش یافته و طبیعتاً این موضوع بر قیمت تمامشده مسکن اثر میگذارد.»
او همچنین کاهش نسبی رکود معاملات را تأیید کرد و گفت: «قفل معاملات تا حدی شکسته شده و بازار در مسیر خروج از رکود قرار دارد. سازندگان نیز در حال بازنگری قیمتها هستند. قیمتهایی که ابتدای سال تعیین شده بود، با شرایط امروز تفاوت محسوسی دارد.»
به گفته دبیر کانون انبوهسازان، افزایش قیمت مصالح در همه بخشها رخ داده است: «تقریباً هیچ کالایی در حوزه مصالح ساختمانی وجود ندارد که گران نشده باشد؛ از فولاد و سیمان گرفته تا تأسیسات و ورقهای MDF. در مقاطعی حتی افزایش قیمتها بهصورت روزانه اتفاق افتاده است. در دورهای که معاملات قفل بود، تهاتر رایج شد، اما با بازگشت بازار به روند واقعی، این شیوه کاهش خواهد یافت.»
پورحاجت در پایان تأکید کرد: «سرمایههای قابل توجهی در بازارهای موازی وجود دارد. اینطور نیست که هیچکس توان خرید مسکن نداشته باشد. رونق نسبی امروز بازار، ناشی از ورود بخشی از همین سرمایهها به حوزه مسکن است.»